Thứ hai, 23-11-26 03:16:22
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

រក្សាភាពរស់រវើកនៃសិល្បៈ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងលំហូរនៃជីវភាពសម័យបច្ចុប្បន្ន បណ្តាទម្រង់សិល្បៈប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងប្រឈមមុខនៃតម្រូវការផ្លាស់ថ្មីដើម្បីឱ្យកាន់តែខិតជិតមហាជន និងថែរក្សាតម្លៃដើមដែលបានផ្ទេរបន្តឆ្លងកាត់ជាច្រើនជំនាន់មក។

 ភ្លេងពិណពាទ្យ និងឧបករណ៍តាខេ គឺជាបណ្តាទម្រង់តន្ត្រីនិងឧបករណ៍តន្ត្រីដែលត្រូវការអភិរក្សជាបន្ទាន់។

ក្នុងចំណោមបណ្តាទម្រង់សិល្បៈ គ្រប់បទភ្លេង ចង្វាក់រាំ សំនៀងតន្ត្រី មិនត្រឹមតែជាធាតុផ្សំនៃការសម្តែងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយភាសា ទ្រឹស្តីតន្ត្រី វប្បធម៌ និងជីវភាពជំនឿសាសនារបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង។ អាស្រ័យហេតុនេះ ការផ្លាស់ថ្មីវិធីសាស្ត្រឈានទៅរកមហាជន ព្រមទាំងរបៀបរៀបចំតាក់តែងនិងចាត់តាំងសម្តែង គឺជាការចាំបាច់ ប៉ុន្តែចំណុចស្នូលនៃសិល្បៈត្រូវតែថែរក្សាឱ្យបានគង់វង្ស។

លោក Nguyễn Quốc Thanh ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ បានឱ្យដឹង៖ «ក្នុងកម្មវិធីសម្តែងចម្រៀង របាំ តន្ត្រី និងល្ខោនយូកេ ក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្តនៅតែយកចិត្តទុកដាក់ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តន្ត្រីប្រពៃណី ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើឧបករណ៍តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិច។ នេះហើយជាព្រលឹងដែលបង្កើតឡើងនូវភាពផ្សេងប្លែកដាច់ដោយឡែកនៃសិល្បៈ Khmer»។ តាមប្រសាសន៍របស់លោក ប្រសិនបើគ្រាន់តែផ្លាស់ថ្មីដើម្បីរត់តាមចំណង់ចំណូលចិត្ត សិល្បៈប្រពៃណីអាចនឹងកាន់តែទំនើបជាងមុនអំពីរូបភាព ប៉ុន្តែបែរជាបាត់បង់បន្តិចម្តងៗនូវចំណុចសម្គាល់ដោយឡែក។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅពេលចេះនាំយកដង្ហើមសម័យថ្មីចូលទៅក្នុងគ្រឹះនៃប្រពៃណីដ៏រឹងមាំ សិល្បៈ Khmer អាចទាំងជិតស្និទ្ធជាមួយទស្សនិកជននាសម័យបច្ចុប្បន្នផង ថែមទាំងរក្សាបាននូវអត្តសញ្ញាណដើមរបស់ខ្លួនផងដែរ។

ជាក់ស្តែងបង្ហាញឱ្យឃើញថា ល្ខោនយូកេ និងតន្ត្រីបាសាក់ ដែលជាបណ្តាទម្រង់សិល្បៈធ្លាប់មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងប្រឈមមុខហានិភ័យសាបរលាប។ តំបន់វត្តសិរីមង្គល ជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ ធ្លាប់មានក្រុមយូកេចំនួន ២ ក្រុម នៅភូមិ Đường Đào និងភូមិ Cây Khô; វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) ឃុំ Tân Lộc មាន ១ ក្រុម, វត្តដូវណាយ (Đầu Nai) ឃុំ Tân Lộc មាន ២ ក្រុម។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន មានតែក្រុមនៅភូមិ Cây Khô ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅបន្តចូលរួមសម្តែងជាមួយបណ្តាកម្មវិធីសិល្បៈ។

ក្រៅពីនេះ ឧបករណ៍តន្ត្រីប្រពៃណីជាច្រើន ដូចជាខ្លុយពក តាខេ លែងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយទូលំទូលាយដូចមុនទៀតហើយ និងកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះសាបសូន្យបាត់បង់អ្នកស្នងបន្តវេន។ អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាងនេះ គឺចំពោះឧបករណ៍តន្ត្រីដែលទាមទារដំណើរការរៀនសូត្រយូរអង្វែងដូចជាតាខេ ការស្វែងរកអ្នករៀនគឺពិបាកទៅហើយ ក៏ថាឡើយការស្វែងរកអ្នកមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្ហាត់បង្រៀនដើម្បីបន្តវេនរឹតតែពិបាកជាង។ ដូច្នេះហើយ ការថែរក្សាសិល្បៈ Khmer កំពុងជាភារកិច្ចបន្ទាន់។

