Truyền hình
Ở Cà Mau, gió ngoài khơi đang thành điện, nắng trên vuông tôm đang chuyển thành giá trị phát triển. Nhưng cuộc chuyển đổi lớn hơn nằm ở chỗ: mỗi dòng điện sạch được đo bằng dữ liệu, mỗi sản phẩm được chứng minh bằng dấu chân môi trường và mỗi lợi thế tự nhiên được nối vào chuỗi giá trị mới.
- Chuyển đổi kép “xanh, số”: Con đường phát triển bền vững
- Chuyển đổi kép “xanh, số”: Con đường phát triển bền vững - Bài 2: Vòng tuần hoàn mới của con tôm, cây lúa
Ðưa dòng điện xanh vào sản xuất
Tại trại tôm của ông Bùi Chí Thượng (ấp Rạch Mũi, Xã Lương Thế Trân), hệ thống điện mặt trời công suất 75,4 kWp được khởi công từ tháng 7/2026, đến nay đã đưa vào sử dụng. Theo tính toán của dự án, trong vòng đời 25 năm, hệ thống có thể tạo khoảng 2,55 triệu kWh điện, đồng thời giảm khoảng 1.276,8 tấn CO₂.
Ông Bùi Văn Thượng chia sẻ: Từ khi sử dụng điện mặt trời, áp lực lên máy biến áp giảm, thời gian vận hành từ 24 giờ xuống còn khoảng 12 giờ/ngày. Nguồn điện ban ngày cơ bản đủ phục vụ các ao nuôi, chỉ ban đêm mới phải mua điện, giúp tiết kiệm khoảng 30% chi phí điện.
Pin năng lượng mặt trời tại Khu Công nghiệp Khánh An.
Ở quy mô doanh nghiệp, ông Bùi Kim Luyến, Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại và Dịch vụ giống thuỷ sản Thảo Nguyên (xã Năm Căn), cũng lựa chọn năng lượng mặt trời.
Cơ sở rộng khoảng 14.000 m², với hệ thống sản xuất tôm giống sinh thái đạt chứng nhận BAP, Organic, hàng trăm bể nuôi và khu nuôi vỗ tôm bố mẹ, có nhu cầu sử dụng điện lớn, liên tục. Năm 2020, ông Luyến đầu tư 23 tỷ đồng cho hệ thống năng lượng mặt trời. Nguồn điện này giúp doanh nghiệp giảm khoảng 50% chi phí mua điện, trong khi trước đó phải chi khoảng 70 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp còn ký hợp đồng bán điện trong 20 năm và đến nay hoàn vốn đầu tư ban đầu.
Pin năng lượng mặt trời tại cơ sở của ông Bùi Kim Luyến (xã Năm Căn).
Nếu nắng trên những vuông tôm đang được tận dụng để giảm chi phí sản xuất, thì ngoài khơi Cà Mau, gió cũng tạo ra động lực phát triển mới cho tỉnh nhà.
Ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở Công thương, thông tin: Cà Mau đang triển khai 34 dự án điện gió với tổng công suất 2.309 MW; cùng với đó là các dự án điện mặt trời và 117 MW điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tiêu thụ. Ngoài ra, nhiều dự án điện gió tiếp tục được đầu tư trong năm 2026.
Ông Hoàng Văn Cường, Giám đốc Nhà máy Ðiện gió Hoà Bình 1, cho biết: Tổ hợp 3 dự án Hoà Bình 1, Hoà Bình 1 - giai đoạn 2 và Hoà Bình 2 tại xã Vĩnh Hậu có tổng công suất 150 MW, vốn đầu tư khoảng 8.200 tỷ đồng, vận hành thương mại từ tháng 7/2021. Ðến hết tháng 1/2026, tổ hợp này đã hoà vào lưới điện quốc gia khoảng 2 tỷ kWh, doanh thu gần 5 ngàn tỷ đồng và nộp ngân sách gần 400 tỷ đồng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Chí Nguyện khẳng định: Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Cà Mau có nhiều tiềm năng phát triển điện gió. Tỉnh xác định năng lượng sạch là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng và góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Điện gió Đông Hải 1 (xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau).
Khi nguồn điện sạch, thân thiện với môi trường được kết nối với chuỗi sản xuất và dữ liệu được số hoá, "chuyển đổi xanh" bắt đầu gặp "chuyển đổi số". Con tôm không chỉ được chứng minh bằng chất lượng mà còn có thể trả lời câu hỏi: đã sử dụng bao nhiêu năng lượng, phát thải bao nhiêu. Gió và nắng vì thế không chỉ là tài nguyên thiên nhiên mà còn trở thành một phần của giá trị sản phẩm và lợi thế cạnh tranh.
