Nhiều mô hình hoà giải ở cơ sở hiệu quả cao

Sau hợp nhất, Sở Tư pháp tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 048/KH-UBND, ngày 13/8/2025 về triển khai thực hiện Ðề án “Nâng cao năng lực đội ngũ hoà giải viên ở cơ sở giai đoạn 2024-2030” và Kế hoạch số 89 của Sở Tư pháp triển khai thực hiện chỉ đạo điểm về công tác hoà giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh, thực hiện hướng dẫn, rà soát, đánh giá thực trạng công tác tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở.

• Tổng kết, trao giải cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu pháp luật về hòa giải ở cơ sở năm 2025
• Nâng cao kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải cơ sở

Tỉnh chọn 8 đơn vị cấp xã chỉ đạo điểm gồm: Hưng Hội, Long Ðiền, Hồng Dân, Ðất Mũi, Cái Nước, Thới Bình, Quách Phẩm và Vĩnh Trạch; chọn 2 đơn vị cấp xã (Nguyễn Phích và Vĩnh Hậu) để Bộ Tư pháp thực hiện các hoạt động chỉ đạo điểm về công tác hoà giải ở cơ sở theo Ðề án 315/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đánh giá của Sở Tư pháp, Sở đã thực hiện hướng dẫn, rà soát, đánh giá thực trạng công tác tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở đối với 8 đơn vị cấp xã chỉ đạo điểm và đề ra các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện, đến nay, kết quả hòa giải thành đạt 81,5%; cho thấy công tác hoà giải ở cơ sở tại các đơn vị chỉ đạo điểm được nâng lên, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư. Đội ngũ hoà giải viên được củng cố, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ; công tác hoà giải ở cơ sở, nhiều mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư được giải quyết kịp thời, góp phần giữ gìn đoàn kết nội bộ Nhân dân, bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở và giảm tải cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Hiệu quả vượt trội từ các mô hình chỉ đạo điểm

Ðể nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động hoà giải ở cơ sở tại các đơn vị chỉ đạo điểm, Sở Tư pháp tổ chức 10 lớp tập huấn bồi dưỡng kỹ năng, nâng cao nghiệp vụ công tác hoà giải ở cơ sở với sự tham gia của hơn 1.000 hoà giải viên; tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về hoà giải ở cơ sở và thực hiện dân chủ ở cơ sở” với hơn 15 ngàn thí sinh tham gia; cấp phát 119 quyển Bộ Luật Dân sự hiện hành, 119 quyển sổ theo dõi hoạt động hoà giải ở cơ sở.

Các hoà giải viên cơ sở tham gia tập huấn.

Trên địa bàn các đơn vị thực hiện chỉ đạo điểm có 218 tổ hoà giải, với 1.509 hoà giải viên. Các tổ hoà giải có đủ thành phần theo đúng quy định, trong đó bí thư chi bộ hoặc trưởng ấp, khóm làm tổ trưởng tổ hoà giải; thành viên hoà giải gồm: đại diện Ban Công tác Mặt trận; Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi, Ðoàn Thanh niên và những người có uy tín trong ấp, khóm.

Kết quả năm 2025, các đơn vị được lựa chọn thực hiện chỉ đạo điểm về công tác hoà giải ở cơ sở đã tiếp nhận 814 vụ việc yêu cầu hoà giải; trong đó 807 vụ việc được đưa ra hoà giải; hoà giải thành 658 vụ, đạt 81,5%; hoà giải không thành 149 vụ, chiếm 18,5%; 7 vụ, việc chưa giải quyết.

Tổ hòa giải của Khóm 3, phường Vĩnh Trạch, họp thông qua các nội dung chuẩn bị cho buổi hoà giải của khóm.

Kinh phí bảo đảm hoạt động hoà giải ở cơ sở tại các đơn vị thực hiện chỉ đạo điểm đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Ngoài ra, mô hình “Tổ hoà giải ở cơ sở 5 tốt” cũng phát huy hiệu quả; trong số 881 tổ hoà giải ở cơ sở triển khai thực hiện mô hình (thuộc địa bàn tỉnh Cà Mau cũ), có 399 tổ đạt tiêu chí.

Những kinh nghiệm thực tiễn

Năm 2025, các tổ hoà giải trên địa bàn tỉnh tiếp nhận 2.333 vụ, việc; đưa ra hoà giải 2.314 vụ, đạt 99,1%; hoà giải thành 1.836 vụ việc, đạt 79,3%. Riêng đối với 399 tổ hoà giải được công nhận mô hình “Tổ hoà giải ở cơ sở 5 tốt” đã tiếp nhận 797 vụ, việc; hoà giải thành 786 số vụ, việc, đạt 98,6%. Các tổ hoà giải đã nâng cao chất lượng hoạt động, được công nhận đạt tiêu chí mô hình “Tổ hoà giải ở cơ sở 5 tốt”. Ðiển hình tại xã Biển Bạch, có 20/22 tổ (chiếm 90,9%), xã Ðất Mũi có 20/22 tổ (chiếm 90,9%), xã Ðầm Dơi có 17/19 tổ (chiếm 89,4%)... Từ đó, góp phần nâng cao nhận thức của các cơ quan, đơn vị, địa phương, cán bộ và Nhân dân về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của công tác hoà giải ở cơ sở trong tình hình hiện nay.

Ðể tiếp tục giữ vững cũng như phát huy hiệu quả hoà giải ở cơ sở, hướng tới, Sở Tư pháp tăng cường triển khai các hoạt động chỉ đạo điểm; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoà giải cho đội ngũ hoà giải viên. Thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện công tác hoà giải ở cơ sở; tổ chức kiểm tra nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hạn chế, đề ra những giải pháp thực hiện nâng cao tỷ lệ hoà giải thành.

Hoà giải viên Nguyễn Văn Ngọt trao đổi với báo cáo viên của Bộ Tư pháp tại buổi tập huấn về hoà giải ở cơ sở tại Xã Nguyễn Phích.

Ðồng thời, phối hợp chặt chẽ giữa UBND xã với Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã trong chỉ đạo, hướng dẫn rà soát, đánh giá, củng cố, kiện toàn đội ngũ hoà giải viên ở cơ sở; bảo đảm lựa chọn người có năng lực, uy tín, kinh nghiệm và tâm huyết; quan tâm huy động lực lượng an ninh trật tự ở cơ sở, luật gia, cán bộ làm công tác pháp luật đã nghỉ hưu, những người có kinh nghiệm tham gia làm hoà giải viên và hỗ trợ cho hoạt động hoà giải ở cơ sở. Bố trí kinh phí đảm bảo cho hoạt động của tổ hoà giải được kịp thời, đúng quy định; trang bị sổ theo dõi, tài liệu và cơ sở vật chất cần thiết cho các tổ hoà giải ở cơ sở.

Bà Phạm Thị Ngọc, Phó Giám đốc Sở Tư pháp cho biết, thời gian tới, Sở Tư pháp sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động chỉ đạo điểm; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoà giải cho đội ngũ hoà giải viên. Thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện công tác hoà giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh; tổ chức kiểm tra để nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, hạn chế, đề ra những giải pháp thực hiện nâng cao tỷ lệ hoà giải thành.

Kim Phượng