Thích ứng trước thách thức biến đổi khí hậu

Từ đầu năm 2019 đến nay, thiên tai đã gây thiệt hại cho Bạc Liêu gần 20 tỷ đồng. Thời tiết diễn biến không theo quy luật, cho nên người dân cần thay đổi thói quen sinh hoạt, sản xuất để thích ứng, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.

Xây dựng cống trên tuyến đê Biên phòng đoạn qua xã Long Điền Đông (huyện Đông Hải). Ảnh: N.Q

Theo ngành chức năng, trung bình nhiều năm (TBNN), đầu tháng 5 đã có mưa. Còn năm nay, đến giữa tháng 5 trời vẫn nóng gay gắt. Mùa mưa năm 2019 ở khu vực Bạc Liêu kết thúc vào đầu tháng 11, sớm hơn TBNN khoảng 8 ngày. Lượng mưa tháng 11/2019 ở mức thấp hơn TBNN cùng kỳ 50%. Từ tháng 12/2019 - 3/2020, trên địa bàn tỉnh hầu như không có mưa trái mùa. Nắng nóng kéo dài dẫn đến độ mặn tăng cao, gây bất lợi cho việc nuôi trồng thủy sản. Trong mùa khô 2019 - 2020, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh là 142.718ha, còn tính đến tháng 5, diện tích thủy sản đang nuôi là 107.390ha (trong đó, tôm là 106.151ha). Lũy kế diện tích tôm nuôi bị thiệt hại từ đầu năm 2020 đến nay do nhiều nguyên nhân, bao gồm nhiệt độ tăng cao, là 6.203ha.

Hiện tượng triều cường cũng diễn biến không như những năm trước. Mọi năm, đến tháng 2 là hết triều cường, nay tháng 5 vẫn có, ở cả biển Đông và biển Tây. Nước mặn đã xâm nhập sớm vào tỉnh từ giữa tháng 1/2020, sớm hơn TBNN khoảng một tháng, do các đợt triều cường biển Đông và biển Tây từ tháng 12/2019 đến giữa tháng 5/2020 đều có đỉnh cao bất thường. Xâm nhập mặn vào địa bàn Bạc Liêu xuất hiện gay gắt vào cuối tháng 2 năm nay, ranh mặn 4%o từ phía sông Cái Lớn đi vào khu vực Bắc Hồng Dân, sớm hơn TBNN 1 tháng. Hiện tượng sét cũng không còn phân bố tập trung ở một số địa phương như trước đây, là Phước Long và Vĩnh Lợi (2 vùng trọng điểm sét của tỉnh).

Thời tiết thất thường nên công tác dự báo cũng gặp khó khăn hơn. Trước đây, mỗi mùa ngành Khí tượng - Thủy văn ra một bản tin dự báo, giờ đây 2 tháng bản tin phải được điều chỉnh, bổ sung. Ông Lai Thanh Ẩn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh, cho biết: Thời tiết thay đổi, nhiều kinh nghiệm dân gian về thiên nhiên đã không còn phù hợp, song ở một vài nơi trong tỉnh, người dân còn canh tác theo tập quán cũ. Tại vùng Ninh Quới (huyện Hồng Dân), trong vụ lúa hè thu sớm, bà con xuống giống sớm hơn lịch của ngành Nông nghiệp khuyến cáo từ 7 - 10 ngày. Chi cục Thủy lợi phải đóng cống ngăn triều cường biển Tây cuối tháng 4/2020 để bảo vệ mùa màng, dẫn đến thiếu nước ngọt tạm thời. Còn tại TX. Giá Rai, vụ lúa đông xuân, nông dân xuống giống quá trễ (cuối tháng 1/2020) đã gây thiệt hại hoàn toàn hơn 252ha (ước tính khoảng 2,5 tỷ đồng). Trước đó, ngành Nông nghiệp đã khuyến cáo khu vực gần hệ thống cống phân ranh mặn - ngọt và khu vực giáp Quốc lộ 1A của TX. Giá Rai không nên sản xuất vụ lúa đông xuân.

Trước tình hình thời tiết nêu trên, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo chính quyền, đoàn thể các cấp cử cán bộ xuống hỗ trợ nông dân phòng chống hạn, mặn. Theo ông Lê Hoàng Tùng - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, sự vào cuộc của cán bộ từ tỉnh đến cơ sở đã góp phần phát hiện kịp thời các điểm “nóng” cục bộ về hạn mặn, dịch bệnh trên cây trồng - vật nuôi, giúp chính quyền cơ sở xử lý các sự cố, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra. Cùng với sự chủ động, quyết liệt của cấp ủy đảng, chính quyền thì người dân cũng nên thay đổi thói quen sinh hoạt, canh tác, thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt là tuân thủ các khuyến cáo của ngành chức năng.

NGHĨA LẬP