Cháy lòng mùa khát

(CMO) Nhiều vùng ở Cà Mau, từ những năm đầu thập kỷ 1980 đã được UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc) viện trợ xây dựng giếng khoan dùng chung cho xóm ấp. Rồi sau đó, khi đời sống khá giả, nhiều người tự bỏ tiền khoan cây nước cá nhân. Thế nhưng theo thời gian, mực nước ngầm sụt giảm, người dân lại loay hoay với chuyện thiếu nước.

Bài 3:

Khi người dân làm cấp nước

Nhất là ở vùng ven TP. Cà Mau, việc thiếu nước sinh hoạt đã bắt đầu hiện hữu khi nước ngầm khó khai thác. Vì thế, nhu cầu nước nối mạng là rất lớn. Trong khi Nhà nước không đủ vốn đầu tư hệ thống cấp nước sinh hoạt rộng khắp đến từng người dân, thì xã hội hóa lĩnh vực này là 1 hướng mở.

Nước sạch về tận ngõ

Năm 2000, rời quê hương Nam Định vào Cà Mau sinh sống lập nghiệp, với hai bàn tay trắng, anh Phan Văn Hiền (ấp Sở Tại, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước) luôn cố gắng nỗ lực lao động sản xuất, gầy dựng cuộc sống gia đình. Cuối năm 2014, được sự vận động và hỗ trợ của chính quyền địa phương, anh Hiền quyết định vay ngân hàng 200 triệu đồng để đầu tư, nâng cấp, sửa chữa công trình cấp nước trước đây do UNICEF tài trợ đã bị xuống cấp.

Anh Phan Văn Hiền bảo trì hệ thống điều khiển bơm tăng áp.

Anh Hiền chia sẻ: “Thật sự ban đầu tôi cũng rất lo ngại, vì mình chỉ có buôn bán tạp hóa nhỏ, không rành về cấp nước. Khi công trình cấp nước ở đây gặp một số vấn đề về mặt bằng và nước bơm lên không sử dụng được do nhiễm mặn, các anh em ở xã động viên tôi tiếp quản để công việc cấp nước hoạt động trở lại. Thấy giờ mình buôn bán tạp hóa, cũng có điều kiện một chút nên tôi quyết định nâng cấp, sửa chữa và quản lý công trình cấp nước này, phục vụ nước sạch cho bà con”.

Hệ thống cấp nước này khi được nâng cấp đã có năng lực cung cấp cho hơn 300 hộ dân trong phạm vi khoảng 3 km ở các ấp: Tân Hòa, Phấn Thạnh và Sở Tại. Công trình gồm đài nước, giếng nước và đường ống nối mạng với tổng nguồn vốn gần 400 triệu đồng. Trong đó, UBND xã Thạnh Phú hỗ trợ công trình 40 triệu đồng.

Cựu chiến binh Võ Văn Tân, ấp Phấn Thạnh, xã Thạnh Phú, vui mừng: “Trước đây gia đình tôi sử dụng nước bơm bằng mô tơ, cũng sử dụng được, nhưng khó bơm và chất lượng nước kém, không sạch như nước nối mạng. Giờ gia đình tôi chuyển qua sử dụng nước từ trạm bơm của anh Hiền. Nước được kiểm định chất lượng nên bà con rất yên tâm sử dụng”.

Từ khi có đường ống nước từ trạm cấp nước của anh Hiền, ông Dương Trường Giang, ấp Sở Tại, xã Thạnh Phú tận dụng gần 2.000 m2 đất trống quanh nhà trồng các loại rau màu để bán tại các chợ đầu mối ở TP. Cà Mau. Mỗi đợt thu hoạch, ông Giang thu về hơn 10 triệu đồng.

Ông Dương Trường Giang sử dụng nước từ hệ thống cấp nước để tưới rau, mang lại thu nhập khá.

Ông Giang phấn khởi: “Tưới nước dưới ao hoặc nước mưa rau èo uột, không phát triển bằng tưới nước này. Từ khi gắn đồng hồ xài nước của anh Hiền, rau phát triển tốt. Nhiều mối đặt hàng, không kịp giao. Giờ kéo ống ra tưới đỡ cực hơn, trước đây xách từng thùng”.

Việc làm cần nhân rộng

Xã hội hóa cấp nước dưới sự quản lý và hỗ trợ của Nhà nước đem lại hiệu quả rất lớn. Việc làm này nhận được sự đồng thuận từ phía người dân. Trước đây, mỗi gia đình tự khoan từ 1 đến 2 giếng, chi phí cao và khó quản lý thì nay, việc vận động xã hội hóa cấp nước là một hướng mở.

Ông Nguyễn Minh Khuôl, Phó chủ tịch UBND xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước, thông tin: “Đến nay, xã đạt 13/19 tiêu chí, phấn đấu đến năm 2020 đạt chuẩn xã nông thôn mới. Tuy nhiên, hiện xã vẫn còn 264 hộ nghèo, chiếm 10,18% thì việc xã hội hóa cấp nước góp phần cùng với chính quyền địa phương thực hiện tốt tiêu chí 17. Đồng thời phấn đấu giảm hộ nghèo còn dưới 3%, ở hai ấp đạt chuẩn văn hóa. Trong đó, các chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là đảm bảo sử dụng nước sạch cho hộ nghèo và cận nghèo là vấn đề quan tâm hàng đầu”.

Những năm qua, tỉnh Cà Mau khuyến khích, kêu gọi đầu tư các công trình cấp nước nông thôn theo chủ trương chung như: ưu đãi về đất đai, được vay vốn ưu đãi theo quy định hiện hành và được hỗ trợ bù giá nước sạch nông thôn.

Ông Lê Công Nguyên, Phó giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Cà Mau cho biết, Trung tâm đã phối hợp với các đơn vị triển khai được 15 công trình cấp nước, mở rộng tuyến ống được 46 km. Trong đó, có 8 công trình dự kiến đến 15/5/2017 sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng. Tổng nguồn vốn của 15 công trình là 137 tỷ đồng. Đồng thời, cấp 1.450 bồn nhựa chứa nước có dung tích 1.000 lít cho người dân vùng bị hán hán, xâm mặn trữ nước.

Tuy nhiên, đến thời điểm này có rất ít cá nhân, doanh nhiệp đầu tư vào công trình cấp nước sạch nông thôn. Đặc điểm địa hình ở Cà Mau chủ yếu là sông ngòi, kinh rạch chằng chịt nên đấu nối tuyến ống sẽ rất dài, mức đầu tư lớn là một điểm yếu cần sự quan tâm khuyến khích và áp dụng nhiều chính sách ưu đãi của địa phương.

“Theo chủ trương của UBND tỉnh, Trung tâm đang thực hiện đề án đổi mới quản lý các công trình cấp nước nông thôn để giao cho đơn vị cụ thể quản lý và khai thác một cách hiệu quả”, ông Lê Công Nguyên cho biết thêm.

Bài 1: Khắc khoải trong cơn khát

Bài 2: Nước về đất khát

Phóng sự của Thảo Mơ

.