Thứ ba, 25-8-26 06:21:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

អភិរក្សនិងពង្រីកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau ការអភិរក្សនិងពង្រីកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer គឺជាសារៈដ៏សំខាន់មួយក្នុងយុគសម័យទំនើបនៃពេលបច្ចុវប្បន្ននេះផងដែរ ។

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Tăng Sa Vong ព្រះចៅអធិការវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ផ្តល់អំណោយលើកទឹកចិត្តដល់សិស្សជាកូន Khmer ដើម្បីបន្តការសិក្សារៀនសូត្រ។

ដោយយល់ច្បាស់ពីបញ្ហានេះ រយៈពេលកន្លង ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមនៃមហាវិទ្យាល័យ Bạc Liêu បានបន្តសកម្មភាពចាត់តាំងឱ្យសិស្សនិស្សិតបានចូលរួមពិសោធន៍ជាក់ស្តែងជាប្រចាំនៅវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ឃុំ Hưng Hội ក្នុងរាល់បណ្តាពិធីបុណ្យទានប្រពៃណី Khmer។

ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីកន្លងហើយនេះ មានសិស្សនិស្សិតជាច្រើនបាននាំគ្នាចូលវត្តដើម្បីប្រសិទ្ធពរប្រសិទ្ធពរឆ្នាំថ្មីប្រគេនដល់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ព្រះតេជគុណ ព្រះចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃ ព្រមទាំងចូលរួមដោយផ្ទាល់ និងសិក្សាស្វែងយល់អំពីលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ពិសេសរបស់ក្រុសហគមន៍ជនជាតិ Khmer។ ក្រៅពីដំណើរកម្សាន្តជាក់ស្តែង សកម្មភាពនេះក៏មានតម្លៃអប់រំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ ដោយសារសិស្សនិស្សិតទាំងឡាយមានឱកាសបានស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី ចូលរួមក្នុងបណ្តាពិធីផ្សេងៗ ដោយហេតុនេះទទួលបានការយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ និងជំនឿរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង។

និស្សិត Trương Minh Thành បានចែករំលែកថា៖ “ការពិសោធលើកនេះបានជួយប្អូនៗយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ថែមទៀតពីលក្ខណៈវប្បធម៌ជំនឿសាសនា ជាពិសេសអត្ថន័យបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណី Khmer ផ្តើមពីនោះក៏បង្កើតឱកាសដើម្បីសិក្សារៀនសូត្រជាក់ស្តែងសម្រាប់ផ្នែកសិក្សារបស់ប្អូនៗរៀងៗខ្លួនផងដែរ”។

យោងតាមបណ្ឌិត Trương Thu Trang ប្រធានផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមនៃមហាវិទ្យាល័យ Bạc Liêu ការចាត់តាំងសម្រាប់សិស្សនិស្សិតបានចូលរូមពិសោធន៍ខាងវប្បធម៌ជនជាតិ គឺជាសកម្មភាពប្រចាំឆ្នាំ ដែលស្របនឹងការតម្រង់ទិសបណ្តុះបណ្តាលរបស់មហាវិទ្យាល័យក្នុងវិស័យវប្បធម៌ និងទេសចរណ៍។ តាមរយៈសកម្មភាពនៅតាមវត្តអារាម និស្សិតទាំងឡាយមិនត្រឹមតែបានសិក្សាស្វែងយល់ពីបុណ្យទានប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងស្តាប់ការបង្រៀនអំពីសីលធម៌ទៀតផង ដោយហេតុនេះលើកកម្ពស់ស្មារតី «ផឹកទឹកនឹកប្រភព» គោរពគ្រូ និងមនុស្សចាស់ និងការយល់ដឹងអំពីការរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ជាតិ។

និស្សិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាសង្គមនៃមហាវិទ្យាល័យ Bạc Liêu ស្តាប់ព្រះសង្ឃព័ណ៌នាអំពីផ្ទះថ្កល់បុរាណ Khmer នៅវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót)។

ក្នុងរាល់ពិធីជួបជុំម្តងៗ ព្រះឧបជ្ឈាយ៏ ព្រះចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ក៏បានផ្តល់អំណោយដ៏មានអត្ថន័យជាច្រើនសម្រាប់ជាការលើកទឹកចិត្តដល់សិស្សនិស្សិតទាំងឡាយឱ្យខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការសិក្សា និងបណ្តុះបណ្តាល ព្រមទាំងរស់នៅដោយមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លួនឯង ក្រុមគ្រួសារ និងសង្គមផងដែរ។ ជាពិសេស ជុំរុញទឹកចិត្ត ឱ្យបន្ត និងថែរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនរួមជាតិ Khmer ដើម្បីកុំឱ្យវារសាបរលាបបាត់ទៅ។

បញឈប់ដំណើរនៃការពិសោធ រាល់សិស្សនិស្សិត​ម្នាក់ៗ​មិន​ត្រឹម​តែបន្សល់ទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ស្រស់ស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងទទួល​បាន​ការ​យល់​ដឹង​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​អំពី​វប្បធម៌​ជនជាតិ Khmer ​ផង​ដែរ។ តាមរយៈ​នេះ តម្លៃ​ប្រពៃណី​មិន​ត្រឹម​តែ​ត្រូវ​បាន​ថែរក្សា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ក្នុង​ជន​ជំនាន់​ក្រោយ ដែល​នឹង​បន្ត​ការពារ និង​លើកកម្ពស់​អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌​ជនជាតិ​​ក្នុង​យុគសម័យ​ទំនើប៕

Trung Kiên

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។