Truyền hình
Từ ngày 1/1/2026, Luật Việc làm (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, mang đến những cải cách quan trọng, từng bước đưa chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trở thành điểm tựa an sinh vững chắc hơn cho người lao động (NLĐ). Trọng tâm của lần sửa đổi này là mở rộng đối tượng tham gia, nâng cao quyền lợi cho NLĐ, bảo đảm mạng lưới an sinh xã hội bao phủ ngày càng sâu rộng.
- Số hoá thủ tục bảo hiểm thất nghiệp
- Số hoá bảo hiểm thất nghiệp: Thuận tiện, minh bạch, hiệu quả
- Đột phá trong giải quyết thủ tục bảo hiểm thất nghiệp
- Bảo hiểm thất nghiệp - điểm tựa cho người lao động
Mở rộng đối tượng tham gia BHTN
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật Việc làm (sửa đổi) là mở rộng phạm vi bắt buộc tham gia BHTN.
Theo quy định hiện hành, NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn hoặc hợp đồng theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng thuộc diện bắt buộc tham gia BHTN; các trường hợp làm việc dưới 3 tháng không phải đóng BHTN.
Luật sửa đổi đã bổ sung nhiều nhóm lao động trước đây chưa thuộc diện bắt buộc, gồm: NLĐ ký hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng; NLĐ có hợp đồng không xác định thời hạn (hoặc loại hợp đồng khác) nhưng hưởng lương hằng tháng bằng hoặc cao hơn mức lương cơ sở theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.
.jpg)
Luật mới hình thành quy trình đăng ký, cập nhật dữ liệu lao động liên thông toàn quốc, giúp cơ quan quản lý có bức tranh tổng thể về thị trường lao động và tăng cường kênh kết nối, hỗ trợ NLĐ.
Đáng chú ý, Luật Việc làm (sửa đổi) quy định việc tham gia BHTN đối với cả những trường hợp làm việc có trả lương dưới các hình thức khác (theo thoả thuận, với tên gọi khác) nhưng có sự quản lý, giám sát của một bên. Điều này đồng nghĩa với việc, dù không ký hợp đồng lao động theo hình thức truyền thống, song nếu có trả lương và mang bản chất quan hệ lao động thì NLĐ vẫn thuộc diện tham gia BHTN.
Theo bà Quách Thanh Thoảng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh (Sở Nội vụ), so với quy định cũ chỉ áp dụng đối với các hợp đồng từ trên 3 tháng, Luật mới đã rút ngắn thời gian hợp đồng tối thiểu xuống còn 1 tháng và mở rộng thêm nhóm lao động hưởng lương theo các hình thức khác. Điều này sẽ khiến một bộ phận lớn lao động hợp đồng ngắn hạn hoặc lao động phi chính thức bắt buộc tham gia BHTN từ năm 2026, qua đó làm tăng đáng kể quy mô người tham gia.
Về mức trần tiền lương làm căn cứ đóng BHTN, Luật sửa đổi tiếp tục giữ nguyên quy định hiện hành, bằng 20 lần mức lương cơ sở đối với NLĐ hưởng lương theo bảng lương Nhà nước, hoặc bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng đối với NLĐ hưởng lương theo thoả thuận của doanh nghiệp. Theo đó, trường hợp tiền lương thực tế vượt quá mức này thì mức đóng BHTN được tính tối đa bằng 20 tháng lương cơ sở hoặc 20 tháng lương tối thiểu vùng tương ứng.
Cập nhật dữ liệu liên thông toàn quốc
Một điểm mới hoàn toàn của Luật Việc làm (sửa đổi) là quy định về hệ thống đăng ký lao động và Cơ sở dữ liệu quốc gia về NLĐ.
Trước đây, do chưa có hệ thống đăng ký thống nhất cho NLĐ nên việc quản lý chủ yếu dựa vào hồ sơ đăng ký thất nghiệp khi hưởng trợ cấp.