 សិល្បករ សិល្បការិនីនៃក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្ត សម្តែងឈុតឆាកល្ខោនយូកេ។

ទិសដៅមួយក្នុងចំណោមទិសដៅផ្សេងៗដទៃទៀតដែលកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ គឺនាំយកការងារអភិរក្សចេញផុតពីក្របខ័ណ្ឌនៃឆាកសម្តែងអាជីព ដើម្បីវិលត្រឡប់ទៅរកសហគមន៍វិញ។ បណ្តាការពិសោធន៍ ចំណេះដឹងអំពីល្ខោនយូកេ តន្ត្រីប្រជាប្រិយជាតិ ដែលបានស្រូបយកពីបណ្តាសាលាវប្បធម៌សិល្បៈនៅខេត្ត Trà Vinh ត្រូវបានអនុវត្តក្នុងការងារតាក់តែងនិងសម្តែងនៅ Cà Mau។ បណ្តារឿងល្ខោនយូកេក៏ត្រូវបានរួមបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីសិល្បៈចល័ត ដើម្បីបម្រើបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ជនបទផងដែរ។

លោក Hữu Trung ប្រធានគណៈសិល្បៈ Khmer ខេត្ត បានចែករំលែកថា៖ «ដើម្បីកុំឱ្យសិល្បៈ Khmer ត្រឹមតែត្រូវបាន “រក្សាទុក” ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចអភិវឌ្ឍក្នុងយុគសម័យថ្មីទៀតនោះ ការអភិរក្សគប្បីត្រូវបានពិនិត្យមើលពីជ្រុងនៃការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សផងដែរ។ ជាបឋម ចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងកម្លាំងធ្វើសិល្បៈអាជីពរបស់ខេត្ត ចាប់ពីជួរអ្នកនិពន្ធ អ្នកដឹកនាំរៀបចំសម្តែង រហូតដល់អ្នកធ្វើការងារជំនាញ និងសិល្បករចំណានដែលយល់ដឹងច្បាស់ពីបណ្តាទម្រង់តន្ត្រីប្រពៃណី។ ទន្ទឹមនឹងនោះ នៅតាមបណ្តាភូមិភាគដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅកុះករ គប្បីបង្កើតក្លឹបសិល្បៈប្រជាប្រិយជាបណ្តើរៗ បង្កលក្ខណៈអំពីឧបករណ៍តន្ត្រី ទីកន្លែងហ្វឹកហាត់ និងមានបណ្តាថ្នាក់បង្ហាត់បង្រៀនសមស្របសម្រាប់ក្លឹប។ ជាពិសេស ត្រូវរៀបចំជាប្រចាំនូវមហោស្រព ការប្រឡង និងការប្រគំសម្តែង។ នេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសម្តែងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាបរិយាកាសដើម្បីឱ្យអ្នកស្រឡាញ់ខាងវិស័យសិល្បៈ Khmer បានជួបជុំ សិក្សារៀនសូត្រ និងស្វែងរកកម្លាំងជំរុញទឹកចិត្តបន្ថែមទៀតដើម្បីបន្តចំណងចំណូលចិត្តរបស់រៀងខ្លួន»៕

Lam Khánh

 

 

ពណ៌សម្បុរនៃវប្បធម៌ខ្មែរ

នៅឃុំតឹនឡុក វត្តវង្សស្រង់ក្របីឃ្លៀច មិនត្រឹមជាមណ្ឌលជីវភាពខាងជំនឿសាសនារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរណាមបូប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងកត់ត្រានូវប្រពៃណីប្រយុទ្ធតស៊ូ និងធ្វើបដិវត្តន៍យ៉ាងអង់អាចក្លាហានផងដែរ។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សរ៍នៃការបង្កបង្កើត និងរីកចម្រើន វត្តនេះនៅតែបន្តរក្សាបាននូវតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន រួមចំណែកក្លាយជាទីបង្អែកផ្លូវចិត្ត និងជាមោទនភាពរបស់សហគមន៍ជនជាតិខ្មែរទាំងឡាយនៅទីនេះទៀតផង។

រក្សាប្រភពសិល្បៈប្រពៃណី

នៅភូមិភ្នៀត ឃុំហូធីគី ក្បាច់រាំ សំនៀងច្រៀង និងតន្ត្រីប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ គឺនៅតែបានថែរក្សា និងបន្តវេនតាមរយៈថ្នាក់រៀនដ៏ពិសេសមួយ។ នៅទីនោះ អ្នកជំនាន់មុនកំពុងព្យាយាមអត់ធ្មត់ក្នុងការផ្ទេរចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃនៃវប្បធម៌ជនជាតិទៅឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយ។

