Thứ ba, 25-8-26 06:07:58
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រោសអង្គុលិមា

ខណៈពេលដែលបានឈានជើងចូលទៅខាងក្នុងព្រះវិហារ Khmer យើងនឹងងាយស្រួលបានឃើញផ្ទាំងគំនូរធំៗនៅលើជញ្ជាំងយ៉ាងស្រស់ស្អាតដែលរំលេចដោយព័ណ៌និងទេសភាពយ៉ាងរស់រវើកទៀតផង។ ​ខ្លឹមសារនៃគំនូរភាគច្រើនពណ៌នាអំពីជីវិតរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនៃយើងចាប់តាំងពីទ្រង់ប្រសូត្រហូតដល់យានចូលកាន់ព្រះមហានិព្វាន។ រាល់ដំណាក់កាលនីមួយៗនៃជីវិតរបស់ទ្រង់ត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈភាសាសិល្បៈដ៏សម្បូរបែប និងពោរពេញដោយអារម្មណ៍ ដែលបង្កប់ដោយសារៈសំខាន់ខាងសាសនា។

រូបភាពទ្រង់ប្រសូត្រ តែងត្រូវបានពណ៌នាជាមួយនឹងព្រះមាតា សិរីមហាមាយា ដៃម្ខាងតោងមែករាំងក្នុងគ្រាប្រសូត្រព្រះរាជកុមារសិទ្ធត្ថៈកណ្តាព្រៃព្រឹក្សាដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។ បន្ទាប់មកគឺបណ្តាផ្ទាំងគំនូរដែលពណ៌នាពេលដែលព្រះរាជកុមារព្រះអង្គរស់នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង មុនពេលព្រះអង្គសម្រេចចិត្តលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិមហាចក្រដើម្បីចេញទៅស្វែងរកធម៌សម្រាប់ប្រោសសត្វលោក។

ព្រះសមណគោតម រួមជាមួយសាវ័កទ្រង់និមន្តបិណ្ឌបាត្រ។

រូបភាពមួយក្នុងចំណោមរូបភាពដែលលេចឡើងញឹកញាប់បំផុតនៃគំនូរលើជញ្ជាំងវត្តខ្មែរគឺព្រះអង្គត្រង់យាងសាងព្រះផ្នួស និងបំពេញទុក្ករកិរិយា។ សិប្បករ Khmerទាំងឡាយបានពណ៌នាអំពីព្រះអង្គដោយរូបកាយស្គមស្គាំង ព្រះភក្ត្រដ៏ស្រពិចស្រពិល ប៉ុន្តែព្រះនេត្រពោរពេញដោយការតាំងចិត្ត។ នេះមិនត្រឹមតែជារឿងរ៉ាវនៃការលះបង់ភាពសក្ការៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃឆន្ទៈសម្រាប់ការយកឈ្នះលើបញ្ហាប្រឈមដើម្បីសម្រេចបាននូវសច្ចធម៌ផងដែរ។

ជាពិសេស រូបចម្លាក់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រងធ្វើសមាធិក្រោមដើមពោធិ ដែលត្រូវបានការពារដោយពស់នាគរាជ គឺជាប្រធានបទនិមិត្តរូបបំផុតមួយផងដែរ។ រូបភាពនេះតំណាងឱ្យជ័យជំនះខាងបញ្ញាញាណ និងសេចក្តីមេត្តាករុណាលើការល្បួង និងទុក្ខវេទនាទាំងពួងនៃជីវិត។

ក្រៅពីការពណ៌នាអំពីដំណើរខ្សែជីវិតរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ គំនូរតាមលើជញ្ជាំងក៏បានពណ៌នាអំពីអតីតជាតិរបស់ព្រះអង្គ ដែលតែងមានបំណងចង់ឱ្យសត្វលោកទាំងពួងបានរួចាកផលកម្មរៀងៗខ្លួន។ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរមួយៗ មិនត្រឹមមានតម្លៃសម្រាប់ផ្នែកខាងសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជា "មេរៀនសីលធម៌" ដែលមើលឃើញសម្រាប់សហគមន៍ផងដែរ។

ផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីកាលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រសូត្រតាមលក្ខណៈវប្បធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវទ។

រួមជាមួយតម្លៃខាងសាសនា គំនូរព្រះពុទ្ធតាមលើជញ្ជាំងក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតវប្បធម៌ និងផ្នត់គំនិតខាងសោភ័ណភាពរបស់បងប្អូន Khmer គ្រប់ជំនាន់ទៀតផង។ ចាប់ពីសំលៀកបំពាក់របស់តួអង្គ ស្ថាបត្យកម្ម និងធម្មជាតិ រហូតដល់លំនាំនៃការតុបតែង ទាំងអស់សុទ្ធតែ មានសញ្ញាសម្គាល់ពិសេសនៃវប្បធម៌ខ្មែរ។ អាចនិយាយបានថា គំនូរលើជញ្ជាំងទាំងនោះ គឺជាស្នាដៃសិល្បៈ និងជា "ការចងចាំវប្បធម៌" ដែលត្រូវបានរក្សាទុកមកជាច្រើនជំនាន់ផងដែរ៕

Danh Nguyên

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។