Từ ngày 1/1/2026, NLĐ bắt buộc phải đăng ký lao động và cập nhật các thông tin cá nhân như: trình độ học vấn, kỹ năng nghề, nhu cầu việc làm, tình trạng tham gia bảo hiểm xã hội, BHTN… vào cơ sở dữ liệu chung. Dữ liệu bao gồm các thông tin cơ bản như họ tên, số định danh cá nhân, nơi cư trú, giới tính, trình độ giáo dục, bằng cấp nghề, nhu cầu việc làm, tình trạng bảo hiểm và các đặc điểm khác của NLĐ.
Cơ sở dữ liệu lao động được Nhà nước quản lý tập trung, tích hợp từ các hệ thống dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Người sử dụng lao động và NLĐ có trách nhiệm đăng ký, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời cập nhật khi có thay đổi. NLĐ được bảo vệ thông tin cá nhân và có quyền khai thác chính dữ liệu của mình để phục vụ việc tìm kiếm việc làm, đào tạo, tư vấn và giới thiệu việc làm theo quy định.
.JPG)
Luật Việc làm (sửa đổi) rút ngắn thời gian chờ hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 15 ngày làm việc xuống còn 10 ngày làm việc kể từ khi nộp đủ hồ sơ.
Việc hình thành quy trình đăng ký và cập nhật dữ liệu liên thông toàn quốc giúp cơ quan quản lý có cái nhìn tổng thể, đầy đủ hơn về thị trường lao động; đồng thời tăng cường khả năng kết nối, hỗ trợ NLĐ, thay vì chỉ tiếp nhận hồ sơ khi NLĐ đến Trung tâm Dịch vụ việc làm đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp như trước đây.
Mở rộng nhiều quyền lợi cho người lao động
Luật Việc làm hiện hành quy định 4 chế độ BHTN, gồm: tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề; trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo nghề để duy trì việc làm cho NLĐ.
Luật sửa đổi tiếp tục duy trì các chế độ này, đồng thời bổ sung, mở rộng nhiều quyền lợi thiết thực.
Trong năm 2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Cà Mau tiếp nhận khoảng 13.000 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, với tổng số tiền chi trả trên 219 tỷ đồng; hỗ trợ học nghề cho 45 trường hợp, tổng kinh phí hơn 170 triệu đồng.
Hoạt động kết nối cung - cầu lao động được đẩy mạnh, với hơn 81.541 lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm; tổ chức thành công 33 phiên giao dịch việc làm dành riêng cho lao động hưởng BHTN, thu hút 1.304 người tham gia.
Bà Quách Thanh Thoảng, đối với Luật Việc làm (sửa đổi), chế độ hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề được nâng lên đáng kể. Cụ thể, NLĐ thất nghiệp không chỉ được hỗ trợ chi phí học nghề mà còn được hỗ trợ thêm khoản tiền ăn, sinh hoạt trong thời gian học tập, qua đó giảm bớt khó khăn về kinh tế, tạo điều kiện để NLĐ nâng cao trình độ, kỹ năng và sớm quay trở lại thị trường lao động.
Đối với trợ cấp thất nghiệp, Luật mới quy định rút ngắn thời gian chờ hưởng trợ cấp từ 15 ngày làm việc xuống còn 10 ngày làm việc kể từ khi NLĐ nộp đủ hồ sơ. Như vậy, NLĐ sẽ được nhận trợ cấp sớm hơn 5 ngày so với quy định hiện hành. Đồng thời, Luật sửa đổi tiếp tục khẳng định vai trò của hệ thống dịch vụ việc làm công, được liên thông với cơ sở dữ liệu lao động mới, nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn và giới thiệu việc làm.
Ba thay đổi lớn nêu trên được đánh giá là những bước tiến quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách BHTN, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của NLĐ và củng cố vai trò của BHTN như một trụ cột an sinh xã hội.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, NLĐ cần chủ động tìm hiểu, nắm rõ các quy định mới, đặc biệt là những nội dung liên quan đến điều kiện tham gia, thời gian chờ hưởng trợ cấp và các quyền lợi mở rộng theo Luật Việc làm (sửa đổi)./.
Mộng Thường - Phong Nguyên
Xem thêm bình luận