Thứ ba, 17-11-26 05:37:24
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

សៀវភៅបើកចំហ" អំពីមេរៀនអប់រំចិត្តឆ្ពោះទៅសាងសច្ចធម៌

Báo Cà Mau មិនត្រឹមប្រកបដោយស្លាកស្នាមនៃស្ថាបត្យកម្មព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ វត្តបទុមរង្សី ស្ថិតនៅឃុំដុងភឿក ទីក្រុងកឹងធើ ក៏បានបង្កប់នូវចំណាប់អារម្មណ៍តាមរយៈផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់ រាប់សិបផ្ទាំងនៅតាមជញ្ជាំងខាងក្រៅព្រះវិហារ ដែលពណ៌នាអំពីពុទ្ធប្រវត្តិ។

 វត្តបទុមរង្សីស្លាកស្នាមស្ថាបត្យកម្មព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ។

បានកសាងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣២ វត្តបទុមរង្សីលេចធ្លោដោយប្រព័ន្ធដំបូលច្រើនជាន់ លំនាំក្បាច់រចនាល្អប្រណិត និងរូបចម្លាក់តួអង្គទេពដែលជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ខ្មែរ។ ខ្លោងទ្វារធំបានច្នៃជារូបទូក ង ២ គ្រឿងជានិមិត្តរូបផ្សារភ្ជាប់ជីវភាពវប្បធម៌ និងជំនឿរបស់បងប្អូនខ្មែរ ចំណែកខ្លោងទ្វារតូចលេចធ្លោដោយរូបចម្លាក់ព្រហ្មមុខបួនផងដែរ។

ជាពិសេស នៅផ្នែកខាងក្រៅនៃព្រះវិហារ ផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់រាប់សិបផ្ទាំងបានរៀបចំតភ្ជាប់គ្នា ពណ៌នាតាំងពីព្រះអង្គនៅជាព្រះរាជបុត្រគង់ក្នុងប្រាសាទមាសប្រាសាទប្រាក់ សម្រេចចិត្តលះបង់ជីវិតបែបព្រះរាជាដើម្បីចេញទៅស្វែងរកព្រះធម៌រហូតដល់បានត្រាស់ដឹងជាព្រះពោធិញ្ញាណ។ រាល់ភាពលម្អិតនៃតួអង្គ និងទេសភាពទាំងឡាយវបានច្នៃប្រតិដ្ឋយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ ធ្វើឱ្យរឿងរ៉ាវដែលបានកត់ត្រាក្នុងគម្ពីរមានលក្ខណៈងាយយល់ និងស់រវើកទៀតផង។

 

 ផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់នៅតាមជញ្ជាំងខាងក្រៅព្រះវិហារវត្តបទុមរង្សីដែលពណ៌នាអំពីពុទ្ធប្រវត្តិ។ 

ព្រះតេជគុណ ថាច់វិដ្ឋា ព្រះចៅអធិការវត្ត មានសង្ឃដីកាថា៖ ផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់ទាំងនោះមិនសម្រាប់ត្រឹមការតុបតែងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយឱ្យពុទ្ធបរិស័ទ និងភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលមកគោរពបូជាងាយស្រួលសង្កេត និងស្វែងយល់រឿងរ៉ាវដែលទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនាទៀតផង។ នេះក៏ជាវិធីជួយឱ្យកូនចៅគ្រប់ជំនាន់ក្នុងភូមិស្រុកយល់អំពីមេរៀននៃព្រះពុទ្ធសាសនាស្ដីពីខន្តី មេត្តា និងការចែករំលែកផងដែរ។

ភាពលម្អិតនៃតួអង្គ និងទេសភាពក្នុងផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់ដែលបានច្នៃប្រតិដ្ឋផ្ចិតផ្ចង់ ធ្វើឱ្យរឿងរ៉ាវក្នុងគម្ពីរធម៌កាន់តែងាយយល់ និងរស់រវើកផងដែរ។ 

មិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់សក្ការបូជាខាងជំនឿប៉ុណ្ណោះទេ វត្តបទុមរង្សីថែមទាំងរក្សាទុកនូវតម្លៃសិល្បៈ និងវប្បធម៌ខ្មែរទៀតផង។ ក្នុងនោះ ផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់នៅខាងក្រៅជញ្ជាំងព្រះវិហារប្រៀបដូចជា "សៀវភៅបើកចំហ" ដែលរៀបរាប់ពីដំណើរជីវិតរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមគ្រូនៃយើង និងផ្ដល់នូវមេរៀនអប់រំចិត្តឱ្យឆ្ពោះទីសាងសច្ចធម៌ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន វត្តមានព្រះសង្ឃចំនួន ២ អង្គគង់សិក្សារៀនសូត្រ និងពុទ្ធបរិស័ទប្រមាណ ១២០-១៣០ នាក់ដែលតែងមកចូលរួមសកម្មភាពជាប្រចាំ។ ទោះបីជាទំហំសហគមន៍មិនធំក្តី ក៏វត្តនៅតែរក្សាតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងជីវភាពស្មារតីរបស់ប្រជាជនភូមិភាគ៕

