Chánh án TAND Tối cao - Nguyễn Hòa Bình: Chấp hành nghiêm và nâng cao chất lượng xét xử

Năm 2018 là năm thứ 3 thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII, năm thứ 2 thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền, tăng cường hội nhập quốc tế là những chủ trương quan trọng có liên quan trực tiếp tới tổ chức và hoạt động của tòa án. Số lượng các loại vụ việc mà tòa án phải thụ lý, giải quyết tăng do tình hình tội phạm và các tranh chấp dân sự vẫn diễn biến phức tạp.

Chánh án TAND Tối cao - Nguyễn Hòa Bình phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với TAND 2 cấp tỉnh Bạc Liêu. Ảnh: M.Đ

Tại buổi làm việc với 2 cấp Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Bạc Liêu, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND Tối cao - Nguyễn Hòa Bình đánh giá cao tinh thần nỗ lực và kết quả TAND 2 cấp Bạc Liêu đạt được trong thời gian qua. Chánh án TAND Tối cao đặc biệt quan tâm đến tốc độ gia tăng án của Bạc Liêu. Năm 2017 xảy ra 700 vụ án, chiếm tỷ lệ 14% so với bình quân chung của cả nước là 8%. Mặc dù quy mô các vụ việc so với bình diện chung của cả nước là không cao nhưng tốc độ gia tăng lại cao. Tính chất công việc phức tạp hơn. Điều này cũng phù hợp với quy luật, bởi Bạc Liêu đang là một tỉnh khá năng động, tăng mạnh đầu tư so với các tỉnh khác trong khu vực. Một khi nhu cầu đô thị hóa, công nghiệp hóa tăng, vi phạm cũng tăng sẽ đặt ra áp lực cho các cơ quan tư pháp, kể cả cơ quan điều tra, kiểm sát và xét xử. Với tốc độ gia tăng án như vậy, chắc chắn năm 2018, 2019, 2020, số lượng vụ việc mà tòa án 2 cấp tỉnh Bạc Liêu giải quyết sẽ còn tăng cao. Tỉnh phải có tâm thế sẵn sàng đối phó, có sự chuẩn bị tốt về nhân lực, vật lực, trách nhiệm…

Nói về mức độ hoàn thành công việc, Chánh án TAND Tối cao ghi nhận những nỗ lực của TAND tỉnh Bạc Liêu, những chỉ tiêu cơ bản Quốc hội giao hầu hết đều đã hoàn thành. Điển hình như mức độ giải quyết án, Quốc hội yêu cầu 80%, tỉnh giải quyết 86%; án hủy do lỗi chủ quan của thẩm phán 0,8%, thấp hơn mức quy định; không có án oan sai. Trong giải quyết các vụ án điểm, các cơ quan tư pháp Bạc Liêu tuân thủ sự chỉ đạo của Đảng, chấp hành nghiêm việc thực hiện Chỉ thị 15, qua đó tạo môi trường sống kỷ cương kỷ luật, môi trường đầu tư tốt, đảm bảo cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Chánh án TAND Tối cao - Nguyễn Hòa Bình cũng chuyển lời cảm ơn đến chính quyền Bạc Liêu, thông qua tỷ lệ thụ lý, giải quyết án hành chính của tỉnh đạt 84,78%. Đây là một tỷ lệ khá cao so với bình diện chung của cả nước. Để có được kết quả này phải nói đến sự quan tâm, phối hợp tốt của các cấp chính quyền, đặc biệt là ở công tác đối thoại.

Bên cạnh những thuận lợi, hoạt động của 2 cấp TAND tỉnh Bạc Liêu cũng còn không ít hạn chế, vướng mắc. Cụ thể, trong năm 2017, có 5 thẩm phán hết nhiệm kỳ chưa bổ nhiệm lại do có tỷ lệ án bị hủy cao. Chánh án TAND Tối cao nhắc nhở TAND 2 cấp tỉnh Bạc Liêu lưu ý vấn đề này bởi nó cũng liên quan đến nhiệm vụ chính trị của từng thẩm phán trong việc nâng cao chất lượng xét xử. Nếu thẩm phán nào rơi vào trường hợp có án hủy, sửa vượt quá ngưỡng cho phép mà TAND Tối cao quy định thì sẽ không được tái bổ nhiệm, TAND Tối cao không có sự châm chước cho những trường hợp này. Không có cách nào khác là từng thẩm phán phải trau dồi kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn để không xảy ra sai sót. Nếu tỷ lệ án hủy sửa tăng thì dân sẽ không tin vào công lý, không tin vào nền tư pháp. Tòa án là biểu hiện cuối cùng của công lý, nếu chỗ này mà không còn công lý thì dân sẽ không còn niềm tin.

Chánh án TAND Tối cao cũng nhắc nhở TAND tỉnh Bạc Liêu một số nhiệm vụ trong năm 2018, trong đó lưu ý việc tuân thủ các quy định mới của Hiến pháp, các đạo luật về tư pháp mới có hiệu lực. Đơn cử như một số quy định mới về đảm bảo tranh tụng tại tòa, tuân thủ nguyên tắc suy đoán vô tội, nguyên tắc xét xử công khai hay quy định mới về bồi thường oan sai trong tố tụng. Riêng đối với chức năng xét xử, TAND Tối cao đề nghị chấp hành nghiêm việc nâng cao chất lượng xét xử, thống nhất thực hiện 14 giải pháp đã được TAND Tối cao đề ra. Trong đó lưu ý công khai bản án trên mạng để người dân có thể đọc được bản án. Bên cạnh đó là giải pháp việc thực hiện các phiên tòa rút kinh nghiệm phải được thực hiện thường xuyên hơn, xem đây cũng là một nhiệm vụ của ngành.

Đối với một số tỷ lệ chưa đạt, Chánh án TAND Tối cao đề nghị tòa án các cấp phải tập trung chỉ đạo, khắc phục ngay trong năm 2018.

Quán triệt, thực hiện hiệu quả Nghị quyết 49 về cải cách tư pháp và những quyết định mới của TAND Tối cao trong cải cách tư pháp, làm tốt công tác phối hợp với các cơ quan tố tụng, các cơ quan trong hệ thống tư pháp, công tác xây dựng Đảng của TAND 2 cấp tỉnh Bạc Liêu phải luôn là nhiệm vụ xuyên suốt, then chốt. Qua đó góp phần trui rèn đạo đức, bản lĩnh của cán bộ, đảng viên, công chức của ngành, đáp ứng tốt yêu cầu phát triển của địa phương, góp phần bảo vệ pháp luật, bảo vệ bình yên cuộc sống của người dân. Mọi phiên tòa được tổ chức xét xử phải đảm bảo 4 yêu cầu của một phiên tòa cải cách tư pháp là: Tuân thủ pháp luật; quyền con người; đảm bảo tranh tụng; và thẩm phán làm hết trách nhiệm.

KIM TUẤN