Thứ ba, 18-8-26 23:20:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុសត្រូវបានធ្វើដោយដីឥដ្ឋលាយខ្សាច់ រួចយកទៅដុតឱ្យឆ្អិន។

យោងតាមការរកឃើញខាងបុរាណវិទ្យានៅតំបន់វប្បធម៌ Óc Eo នៅ Nam Bộ ចង្ក្រានអុស មានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយដែរ។ ប្រការនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ចង្ក្រានប្រភេទនេះមានប្រវត្តិដ៏យូរអង្វែង ដែលជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរបស់ប្រជាជននៅតំបន់ដីសណ្តរ។ អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនជឿថា ចង្រ្កនអុស មានប្រភពដើមមកពីបងប្អូន Khmer សុទ្ធសាត ហើយបានបន្សល់ទុកមករហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ចង្រ្កានអុស ធម្មាត្រូវបានធ្វើដោយដីឥដ្ឋលាយខ្សាច់ រចនាជាចង្ក្រាន្តរួចយកទៅដុតដោយកំដៅខ្ពស់។ ចង្ក្រាន្តអុសមានរាងចម្លែក មើលទៅហាក់បីដូចជាលេខ ៨ ផ្ដេក ជាមួយនឹងបង្ហើយ ២ ភ្ជាប់ជាមួយគ្នា។ បង្ហើយមួយសម្រាប់ដុតអុសឬធ្យូង រួមទាំងជើងចង្ក្រាន្តសម្រាប់ដាក់ឆ្នាំងសម្អិន។ ការរចនានេះជួយរក្សាកំដៅបានយ៉ាងល្អ ប្រឹតសំចៃឥន្ធនៈ និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់ផងដែរ។

ចង្ក្រានមានរាងចម្លែក ស្រដៀងលេខ ៨ ដោយមានបង្ហើយ ២ ជាប្រចាំសម្រាប់ចេញផ្សែង។

ដោយមានទំហំតូច និងអណ្តាតភ្លើងសមល្មម ចង្ក្រានអុសនេះស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ជីវភាពរបស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់បងប្អូនប្រជាជនដែលរស់នៅតាមតំបន់បឹងទន្លេ។ ជាពិសេសសមស្របជាមួយបណ្តាគ្រួសារដែលរស់នៅ និងជួញដូរតាមទូកផងដែរ។​

មិនត្រឹមតែមានតម្លៃក្នុងការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងនោះទេ ចង្ក្រានប្រពៃណី Khmer មានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ រូបភាពនៃអណ្តាតភ្លើងពណ៌ក្រហមឆ្អៅ បានរំលឹកពីបរិយាកាសកក់ក្តៅ និងភាពសុខស្រួលនៃការជួបជុំគ្រួសារ បន្ទាប់ពីធ្វើការនឿយហត់ពេញមួយថ្ងៃ។ តាមរយៈដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់សិប្បករ ចង្ក្រាននីមួយៗក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រាជ្ញាប្រជាប្រិយ ភាពច្នៃប្រឌិត និងសមត្ថភាពសម្របខ្លួនរបស់បងប្អូនខ្មែរទៅនឹងបរិស្ថានរស់នៅដោយឡែករបស់ខ្លួនទៀតផង។

សព្វថ្ងៃ ចង្ក្រានអុសតែងត្រូវបានរក្សាជាហូរហែនៅតាមតំបន់ភូមិភាគ។

សព្វថ្ងៃនេះ ទោះបីជាចង្ក្រានទំនើបបានជំនួសចង្ក្រានអុសបន្តិចម្តងៗក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃក៏ដោយ ចង្ក្រានអុសបែបប្រពៃណីនៅតែត្រូវបានរក្សាទុកនៅតាមតំបន់ជាច្រើនជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏ពិសេសមួយប្រចាំតំបន់ Nam Bộ។ នេះមិនត្រឹមតែជាឧបករណ៍សម្រាប់ចម្អិនអាហារប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសក្ខីភាពដ៏រស់រវើកមួយចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែង អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងជីវិតការងាររបស់សហគមន៍ខ្មែរនៅភាគខាងត្បូងយើងផងដែរ។

ការអភិរក្ស បង្ហាញ និងការលើកកម្ពស់តម្លៃនៃចង្ក្រានអុសបែបប្រពៃណី Khmer បានរួមចំណែក ជួយឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីវប្បធម៌ Khmer ខណៈពេលដែលថែរក្សាសម្រស់ប្រពៃណីនៅក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍសង្គមសម័យទំនើបផងដែរ៕

Danh Nguyên

អភិរក្សបេតិកភណ្ឌនៃតន្ត្រីស្គរធំ

សិល្បៈនៃតន្ត្រីស្គរធំ ជាយូរមកហើយបានក្លាយជាបេតិកភណ្ឌដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ភូមិស្រុក Khmer នៅ Cà Mau។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអភិវឌ្ឍនៃសង្គមសម័យទំនើប និងការផ្លាស់ប្តូររសជាតិកម្សាន្ត កំពុងធ្វើឱ្យទម្រង់សិល្បៈនេះប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការសាបរលាបបន្តិចម្តងៗ។ ស្ថានភាពនេះបានទាមទារដំណោះស្រាយអភិរក្ស ចាប់ពីការសម្តែងឡើងវិញ និងការបង្រៀនរហូតដល់ការភ្ជាប់វាជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍។

