Xây dựng vùng lúa nguyên liệu gắn liên kết với các hợp tác xã

Thời gian qua, Bạc Liêu đã xây dựng các cánh đồng lớn tạo vùng nguyên liệu lúa, đảm bảo số lượng, đạt chuẩn chất lượng để các doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) thu mua, bao tiêu sản phẩm. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi giá trị liên kết với HTX và giúp nông dân trồng lúa đảm bảo được khâu tiêu thụ đầu ra và tăng thu nhập cho nông dân.

Lãnh đạo tỉnh, Sở NN&PTNT tham quan Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Vĩnh Lộc (huyện Hồng Dân).

Đẩy mạnh liên kết tiêu thụ lúa

Đến nay, toàn tỉnh xây dựng được 82 cánh đồng lúa lớn với diện tích canh tác 27.335ha; liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa với diện tích thực hiện 101.008ha (đạt 53,46% tổng diện tích gieo trồng), sản lượng bao tiêu 646.051 tấn (đạt 54,16% tổng sản lượng lúa). Trong quý 1/2023, toàn tỉnh thực hiện liên kết bao tiêu theo chuỗi giá trị 29.864ha.

Điển hình là Tập đoàn Lộc Trời. Thông qua phương thức ký hợp đồng trực tiếp với HTX, Tập đoàn Lộc Trời cung ứng cho nông dân lúa giống xác nhận, thuốc bảo vệ thực vật và phân bón không tính lãi đến cuối vụ. Việc thu mua lúa, được chốt giá trước thu hoạch 10 - 15 ngày theo giá thỏa thuận. Ngoài ra, nông dân được cộng giá thưởng khi đạt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo quy định của công ty. Từ đó, góp phần làm chuỗi liên kết ngày càng vững chắc hơn. Từ đầu năm đến nay, Tập đoàn Lộc Trời đã bao tiêu thu mua gần 1.170/2.760ha lúa ở các huyện: Hồng Dân, Phước Long, Hòa Bình, Vĩnh Lợi. Dự kiến trong quý 2/2023, Tập đoàn Lộc Trời sẽ bao tiêu thu mua lúa trên diện tích 2.500ha, tương đương 15.000 tấn lúa ở các huyện: Hồng Dân, Phước Long, Hòa Bình, Vĩnh Lợi.

Còn HTX Đồng Tâm (xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi) cũng từng bước hình thành bao tiêu sản phẩm cho các thành viên HTX thông qua liên kết với các công ty, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Ông Trịnh Văn Ngang - Giám đốc HTX Đồng Tâm, cho biết: “Vụ lúa vừa rồi HTX phối hợp với công ty thuộc tỉnh Sóc Trăng bao tiêu 100/200ha lúa của xã viên. Giá thu mua bằng với giá thị trường. Hướng tới, HTX đăng ký cấp mã vùng trồng để truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Từng bước thực hiện chuỗi liên kết bao tiêu toàn bộ diện tích sản xuất lúa cho xã viên”.

Nông dân huyện Vĩnh Lợi thu hoạch lúa. Ảnh: M.Đ

Làm gì để hình thành chuỗi liên kết?

Để từng bước hình thành chuỗi liên kết vững chắc, các địa phương cần xây dựng thêm các cánh đồng lớn gắn với HTX; đầu tư thêm nhiều hệ thống trạm bơm gắn với các ô đê bao khép kín để chủ động trong việc tưới tiêu cho nông dân. Các địa phương tuyên truyền để nông dân hiểu rõ về lợi ích khi tham gia HTX. Từng bước nạo vét kênh, mương, nâng cầu, cống..., hoàn thiện hệ thống giao thông, thủy lợi để dễ dàng trong công tác giao nhận vật tư và vận chuyển lúa. Có các chính sách để hỗ trợ nông dân tham gia vào HTX; có chính sách hỗ trợ HTX để hợp tác lâu dài với các doanh nghiệp, công ty.

Quy hoạch tập trung sản xuất theo cụm, theo vùng và theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp; chủ động tham gia liên kết sản xuất với công ty, vận động thành viên và nông dân tham gia thực hiện đúng theo cam kết đã ký kết. Bên cạnh đó, nâng cao trình độ quản lý của Ban giám đốc HTX, chọn những thành viên trẻ, có năng lực để điều hành hiệu quả hoạt động của HTX. Cũng như cần tổ chức tập huấn, hướng dẫn nông dân sử dụng vật tư nông nghiệp theo quy trình kỹ thuật sản xuất; tuân thủ lịch thời vụ, lịch thu hoạch để hạn chế ảnh hưởng thời tiết như: mưa, bão, máy cắt, phương tiện vận chuyển… Đồng thời, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, công ty, HTX thu mua.

Hướng đến ứng dụng đồng bộ công nghệ, khoa học - kỹ thuật tạo nên những cánh đồng thông minh. Giảm chi phí vật tư nông nghiệp đầu vào, hạ giá thành sản phẩm, nâng giá trị đầu ra. Hình thành các liên hiệp HTX xây dựng vùng nguyên liệu của các HTX thành viên nhằm ổn định về mặt năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo nên những sản phẩm lúa, gạo “sạch”, truy xuất nguồn gốc, giá trị cao, gia tăng lợi nhuận cho nông dân.

Từ đó, góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất nông nghiệp theo hướng chuỗi giá trị, sản xuất theo nhu cầu của thị trường; xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị nông sản, hướng đến xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững...

Minh Đạt