ត្រៀមឱ្យរដូវបុណ្យអកអំបុកសំពះព្រះខែ

ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ នៅតាមបណ្តាវត្តខ្មែរក្នុងខេត្តកាម៉ាវ បរិយាកាសហ្វឹកហាត់ត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ឱ្យការណាំងទូក.ងឱកាសបុណ្យអកអំបុកសំពះព្រះខែបានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងសកម្ម និងអ៊ូអរផងដែរ។

ទម្លាប់បូជា ក្វាងកុង របស់ជនជាតិចិន

ទំនៀមទម្លាប់បូជា ក្វាងថាញ់ដេគ្វឹង - ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ក្វាងកុង ជាលក្ខណៈប្រពៃនៃវប្បធម៌ជំនឿរបស់សហគមន៍ជនជាតិចិន ដែលបង្ហាញពីក្តីប្រាថ្នាសេចក្តីសុខសាន្ត និងការបួងសួងសុំឱ្យរកស៊ីមានបាន និងមានលាភមានជ័យ។

កាម៉ាវនឹងមានចាត់តាំងពីធីប្រណាំងទូក.ងថ្នាក់ខេត្តក្នុងឆ្នាំ ២០២៧

ខេត្តកាម៉ាវមានទិសដៅរៀបចំការប្រណាំងទូក.ងថ្នាក់ខេត្តចាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៧ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីអភិរក្សវប្បធម៌ខ្មែរ ព្រមទាំងបង្កើតបានជាផលិតផលវប្បធម៌ - ទេសចរណ៍លក្ខណៈពិសេស ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយរូបភាពទឹកដី និងប្រជាជនកាម៉ាវ។

អឹកធឹកនៃខ្សែទឹកប្រណាំងទូក.ងខ្នាតតូច

ពេលថ្មីៗកន្លងទៅ វត្តជ្រុង Khmer បានសហការជាមួយគណៈកម្មាធិការប្រជាជនឃុំ Hồ Thị Kỷ រៀបចំការប្រណាំងទូក.ងខ្នាតតូចអំណរបុណ្យសែនដូនតា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយទាក់ទាញបាន ១៣ ក្រុមចូលរួម រួមមានទាំងអស់ ៩ ក្រុមបុរស និង ៤ ក្រុមនារី មកពីឃុំ Hồ Thị Kỷ និងឃុំ Tân Lộc)។

រក្សាភាពរស់រវើកនៃសិល្បៈ Khmer

ក្នុងលំហូរនៃជីវភាពសម័យបច្ចុប្បន្ន បណ្តាទម្រង់សិល្បៈប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងប្រឈមមុខនៃតម្រូវការផ្លាស់ថ្មីដើម្បីឱ្យកាន់តែខិតជិតមហាជន និងថែរក្សាតម្លៃដើមដែលបានផ្ទេរបន្តឆ្លងកាត់ជាច្រើនជំនាន់មក។

បំពេញកតញ្ញូតាធម៌ចំពោះបុព្វការីជន

បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ទើបតែឆ្លងកាត់រដូវបុណ្យសែនដូនតា (ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ ១២ ខែតុលា) រីកសាយភាយនូវលក្ខណៈដ៏ល្អប្រពៃនៃភាពកតញ្ញូតាធម៌ ជាមួយបណ្តាពិធីបុណ្យរំលឹកគុណ ដឹងគុណចំពោះបុព្វការីជន និងបណ្តាពេលបាយសាមគ្គីជួបជុំគ្រួសារយ៉ាងកក់ក្តៅ។

រក្សាភាពរស់រវើកនៃសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី

ចាប់ពីស្នាមម្ជុល ថ្នេរអំបោះយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ រហូតដល់ពណ៌សម្បុរ និងក្បូរក្បាច់រចនាប្រកបដោយលក្ខណៈពិសេស សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer បង្កប់នូវរឿងរ៉ាវអំពីវប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ និងជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ដែលប្រកបដោយអត្តសញ្ញាណ។ ប៉ុន្តែ តាមសិល្បការិនី Thạch Thị Hồng Nhung សមាគមអក្សរសិល្ប៍-សិល្បៈប្រជាប្រិយខេត្ត Cà Mau ក្នុងចង្វាក់រស់នៅសម័យទំនើប និងដំណើរការសមាហរណកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅ សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីកំពុងតែមានការសាបរលាបបន្តិចម្ដងៗក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ហេតុដូច្នេះហើយ ចាំបាច់ត្រូវមានដំណោះស្រាយអភិរក្សឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។

ត្រៀមជាស្រេចសម្រាប់បម្រើរដូវបុណ្យសែនដូនតា

បុណ្យសែនដូនតារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ទី ១២ ខែតុលា។ ក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្តបានរៀបចំកម្មវិធីសិល្បៈដ៏សម្បូរបែបសម្រាប់លើកយកទៅសម្តែងបម្រើមាមីងបងប្អូនតាមបណ្តាភូមិ ស្រុក និងតាមទីវត្តអារាម សាលាទាន ក្នុងបណ្តាថ្ងៃបុណ្យ។