Củng cố, phát triển toàn diện kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã (HTX), được Cà Mau xác định là giải pháp trọng tâm nhằm xây dựng nền nông nghiệp thông minh, xanh và hiện đại.
- Nâng cao năng lực liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị cho hợp tác xã
- Không chạy theo số lượng, chú trọng nâng chất hoạt động hợp tác xã
- Nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã, thúc đẩy tăng trưởng
Tổ chức sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn, gắn với thị trường
Cà Mau hiện có 437 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó 347 HTX hoạt động ổn định, với 17.686 thành viên. Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 851 tổ hợp tác (THT) hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản và diêm nghiệp, thu hút 21.272 tổ viên. Thời gian qua, các HTX và THT trên địa bàn tỉnh tích cực tham gia xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm. Qua đó, từng bước thay đổi phương thức sản xuất của người dân, từ nhỏ lẻ sang tập trung theo quy trình, tiêu chuẩn, gắn với nhu cầu thị trường.
Ông Nông Văn Thạch, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp tổng hợp Ba Ðình (xã Vĩnh Lộc), cho biết: HTX hiện có 304 thành viên, canh tác theo mô hình lúa - tôm trên diện tích 750 ha. Ðơn vị đang triển khai 16 dịch vụ phục vụ sản xuất của thành viên và người dân trong vùng. Ðặc biệt là liên kết với các doanh nghiệp xây dựng vùng sản xuất lúa hữu cơ, nuôi tôm đạt chứng nhận ASC, đồng thời bao tiêu sản phẩm. Từ đó, nâng cao giá trị tôm, lúa của bà con khi bán ra.
Với 620 thành viên, HTX Nông nghiệp Trí Lực (xã Trí Phải) là một trong những HTX có số lượng thành viên lớn nhất tỉnh. Theo ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX, hoạt động mua chung, bán chung mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho thành viên. Thời gian tới, mục tiêu của HTX là hướng tới nông nghiệp xanh, sản xuất sạch, chuyển đổi theo hướng lúa gạo hữu cơ, tôm đạt chứng nhận ASC.
Cùng với tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mạng lưới HTX và THT còn thúc đẩy hình thành các chuỗi liên kết giá trị trong sản xuất. Ðến nay, 2 ngành hàng chủ lực của tỉnh là tôm và lúa gạo hình thành 75 chuỗi liên kết, trong đó ngành hàng tôm có 48 chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp - HTX - nông dân; 27 chuỗi liên kết ngành hàng lúa gạo với diện tích hơn 53.300 ha.
Toàn tỉnh xây dựng 48 chuỗi liên kết ngành hàng tôm giữa doanh nghiệp - HTX - nông dân.
Các chuỗi liên kết không chỉ hỗ trợ cung cấp vật tư đầu vào, bao tiêu sản phẩm đầu ra mà còn xây dựng vùng nuôi đạt các chứng nhận quốc tế. Hiện toàn tỉnh có hơn 38.000 ha nuôi tôm đạt các chứng nhận quốc tế uy tín như: EU Organic, ASC, BAP, GlobalGAP... Qua đó vừa nâng cao giá trị nông sản, vừa bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.
Công ty TNHH Xã hội Tôm chứng nhận Minh Phú là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu phối hợp với HTX và nông dân xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế. Theo ông Lâm Thái Xuyên, Giám đốc công ty, 10 năm qua, đơn vị xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế tại 14 xã, với 18 HTX. Sau nhiều năm triển khai cho thấy, liên kết thông qua HTX giúp giảm đầu mối, nhân lực và chi phí. Phần chi phí giảm này giúp gia tăng lợi nhuận cho người nuôi tôm. Bên cạnh đó, người dân còn được hỗ trợ kỹ thuật, con giống và bao tiêu sản phẩm đạt chứng nhận với giá cao hơn so với sản phẩm thông thường trên thị trường.
Những năm qua, Công ty TNHH Xã hội Tôm chứng nhận Minh Phú liên kết với 18 HTX của 14 xã để xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế, nâng cao giá trị tôm Cà Mau.
Ðiểm tựa vững chắc cho nông dân
Tuy nhiên, nhìn chung diện tích nuôi tôm đạt chứng nhận quốc tế hiện vẫn còn khiêm tốn so với tổng diện tích nuôi tôm khoảng 418.000 ha của tỉnh. Do vậy, dư địa còn lại là rất lớn để tỉnh tiếp tục phát triển đột phá cho ngành hàng tôm.
Muốn làm được điều này, trước hết cần xây dựng kinh tế tập thể, HTX đủ mạnh. Kết quả phân loại năm 2025 cho thấy, chỉ 8% HTX hoạt động tốt, 27% hoạt động khá, trong khi mức trung bình, yếu chiếm tới 56%. Do đó, để hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, bền vững, cần tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động của mạng lưới HTX.
Vùng nuôi tôm siêu thâm canh tuần hoàn, ít thay nước của ông Trần Văn Mong (xã Đầm Dơi) liên kết với công ty xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận ASC.
Tại hội nghị chuyên đề về phát triển kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn mới, diễn ra vào cuối tháng 9, đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khoá XIII, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội khoá XV, có nhiều ý kiến tâm huyết, gợi mở nhiều giải pháp phát triển HTX.
Theo đồng chí Lê Minh Hoan, trước tiên cần nhận thức rõ bản chất của HTX. Ðây không chỉ là mô hình kinh tế mà còn là thiết chế cộng đồng ở nông thôn, có vai trò gắn kết người dân trong tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế. Vì vậy, HTX cần nhận được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo địa phương.
Không có HTX thì nông nghiệp không thể phát triển được mà sẽ luẩn quẩn trong vòng quay “được mùa - mất giá”. HTX không phải là gom đất, gom vốn, gom người mà quan trọng là gom niềm tin của các thành viên lại với nhau, đây là việc không hề dễ. Sứ mệnh của HTX rất cao cả, là nơi tạo ra niềm tin, gắn kết cộng đồng dân cư ở nông thôn, phục vụ câu chuyện chuyển đổi nông nghiệp và xây dựng nông thôn hiện đại. HTX là hạt nhân, khi HTX đủ mạnh, đủ sức hiệu triệu, dẫn dắt nông dân thì mới có thể xây dựng vùng nguyên liệu, cánh đồng có tổ chức, từ đó xây dựng thương hiệu cho nông sản và chỉ khi nông sản có danh thì mới có giá.
Củng cố và phát triển HTX đủ mạnh là nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên để tạo điểm tựa vững chắc cho nông dân, từ đó cùng nhau tạo dựng những giá trị mới, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, bền vững.
Nguyễn Phú

Truyền hình



Xem thêm bình luận