អត្ថបទនិងរូប៖ ហ្វិញយ្វីតឹង

 

 

សៀវភៅបើកចំហ" អំពីមេរៀនអប់រំចិត្តឆ្ពោះទៅសាងសច្ចធម៌

មិនត្រឹមប្រកបដោយស្លាកស្នាមនៃស្ថាបត្យកម្មព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ វត្តបទុមរង្សី ស្ថិតនៅឃុំដុងភឿក ទីក្រុងកឹងធើ ក៏បានបង្កប់នូវចំណាប់អារម្មណ៍តាមរយៈផ្ទាំងគំនូរចម្លាក់ រាប់សិបផ្ទាំងនៅតាមជញ្ជាំងខាងក្រៅព្រះវិហារ ដែលពណ៌នាអំពីពុទ្ធប្រវត្តិ។

មហាបុញ្ញខេត្តកឋិនទាន

បុណ្យកឋិនទាន ឬហៅថា កឋិនកាល ជាបុណ្យប្រពៃណីសាសនាដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមបុណ្យធំៗប្រចាំឆ្នាំរបស់ ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរ។ ក្នុងរដូវបុណ្យនេះ ពុទ្ធសាសនិកជនបាននាំគ្នាដង្ហែត្រៃចីវរ និងទេយ្យវត្ថុផ្សេងៗប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃបន្ទាប់ពីគង់ចាំព្រះវស្សាអស់ត្រៃមាស ៣ខែ ដើម្បីសម្តែងពីសទ្ធាជ្រះថ្លា និងសេចក្តីគោរព ដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះព្រះភិក្ខុសង្ឃដែលខិតខំសិក្សាធម៌អាថ៌វិន័យពេញមួយរដូវវស្សា។

ពិធីសក្ការៈដ៏ពិសិដ្ឋ

ចំពោះជនរួមជាតិខ្មែរនៅភាគខាងត្បូង ពិធីគោរពទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា មិនត្រឹមតែសម្តែងពីសេចក្តីគោរពដ៏ជ្រាលជ្រៅចំពោះព្រះរតនត្រ័យ និងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាឱកាសដើម្បីរំលឹកគុណ និងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះសមណៈរគ្រប់ជំនាន់ ដែលបានពលីកម្លាំងកាយចិត្តបម្រើសាសនា ថែរក្សា និងពង្រីកប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។ ពិធីនេះមានអត្ថន័យខាងវិញ្ញាណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ បង្ហាញពីចំណងសាមគ្គីរវាងសាសនា និងជនជាតិក្នុងជីវភាពតាមភូមិស្រុក។

សូររំពងសំឡេងស្គរវត្ត

នៅតាមបណ្ដាភូមិស្រុកណាមបូកាលពីដើម គ្រាដែលសំឡេងនាឡិការោទ៍នៅតែជារបស់កម្រមានផងនោះ ចង្វាក់រស់នៅរបស់ប្រជាជនស្រុកស្រែតែងផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដំបូលវត្តខ្មែរបុរាណ។ នៅទីនោះ សំឡេងស្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាសូរសព្ទនៃពិធីកិច្ចផ្សេងៗសម្រាប់ខាងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានាឡិកាកំណត់ចង្វាក់ជីវិតសម្រាប់អ្នកស្រែចម្ការទៀតផង។

ភូមិស្រុកអឹកធឹករដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងបណ្ដាថ្ងៃនេះ តាមបណ្ដាភូមិស្រុក Khmer លើភូមិសាស្ត្រខេត្តកាន់តែមានភាពអ៊ូអរខ្លាំងដោយបរិយាកាសទទួលអំណរបុណ្យសែនដូនតា ឆ្នាំ២០២៦។ តាំងពីព្រឹកព្រហាម សំឡេងសំណេះសំណាលសើចក្អាកក្អាយលាយឡំនឹងក្លិនផ្សែងធូបសាយភាយចេញពីបណ្ដាវត្តអារាម បានសបញ្ជាក់ពីរដូវបុណ្យដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនាជួបជុំមូលមិត្ត និងការដឹងគុណ។

អត្ថន័យ “បាយបិណ្ឌ” ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។

ប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចសាសនា ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍

នៅតាមបណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ទាំងឡាយតែងអញ្ជើញទៅវត្តដើម្បីបំពេញកិច្ចសាសនាជាប្រចាំ ៤ លើកក្នុងមួយខែ រួមមានថ្ងៃ៖ ៨ កើត, ១៥ កើត (ពេញបូណ៌មី), ៨ រោច និងថ្ងៃដាច់ខែតាមចន្ទគតិ។

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អត្ថន័យនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសត្វមករ និងនាគ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។

លក្ខណៈវប្បធម៌ពេញដោយក្តីករុណា

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតសហគមន៍ ចាប់ពីពិធីកិច្ចសាសនាដ៏ឧឡារិករហូតដល់សកម្មភាពជាប្រចាំថ្ងៃ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវត្តអារាម។ ទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះបានបង្កឱ្យមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃសេចក្តីករុណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ "ការធ្វើទាន" (ការធ្វើវេនចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម)។