ម្ហូប Hoa ដ៏ឆ្ងាញ់ពិសារ

ពីមុខម្ហូបពិសេសៗក្នុងស្រុកដ៏សម្បូរបែបដូចជា កំពឺស និងបង្គាសមុទ្រ សហគមន៍ Hoa ខេត្ត Cà Mau បានច្នៃទៅជាមុខម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់ៗជាច្រើនប្រភេទ ជាពិសេស ប្រហិត ដែលបន្ថែមរសជាតិទាក់ទាញដល់អាហារ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។

អភិរក្សវប្បធម៌ប្រពៃណីពីទីកំណើតគ្រួសារ

គ្រួសារខ្មែរជាច្រើននៅ Cà Mau គឺជាទីកំណើតដែលតែងថែរក្សា និងបន្តអភិរក្សតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនរួមជាតិ Khmer អស់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយដែរ។

ទាញយកតម្លៃវប្បធម៌នៃវត្តអារាម Khmer

Cà Mau ជាទឹកដីមានលក្ខណៈវប្បធម៌ពិសេសរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិទាំង ៣ រួមមាន៖ Kinh - Khmer - Hoa រស់នៅច្រើន បណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទក៏កំពុងមានភាពរីកចម្រើនយ៉ាងសកម្មផងដែរ។ នេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់ខាងការប្រណិបត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ វត្តអារាម Khmer ទាំងឡាយកំពុងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ខាងវិញ្ញាណ វប្បធម៌ និងសហគមន៍ដ៏រស់រវើកទៀតផង។

អស្ចារ្យនៃផ្ទាំងគំនូរភ័ព្វវាសនា

សម្រាប់សហគមន៍ Hoaនៅ Cà Mau វត្តអារាម និងទីសក្ការៈបូជាមិនត្រឹមតែជាកន្លែងនៃសកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីទៀតផង ក្នុងនោះមានផ្ទាំងគំនូរនៃភ័ព្វវាសនាដែលតំណាងឱ្យសំណាងល្អ។

អប្សរា - សម្រស់ដ៏បរិសុទ្ធនៃសិល្បៈ Khmer

នៅក្នុងសិល្បៈប្រពៃណី Khmer របាំអប្សរាត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃសម្រស់ដ៏បរិសុទ្ធ លក្ខណៈ និងស្មារតីមនុស្សធម៌ផងដែរ។ បំផុសគំនិតដោយទេពធីតាអប្សរាក្នុងទេវកថា Ấn Độ និងទទួលមរតក និងអភិវឌ្ឍតាមរយៈសិល្បៈអង្គរ របាំនេះបានស្ងើចសរសើរពីសម្រស់ស្ត្រី ខណៈពេលដែលបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់ជីវិតដ៏សុខសាន្ត សុភមង្គល និងវិបុលភាព។ ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ រូបភាពអប្សរាបានក្លាយជាទម្រង់សិល្បៈតំណាងមួយ ដែលបង្កើតអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់សហគមន៍ Khmerផងដែរ។

លំនឹងទំនុកចិត្ត ខិតខំអស់ពីសមត្ថភាពបន្ទាប់ពីការរៀបចំភូមិ អនុសង្កាត់ឡើងវិញ

បន្ទាប់ពីការរៀបចំឡើងវិញ និងការបង្រួបបង្រួមភូមិ និងអនុសង្កាត់ស្របតាមគោលនយោបាយនៃការធ្វើឱ្យបរិធានរដ្ឋបាលមានភាពប្រសើរឡើង បណ្តាភូមិភាគជាដែលមានជនរួមជាតិ Cà Mau រស់នៅច្រើនទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានរដ្ឋបាលធំទូលាយជាង ហើយចំនួនប្រជាជន និងតម្រូវការខាងកាងារក៏ច្រើនជាងមុន។ ក្នុងបរិបទនេះ កងជួរកម្មាភិបាលបក្ខជនជាជនជាតិ Khmer នៅតែបន្តដើរតួនាទីនយោបាយស្នូលនៅតាមមូលដ្ឋាន ក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏សំខាន់រវាងគណៈកម្មាធិការបក្ស រដ្ឋអណាចភូមិភាគ និងប្រជាជន ពង្រឹងផែនមហាសាមគ្គីទូទាំងជនជាតិ និងបង្កើតសន្ទុះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភូមិភាគផងដែរ។

អស្ចារ្យនៃទំនៀមរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ជនជាតិ Hoa

ជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ពិធីមង្គលការរបស់សហគមន៍ Hoa នៅ Cà Mau ថ្វីត្បិតតែមានភាពសាមញ្ញជាងសម្រាប់ជីវិតសម័យទំនើបសព្វថ្ងៃក៏ដោយ ក៏នៅតែរក្សាបានទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនផងដែរ។

និមិត្តរូបនៃទេពប្រណមក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer

នៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង វត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សានូវតម្លៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសមួយផងដែរ។ រូបចម្លាក់ទេពប្រណម ដែលដៃទាំងទ្វេលើកប្រណមសំពះគោរពនៅតាមមុខខ្លោងទ្វារវត្ត តំណាងឱ្យស្មារតីនៃការការពារព្រះធម៌ និងចរិយាមារយាទរបស់ប្រជាជន Khmer ផងដែរ។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។