Thứ năm, 25-6-26 22:45:48
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

នំបង្គា

រសជាតិប្រពៃណីរបស់ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងដំណើរការរស់នៅដ៏យូរលង់រវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូននៅតំបន់ Nam Bộ បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer តែងរក្សាខ្ជាប់នូវលក្ខណៈពិសេសដោយឡែករបស់ខ្លួនជាមួយលក្ខណៈប្រពៃណីវប្បធម៌ ជំនឿ ជាពិសេសខាងវប្បធម៌មុខម្ហូប។ បណ្តាមុខម្ហូបដ៏សាមញ្ញៗ និងបែបជនបទ មិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងការចងចាំពីកុមារភាពរបស់មនុស្សជំនាន់ជាច្រើនផងដែរ។ ក្នុងចំណោមនោះ នំបង្គា គឺជាប្រភេទនំធម្មតាមួយខាងស្មារតីជនបទ និងត្រូវបានមនុស្សជាច្រើនចូលចិត្ត។

នំបង្គា ជាមុខម្ហូបដ៏ប្រចាំសម្រាប់តំបន់ជនបទ។

នំបង្គា ជាម្ហូបដ៏ល្បីល្បាញមួយរបស់ប្រជាជន Khmer Nam Bộ។ ដែលនិយមហៅថានំបង្គា ពីព្រោះនំចាក់ដោយម្សៅ និងមានឈ្នូលជាបង្គា រាងមូល ប្រហែលពី ៤-៥ សង់ទីម៉ែត្រ ជាមួយនឹងចំណុចទាញវែងសម្រាប់ចៀនក្នុងប្រេងងាយស្រួលផងដែរ។

ឈ្នូលនំត្រូវបានរួមផ្សំជាមួយនឹងបង្គា សាច់ជ្រូកច្រាំ និងសណ្តែកខៀវ។

គ្រឿងផ្សំសម្រាប់នំបង្គា គឺជាផលិតផលធម្មតាបែបជនបទតំបន់ណាមបូ រួមមាន៖ ម្សៅអង្ករ សណ្តែកបាយ មើមត្រៅ បង្គា សាច់ជ្រូក និងគ្រឿងទេសផ្សេងៗ។ ដើម្បីទទួលបាននំមានរសជាតិស្រួយឆ្ងាញ់ ដំបូងអ្នកធ្វើត្រូវជម្រើសអង្ករស្អាត ហើយយកទៅត្រាំទឹក​និងកិនឱ្យហ្មដ  រួចបង្ហាប់ ដំណើរការដ៏ហ្មត់ចត់នេះបង្កើតបានជាសំបកអង្ករដែលមានពណ៌មាសដ៏ស្រួយ និងរស់ជាតិឆ្ងាញ់ប្រចាំតំបន់ទៀតផង។

សម្រាប់ឈ្នូលនំ គឺត្រូវបានរួមផ្សំជាមួយបង្គា សាច់ជ្រូកច្រាំ និងសណ្តែកខផវដែលស្ងោរឆ្អិននិងពងមាន់។ គេចាក់ម្សៅចូលទៅក្នុងបំពង់ លាយជាមួយឈ្នូល​រួច ដាក់បង្គាពីលើនំមុនពេលចៀម។

នំបង្គាតែងត្រូវបានពិសារជាមួយបន្លែស្រស់ ច្រលក់នឹងទឹកត្រីជូផ្អែម។

ជាធម្មតា នំបង្គា ត្រូវបានញាំជាមួយបន្លែស្រស់ដូចជា សាឡាដ ជីអង្កាម និងជីចង្អាបត្រី រួចជ្រលក់ជាមួយទឹកត្រីជូផ្អែម។ វិធីទទួលទានវាគឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងនំចាក់អំបែងដែរ (បាញ់ឆែវ Việt Nam)៖ អាចវេចភ្ជាប់នំជាមួយបន្លែ ឬកាត់វាជាដុំតូចៗ។ ពេលទទួលទាន អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងរសជាតិឆ្ងុយឆ្ងាញ់របស់ឈ្នូលនំផងដែរ សម្រាប់រសជាតិ នៃសណ្តែកខៀវ និងរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់របស់បង្គា ទាំងអស់នេះបង្កើតបានជារសជាតិដែលមិនអាចបំភ្លេចបានចំពោះមុខម្ហូប Khmer Nam Bộ រួមចំណែកធ្វើឱ្យកាន់តែសម្បូរបែបថែមទៀតនៃវប្បធម៌ម្ហូបអាហារ Việt Nam៕

Danh Nguyên

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។