Tăng cường chống thất thu thuế trên lĩnh vực thương mại, dịch vụ

Thương mại, dịch vụ ăn uống là lĩnh vực kinh doanh được đánh giá dễ gây thất thu thuế trong những năm qua. Do vậy, để kiểm soát doanh thu, mức thuế, Bộ Tài chính chỉ đạo tăng cường chống thất thu thuế trên lĩnh vực này đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh và các hộ kinh doanh cá thể.

Thương mại, dịch vụ ăn uống là lĩnh vực kinh doanh được đánh giá dễ gây thất thu thuế trong những năm qua. Do vậy, để kiểm soát doanh thu, mức thuế, Bộ Tài chính chỉ đạo tăng cường chống thất thu thuế trên lĩnh vực này đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh và các hộ kinh doanh cá thể.

Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Cà Mau Nguyễn Thành Sua nhìn nhận, đã qua, theo khảo sát của ngành thuế, vấn đề quản lý, kiểm soát lĩnh vực thương mại, dịch vụ ăn uống, vẫn chưa sát, còn thất thu, hộ kinh doanh còn lợi dụng chính sách khoán để khai doanh thu, mức thuế thấp. Do vậy, việc tăng cường chống thất thu thuế trên lĩnh vực này là chủ trương kịp thời, có tính chất lâu dài chứ không phải giải pháp tình thế, nhằm tìm ra những hành vi gian lận thuế, từ đó có những giải pháp hiệu quả, thiết thực.

Quyết liệt kiểm tra

Theo tinh thần Quyết định số 1353/QÐ-BTC của Bộ Tài chính, yêu cầu ngành thuế các địa phương quyết liệt kiểm tra, khảo sát để đánh giá mức độ cũng như hành vi gian lận, trốn thuế ở lĩnh vực công thương nghiệp ngoài quốc doanh và các hộ kinh doanh cá thể đối với 3 ngành hàng: dịch vụ, thương mại và ăn uống. Từ đó, nâng cao hiệu quả, hiệu lực của pháp luật, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế, bảo vệ quyền lợi, đảm bảo công bằng trong thực thi pháp luật giữa những người nộp thuế.

Từ nay đến cuối tháng 8, ngành thuế sẽ tiến hành kiểm tra thí điểm đối với các ngành hàng thuộc 3 lĩnh vực thương mại, dịch vụ ăn uống, nhằm chống thất thu.

Theo đó, Bộ Tài chính đã chọn 13 tỉnh, thành lớn trong cả nước làm thí điểm. Ông Sua cho biết, mặc dù Cà Mau không nằm trong tỉnh chỉ đạo điểm nhưng trên nền tảng chỉ đạo của bộ, căn cứ vào điều kiện thực tế của mỗi địa phương còn lại mà tổ chức thực hiện chống thất thu. Cục Thuế tỉnh đã xây dựng Kế hoạch số 18, thành lập Ban Chỉ đạo, đồng thời đã triển khai tất cả các địa phương trên địa bàn tỉnh thực hiện.

Với mục tiêu kiểm tra, khảo sát để so sánh đánh giá mức độ thất thu thuế, hành vi trốn thuế, không phải để xử lý, truy thu mà có biện pháp xây dựng phương pháp chống thất thu lâu dài, mang tính chất chiều sâu chứ không kiểm tra bề nổi tại doanh nghiệp như trước đây. Cục Thuế Cà Mau sẽ tiến hành đi sâu vào kiểm tra quy mô kinh doanh như: nhà xưởng, kho bãi, diện tích mặt bằng kinh doanh, số lượng lao động thường xuyên làm việc tại doanh nghiệp, các phương tiện, tài sản, tham gia kinh doanh, vốn, có mở rộng quy mô kinh doanh trong những năm gần đây hay không, mua sắm trang thiết bị… Riêng đối với nhà hàng, khách sạn kiểm tra số phòng, số bàn, số nhân viên phục vụ, việc trình sổ lưu trú… nhắm vào “chất lượng” hoạt động của doanh nghiệp, từ đó đối chiếu lại doanh thu của doanh nghiệp, tìm những bất hợp lý, xem xét hành vi trốn thuế.

Xây dựng chiến lược lâu dài

Song song đó, ngành thuế sẽ tiến hành kiểm tra kết quả sản xuất kinh doanh, tập trung biến động về doanh thu, tăng hay giảm, lý do tăng giảm. Trong đó, tập trung đi sâu vào các chi phí như: tiền điện, tiền công, xem có phù hợp với doanh thu hay không. Riêng về giá trị hàng hoá tồn kho, kiểm tra sự chênh lệch giá mua, giá bán, để xem xét doanh nghiệp có cố tình trốn thuế thu nhập doanh nghiệp hay không. Ngoài ra, nắm lại những phần thu nhập khác của doanh nghiệp có hoạch toán vào kê khai, nộp thuế hay không, kết quả kinh doanh lãi, lỗ… để xác định xem có tương xứng với hoạt động kinh doanh thực tế tại doanh nghiệp hay không.

Ngoài ra, ngành thuế sẽ tiến hành kiểm tra về vấn đề sử dụng hoá đơn, nắm toàn bộ yếu tố về hoá đơn: lượng hoá đơn sử dụng, hoá đơn huỷ, giá trị trên hoá đơn, giá ghi trên hoá đơn, đối tượng nhận và không nhận hoá đơn... bởi hoá đơn cũng phản ảnh thực tế vấn đề kinh doanh của doanh nghiệp. Theo Cục Thuế Cà Mau, hiện nay có dấu hiệu hoá đơn chỉ xuất cho những người có nhu cầu sử dụng, khó đối chiếu, chỉ có một số mặt hàng đối chiếu được. Tuy nhiên, với cách làm ngược quy trình đi từ cơ sở, tin tưởng sẽ có nhiều phát hiện trong việc gian lận sử dụng hoá đơn.

Tương tự, đối với đối tượng hộ kinh doanh cũng thực hiện mang tính chất chiều sâu như doanh nghiệp nhưng ở mức độ của hộ có phần quy mô nhỏ hơn. Nếu hộ sản xuất lớn, cũng kiểm tra nhà xưởng, mặt bằng kinh doanh, cũng xác định doanh thu chi phí, lợi nhuận, đối chiếu với doanh thu khoán xem có tương xứng với doanh thu khoán hay không, các khoản thuế phải nộp có phù hợp hay chưa. Tiêu chí đối với hộ cũng mang tính chất so sánh với các chỉ tiêu: số lượng lao động thường xuyên làm việc tại các hộ, giá trị hàng tồn kho, giá trị nhận hàng… Từ các cơ sở đó, ngành thuế sẽ có hiệp thương lại với hộ để xác định doanh thu thật ở tính chất tương đối hơn.

Theo quy trình trên, Cục Thuế đã giao Chi cục Thuế TP Cà Mau kiểm tra 3 doanh nghiệp, 7 hộ; chi cục thuế mỗi huyện kiểm tra 2 doanh nghiệp và 3 hộ để làm thí điểm. Từ đó, Cục Thuế sẽ có chỉ đạo thực hiện trên diện rộng đến hết năm 2020./.

Bài và ảnh: Hồng Nhung