Tìm giải pháp khắc phục lỗ hổng trong nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh

(CMO) Mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Cà Mau đạt hiệu quả rất cao.

Nhiều quy trình nuôi tôm ứng dụng công nghệ mới được các công ty, doanh nghiệp và người dân áp dụng hiệu quả. Song, điều đáng quan tâm là một số hộ nuôi tôm siêu thâm canh chưa xử lý nguồn nước triệt để trước khi xả ra môi trường, gây nguy cơ gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến nghề nuôi tôm. Đó là những vấn đề “nóng” được đưa ra thảo luận tại hội thảo vừa được Sở NN&PTNT tỉnh Cà Mau tổ chức chiều nay, 16/11.

Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh đang phát triển nhanh, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Nghề nuôi tôm hiện đã phát triển vượt bậc, người nuôi tôm mạnh dạn ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất. Qua đó, hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh, hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, tăng cường sử dụng men vi sinh nên việc quản lý môi trường ao nuôi tốt hơn. Tuy nhiên, việc thiết kế hệ thống xử lý nước thải và tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường để tránh nguy cơ ô nhiễm nguồn nước vẫn là vấn đề cần quan tâm xử lý tốt hơn.

Hiện toàn tỉnh có 3.849 hộ nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh với tổng diện tích 3.428 ha. Qua thẩm định, có 1.925 hộ nuôi đảm bảo điều kiện, 1.173 hộ nuôi còn 1 số tiêu chuẩn hạn chế. Đặc biệt, có 751 hộ nuôi không đạt các điều kiện theo quy định. Riêng tiêu chí môi trường có đến 572 hộ không đảm bảo điều kiện và 561 hộ hạn chế nhiều mặt.

Thực trạng về ô nhiễm môi trường do phát thải của các loại hình nuôi tôm siêu tham canh hiện nay là đáng báo động. Nếu không được kiểm soát, quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến ô nhiễm môi trường nước tự nhiên trên sông rạch và lây lan trên diện rộng.

Ông Đỗ Việt Khoa, Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Cà Mau cho rằng, phần lớn quy trình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh trên đại bàn tỉnh là quy trình nuôi thay nước và xi phông hằng ngày với lượng nước thải từ 20-50% thể tích ao nuôi. Với diện tích nuôi hiện nay, hằng ngày lượng nước thải ra môi trường tự nhiên lớn hơn lượng nước thải của một nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu. Đặc biệt, trong thành phần nước thải ra có hàm lượng chất hữu cơ cao, có thể lẫn mầm bệnh, dư lượng thuốc kháng sinh, hóa chất… Đó chưa kể đến chất thải rắn như đầu vỏ tôm và bùn thải trong cải tạo ao nuôi.

Ông Đỗ Việt Khoa đề xuất, quy trình xử lý nước thải trong nuôi tôm siêu thâm canh cần dựa trên phương pháp ao sinh học kết hợp với ao lắng và hầm biogas. Cụ thể, hệ thống bao gồm bồn lắng (thay thế ao lắng) để lắng chất thải lơ lửng, hầm biogas để xử lý bùn lắng từ nước xi phông. Chuỗi ao sinh học gồm 2 ao và 1 ao khử trùng đẻ xử lý nước thay và các loại nước thải khác.

 Ông Trần Minh Khôn, ấp Cái Nai, xã Hòa Tân, TP. Cà Mau cho biết, sau 3 vụ nuôi tôm siêu thâm canh đã mang lại lợi nhuận cho gia đình gần 1,2 tỷ đông. Trong quá trình nuôi, lượng nước, chất thải xi phông hằng ngày được đưa vào khu chứa chất thải rắn, hệ thống biogas; phần nước trong đưa qua ao lắng tuần hoàn thả thêm cá rô phi, sau đó nước được lọc qua hệ thống tuần hoàn trở lại ao nuôi. Nhờ xử lý tốt chất thải, nước thải nên không phát sinh dịch bệnh. 

Để nghề nuôi tôm phát triển bền vững, ông Trần Minh Khôn đề xuất, ngành chức năng cần xây dựng quy trình nuôi ở từng loại hình khác nhau và có những quy định cụ thể về bảo vệ môi trường. Đối với những hộ chuẩn bị nuôi mới phải đảm bảo đủ điệu kiện mới cho phép nuôi. Đối với những hộ đang nuôi thì tiến hành kiểm tra, rà soát đủ điều kiện mới tiếp tục cho nuôi. 

Ngoài ra, nhiều đại biểu còn quan tâm đến hạ tầng vùng nuôi chưa đảm bảo, trình độ quản lý, kỹ thuật chưa sâu, chưa có chính sách hỗ tái sản xuất để tỉnh Cà Mau trở thành vựa tôm lớn nhất cả nước.

Trung Đỉnh