Mở không gian năng lượng, tạo động lực tăng trưởng
Tiềm năng lớn cũng đặt ra yêu cầu lớn về hạ tầng. Muốn điện gió thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Cà Mau phải đồng bộ lưới điện, cảng biển, logistics, công nghiệp hỗ trợ và nhân lực; đồng thời kết nối nguồn điện sạch với các ngành kinh tế chủ lực.
Ông Trần Hoàng Long, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Năng lượng gió Bắc Phương, nhận định: Nếu một phần điện phục vụ chuỗi thuỷ sản được tạo ra từ gió và mặt trời, Cà Mau có thể hình thành lợi thế cạnh tranh mới. Sản phẩm không chỉ được đánh giá ở chất lượng mà còn có thể chứng minh quá trình sản xuất sử dụng nguồn năng lượng sạch, phát thải thấp.
Ðó là bước chuyển từ “sản xuất xanh” sang “chứng minh giá trị xanh”. Theo ThS Ðinh Nam Vinh, chuyên gia công tác tại Vụ Ðánh giá và Thẩm định công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, chuyển đổi kép "xanh - số" là con đường tất yếu để đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có Cà Mau, phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và tận dụng cơ hội từ thị trường carbon, năng lượng tái tạo.
Từ yêu cầu ấy, Cà Mau đang tính bước dài hơn: không chỉ phát triển các dự án điện hiện hữu mà còn mở rộng không gian năng lượng ngoài khơi và xây dựng năng lực dự trữ, trung chuyển năng lượng. Tỉnh xác định tiềm năng điện gió ngoài khơi hơn 10.000 MW có thể phục vụ nối lưới và sản xuất hydrogen, amoniac. UBND tỉnh đã báo cáo Bộ Công thương đánh giá khả năng phát triển 4 dự án với tổng công suất 9.000 MW, làm cơ sở xem xét cập nhật vào quy hoạch theo Công văn số 13260/UBND-KTTH ngày 7/8/2026, theo yêu cầu của Bộ Công thương tại Công văn số 6090/BCT-ÐL ngày 3/8/2026.
Điện gió Cà Mau.
Cùng với nguồn điện, tỉnh đề xuất hình thành trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia tại khu vực Hòn Khoai - Ðất Mũi. Theo đề xuất, khu vực này có vị trí kết nối giữa biển Ðông và vịnh Thái Lan, gần các tuyến hàng hải quốc tế, có lợi thế phát triển cảng nước sâu. Trung tâm có thể trở thành đầu mối tiếp nhận, dự trữ và trung chuyển khí thiên nhiên hoá lỏng (LNG), dầu thô cho đồng bằng sông Cửu Long, góp phần đa dạng hoá nguồn cung, tăng năng lực dự trữ chiến lược, nâng khả năng kết nối chuỗi cung ứng năng lượng quốc gia.
UBND tỉnh đã có Tờ trình số 605/TTr-UBND ngày 22/7/2026 kiến nghị Bộ Công thương xem xét, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền bổ sung định hướng hình thành trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia tại Cà Mau vào Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia, cùng các quy hoạch, chiến lược phát triển ngành năng lượng liên quan.
2 đề xuất trên mở ra 2 chiều không gian: ngoài khơi là nguồn năng lượng mới; Hòn Khoai - Ðất Mũi là điểm tựa dự trữ, trung chuyển. Nếu được tháo gỡ về quy hoạch, cơ chế, hạ tầng, từ những cánh đồng điện gió và mái nhà đón nắng có thể hình thành hệ sinh thái năng lượng, kết nối điện với cảng biển, logistics, công nghiệp hỗ trợ, hydrogen xanh, chuỗi sản xuất. Khi ấy, năng lượng không chỉ được tạo ra để hoà vào lưới điện mà còn trở thành đầu vào của những ngành kinh tế mới, tạo thêm giá trị, việc làm và sức cạnh tranh. Ðó là cách Cà Mau biến “rừng - biển - gió - nắng” từ lợi thế tự nhiên thành năng lực cạnh tranh, mở đường cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Loan Phương
Bài cuối: THÁO ÐIỂM NGHẼN, TẠO SỨC BẬT TĂNG TRƯỞNG MỚI
Xem thêm bình luận