Xử lý rác thải ở nông thôn: Cần những giải pháp triệt để hơn

Trong phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM), tiêu chí bảo vệ môi trường được các địa phương trong tỉnh tiếp tục thực hiện theo quy chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu nhằm bảo vệ, cải tạo cảnh quan môi trường ngày càng tốt hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến đáng ghi nhận, lĩnh vực bảo vệ môi trường nông thôn vẫn còn nhiều bất cập, nhất là việc xử lý rác thải.

Vận hành lò đốt rác ở huyện Phước Long. Ảnh: T.T

Theo thống kê của Sở Tài nguyên - Môi trường (TN-MT), năm 2019 tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt khu dân cư nông thôn khoảng 143.165 tấn/ngày, trong đó số lượng được thu gom khoảng 67.333 tấn, chiếm tỷ lệ 47,03%. Đối với rác thải khu vực nông thôn, người dân tự xử lý là chính, bởi lộ nông thôn nhỏ hẹp gây khó khăn cho việc xe rác đến nơi để thu gom. Vì vậy, thời gian qua, ngành chức năng đã tăng cường phối hợp với các ngành, đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Tỉnh đoàn, Hội Cựu chiến binh, UBND các xã để tuyên truyền, tập huấn và triển khai mô hình ủ rác hữu cơ làm phân compost nhằm hướng dẫn người dân biết cách phân loại rác tại nguồn, biến rác thải thành phân bón cho cây trồng, hạn chế tình trạng vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay ở nông thôn, lượng rác thải từ quá trình sản xuất, sinh hoạt ngày càng tăng trong khi tình trạng vứt rác bừa bãi trên các tuyến sông, kênh rạch không thuyên giảm; trang thiết bị phục vụ thu gom xuống cấp... Mặc dù Nhà nước đã có các quy định chế tài về xử phạt vi phạm liên quan đến hành vi vứt rác bừa bãi nhưng việc triển khai xử lý của các cấp, các ngành vẫn chưa được đồng bộ…

Trước thực trạng các bãi rác có dấu hiệu quá tải, Sở TN-MT đã dành nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường để đầu tư và đưa vào hoạt động lò đốt rác sinh hoạt bằng khí đốt tự nhiên công suất 500kg/giờ tại huyện Phước Long, huyện Đông Hải và tiếp tục tranh thủ kinh phí từ nhiều nguồn khác nhau để triển khai đầu tư xây dựng 2 lò đốt rác tại huyện Hòa Bình và huyện Hồng Dân. Đối với bãi rác tại thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi), hiện Sở đang phối hợp với nhà đầu tư hoàn tất các thủ tục để triển khai thi công nhằm đưa nhà máy xử lý rác huyện Vĩnh Lợi đi vào hoạt động…

Thiết nghĩ, việc đầu tư các lò đốt rác cũng cần tuân thủ theo kỹ thuật quốc gia, bởi những lò đốt quy mô cấp xã thì không đảm bảo yêu cầu bảo vệ môi trường. Điều này đồng nghĩa với việc, các địa phương phải đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, phù hợp. Đồng thời, cần vận động sự tham gia của cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội vào việc truyên truyền phân loại rác tại nguồn, có như vậy, việc xử lý rác mới đạt hiệu quả lâu dài và rác không còn là một gánh nặng môi trường ở mỗi vùng nông thôn.

ĐÀM NGUYỄN