Thứ sáu, 3-4-26 17:11:20
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ជនជាតិចិនអភិរក្សសិល្បៈចំរៀងល្ខោនបុរាណ

Báo Cà Mau ជាមួយកាយសម្ហតែងតាមបែបសរុប រាល់ចង្វាក់រាំ ច្រៀងយ៉ាងរៀបរយដែលយោងតាមសម័យកាល សិល្បៈច្រៀងរាំ និងរឿងល្ខោនបុរាណគឺជាចំណីខាងស្មារតីមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅនៃវប្បធម៌សហគមរបស់ជនជាតិចិន។

ដោយឡែកចំពោហជនជាតិចិននៅកាម៉ាវ លោកត្រឹងក្វេឌិញ ប្រធានគណកម្មវត្តលោកយាយធៀងហូវថាញ់ម៉ូវ (សង្កាត់២ ក្រុងកាម៉ាវ) បានរៀបរាប់មកវិញថា កាលពីឆ្នាំ១៩៧២ ការិយាល័យចំរៀងបុរាណឃុំដុងតឹម (ដែលសព្វថ្ងៃមានតីតាំងស្ថិតនៅដងវិថីហ្វាងយ៉ីវ សង្កាត់២ ក្រុងកាម៉ាវ ជាកន្លងសកម្មភាព និងបង្កើតក្រុមចម្រៀងសម្រាប់អ្នកកាប់អុសដំបូងបង្អស់របស់ជនជាតិចិននៅកាម៉ាវ។ “ជំនាន់នោះ ការបង្កើតក្រុមចម្រៀងគឺដើម្បីទិសដៅឃោសនាចលនាបងប្អូនជនជាតិចិនចូលរួមច្រៀងជាភាសាចិន។ យើងខ្ញុំក៏បានជួលគ្រូចម្រៀងមកអំពីខេត្តសុកត្រាំងឲ្យបង្ហាត់ច្រៀងដើម្បីច្រៀងបម្រើនារដូវបុណ្យថ្វាយលោកយាយ។ ថ្វីត្បិតតែដូច្នោះ ក្រុមអ្នកច្រៀងទាំងនេះគ្រាន់តែសកម្មភាពបានត្រឹម៣ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះក៏បែកខ្ចាយអស់”។

សព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីបម្រោះមាមីងបងប្អូនចូលរួមថ្វាយលោកយាយ គណកម្មការវត្តតែងបានអញ្ជើញបណ្តាក្រុមចម្រៀងល្ខោនបុរាណមកអំពីទីក្រុងហូជីមិញដើម្បីសម្តែង។ និយាយអំពីសិល្បៈចម្រៀងល្ខោនបុរាណនៅក្រុងសាយហ្កង ផ្សារធំ គឺគ្មានអ្នកណាមិនស្គាល់ភាពល្បីឈ្មោះនៃក្រុមចម្រៀងល្ខោនថុងញ៉ឹកក្វាងជីវនោះទេ។ សព្វថ្ងៃ ក្រុមកំពុងសកម្មភាព ដោយមានលំហូរ២យ៉ាងដ៏ឆ្នើម គឺជាផ្នែកខាងល្ខោនបែបវៀតនិងចិន។ ល្ខោនវៀតប្រើភាសាក្វាងដុង (ចម្រៀងក្វាង) ចំណែកល្ខោនចិនវិញប្រើភាសាចិនកាតាំង។

ការតុបតែងមុខត្រូវតែសិក្សាដោយប្រុងប្រយ័ត្ននូវស្គ្រីប ហើយធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់តួអង្គនីមួយៗ។

ដោយសារលក្ខណៈពិសេសរបស់ភាសា ល្ខោនបែបវៀតក៏មានភាពទាក់ទាញភ្ញៀវទស្សនាច្រើនជាង ពីព្រោះបានទស្សនាការសម្តែងល្ខោននេះក្នុងរាត្រីតែមួយ។ ទន្ទឹមនិងនោះ មានបងប្អូនជនជាតិចិនជាច្រើនចេះភាសាក្វាងដុង ទើបការចូលរួមទស្សនាអ្នកទាំងឡាយនិងបានយល់ដឹងរាល់គ្រប់អត្ថន័យក្នុងការសម្តែង។

បណ្តាសាច់រឿងល្ខោនបុរាណក្នុងការសម្តែងរបស់ជនជាតិចិន តែងបានផ្តោតលើរឿងព្រេងបុរាណរបស់ចិន មានដូចជា៖ ភុងងីឌិញ ទៀកឌិញសាង ផាងលេហ្វេ។ បន្ទាប់មកនេះ ជាមួយការលាយឡំខាងវប្បធម៌ សិល្បៈកៃលឿងណាមបូក៏ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលរាល់ការសម្តែងដែលពោរពេញដោយលក្ខណៈវៀតណាម ដូចជា៖ តឹមកាម លីធឿងគៀក...។

ដើម្បីញុំាងឲ្យកម្មវិធីសម្តែងកាន់តែមានការចាប់អារម្មណ៍ គឺត្រូវឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហាត់យ៉ាងមាត់ចត់ណាស់ដែរ។

អ្នកស្រី ត្រឹងអាញធឺ ប្រធានក្រុមល្ខោនបុរាណថុងញ៉ឹកក្វាងជីវ មានប្រសាសន៍៖ “ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលសិល្បករដ៏ជំនាញមួយរូប គឺជាការលំបាកខ្លាំងណាស់ តាំងពីរបៀបច្រៀងរហូតដល់កាយវិកាសម្តែង ក្រសែភ្នែក ទឹកមុខញញឹមសុទ្ធតែមានរៀបរៀបរយ។ ក៏ដូចជាល្ខោនហាកបូយឬក៏កៃលឿង ប្រភេទសិល្បៈប្រពៃណីនេះកំពុងត្រូវសាបសូនជាសន្សឹមៗក្នុងសហគមជនជាតិចិន ការជម្រើសបញ្ញវ័នសម្រាប់យកមកស្នបន្តក៏ជាការេពិបាកំមួយដែរ។ សព្វថ្ងៃ មានសិល្បករជាង៣០រូបក្នុងក្រុមដែលសុទ្ធសឹងជាអ្នកមានវ័យចាស់ជរា គ្រប់សមត្ថភាពដើម្បីធានាការសម្តែងក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី និងបុណ្យទានសំខាន់ៗប៉ុណ្ណោះ ដូចជាបុណ្យថ្វាយលោកយាយ លោកតាជាដើម”។

ក្នុងការប្រកបជីវភាពដ៏សែនលំបាក សិល្បករអ្នកសម្តែងល្ខោនក៏មិនមានគំនិតចង់បោះបង់អាជីពនោះដែរ ពីព្រោះសម្រាប់ពួកគាត់ ផ្នែកខាងវិស័យសិល្បៈតែងជាមោទនភាព ជាចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការអភិរក្សអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិចិនដែលរៀបច្បងគ្រប់ជំនាន់បានបន្សល់ទុកមក៕

 

អាញទឹង-ហ៊ីវងៀ

 

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។