Vàm Ba Tỉnh bị cạn, ngư dân tự "bơi"

Vàm Ba Tỉnh giờ cạn đến mức phương tiện công suất lớn không thể vào mà phải chạy sang tận cửa biển Đá Bạc, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời để neo đậu. Phương tiện nhỏ hơn thì khi ra vào cửa thường xuyên bị mắc cạn, tàu bị chìm gây nhiều thiệt hại cho ngư dân.

Vàm Ba Tỉnh giờ cạn đến mức phương tiện công suất lớn không thể vào mà phải chạy sang tận cửa biển Đá Bạc, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời để neo đậu. Phương tiện nhỏ hơn thì khi ra vào cửa thường xuyên bị mắc cạn, tàu bị chìm gây nhiều thiệt hại cho ngư dân.

Tuy nhiên, việc nạo vét vàm Ba Tỉnh gần như bị bỏ ngỏ. Ngư dân vì “miếng cơm manh áo” phải tự bỏ tiền ra để nạo vét, thế nhưng khi khơi thông được vài tháng, vàm lại cạn do luồng cát trước cửa vàm bồi lắng vào. Cứ thế, mỗi năm 2 lượt, ai có phương tiện thì lại hùn tiền để nạo vét nhằm tự mở con đường để ra khơi đánh bắt, nuôi sống gia đình.

Thiệt hại kép

Có lẽ không ở đâu ngư dân lại lo lắng việc tàu ra vào bờ như ở ấp Mũi Tràm B, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời. Chuyện thoạt nghe thật phi lý bởi những tưởng tai nạn tàu cá chỉ có thể gặp trên biển khi ngư dân hoạt động xa bờ gặp phải sóng to, gió lớn, nhưng tai nạn lại xảy ra ngay tại cửa vàm Ba Tỉnh, nơi chỉ cách bờ vài trăm mét.

Vàm Ba Tỉnh cạn nhiều năm nay, ngư dân ra vào vàm bị nạn thường xuyên, gây thiệt hại nhiều về tài sản.

Lão ngư Phan Thanh Sử cười như cam chịu khi nhắc về vụ tàu của ông bị chìm cách đây khoảng 3 tháng. Khi ấy, sau chuyến ra khơi, tàu của ông chạy vào vàm thì bị mắc cạn trên bãi cát, mũi tàu quay ngang rồi bị chìm. May là nhà có đông con cháu nên đưa tàu khác ra kéo lên kịp thời. Sự cố trên cán bộ, chính quyền địa phương có xuống ghi biên bản thống kê thiệt hại khoảng 10 triệu đồng. Biên bản hiện trường lúc đó là thế, nhưng khi đưa được tàu vào bờ thì ngoài máy điện, thiết bị định vị bị thấm nước làm hư hại, ông còn phải bỏ tiền ra sửa chữa vỏ tàu, đầu tư các thiết bị hư hỏng khác, tổng chi phí cũng trên 35 triệu đồng. Ðây không phải là sự cố hy hữu mà nó đã trở thành nỗi ám ảnh của ngư dân ra vào vàm Ba Tỉnh.

Ông Lâm Văn Khanh, hành nghề đi lưới rê (lưới cá chét), cho biết: “Chuyện tàu ra vào vàm gặp nạn, bị mắc cạn là thường xuyên, gây thiệt hại như gãy chân vịt, mắc kẹt ngay tại cửa vàm hay nghiêm trọng hơn là chìm tàu. Chỉ trong năm nay, có 3 trường hợp tàu bị mắc cạn, chìm ngay tại vị trí cách cửa vàm chưa đến 100 m”.

Ông Huỳnh Văn Vồn, ấp Mũi Tràm B, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời, cho biết, mỗi khi đến con nước phải ra khơi để kịp đánh bắt, nhưng khi đã chuẩn bị sẵn sàng nước đá, thực phẩm... gọi bạn hẹn đúng ngày ra khơi thì đến cửa vàm lại bị mắc cạn không ra được. Những lúc như vậy phải ở lại 1-2 ngày, thậm chí 4-5 ngày, nước đá chảy hết, thực phẩm hư hỏng coi như chi phí mấy triệu đồng mất trắng.

“Chuyện ra khơi mình không thể chủ động mà phải theo con nước, nên khi đến con nước mà không ra được, kẹt lại vài ngày, đến khi ra được thì đánh bắt không hiệu quả. Nhiều lúc muốn ra cửa cho kịp con nước cũng như tránh thiệt hại chi phí chuẩn bị thì mướn tàu khác kéo ra, tốn thêm từ 2-3 triệu đồng”, ông Vồn than.

Ngư dân tự “bơi”

Số lượng ghe tàu ra vào vàm Ba Tỉnh hiện nay khá đông. Ông Phan Thanh Sử cho biết: “Những năm gần đây, số người mua ghe tàu đi biển tăng lên, chỉ tính riêng phương tiện từ 30 CV trở lên vào cùng lúc cũng trên 50 chiếc, tàu công suất thấp hơn cũng trên 30 chiếc nên việc vàm Ba Tỉnh bị cạn gây nhiều khó khăn cho ngư dân. Khoảng 4 năm trở lại đây, để ra vào vàm thuận lợi hơn thì năm nào các chủ tàu cũng phải cùng nhau bỏ tiền ra để thuê xáng nạo vét mới ra vào bến được”.

Ông Trương Văn Sâm, hành nghề ốc mực, thông tin: “Năm nay, chúng tôi đã hùn tiền lại thuê xáng cạp nạo vét cửa vàm Ba Tỉnh 2 lần rồi. Chúng tôi làm đơn xin phép chính quyền địa phương, sau khi được chấp thuận thì cử người có uy tín đứng ra vận động, gom tiền các chủ tàu, thuê phương tiện vào nạo vét. Chuyện vận động tuỳ lòng hảo tâm thôi chứ đâu có quyền ép chủ tàu phải đóng tiền. Ðợt múc vừa rồi cách đây cũng trên 2 tháng, chi phí trên 25 triệu đồng”.

Ngư dân bỏ tiền ra để tự múc sâu cửa vàm cũng chỉ là biện pháp tạm thời, bởi chỉ được vài tháng là vàm Ba Tỉnh lại cạn. Theo ông Phan Thanh Sử, muốn nạo vét vàm Ba Tỉnh một cách cơ bản thì phải làm kè rồi cho xáng thổi cát lên để tạo bãi chặn không cho lớp đất, cát chảy xuống lấp trở lại. Biện pháp dùng xáng cạp của ngư dân chỉ là tạm thời./.

Bài và ảnh: Ðặng Duẩn