Về Cà Mau “nuốt mây” từ món “vân thôn”

Trong hành trình khám phá ẩm thực phương Nam, Cà Mau không chỉ níu chân du khách bởi hải sản tươi ngon mà còn bởi những món ăn mang đậm dấu ấn văn hoá cộng đồng. Một trong số đó chính là hoành thánh, hay còn được người Hoa gọi bằng cái tên đầy thi vị: “vân thôn”, nghĩa là “nuốt mây”.

• Độc đáo món mì trường thọ của người Hoa
• Đánh thức tiềm năng du lịch từ bánh dân gian người Hoa
• Nét đẹp tục cúng cuối năm của cộng đồng người Hoa Cà Mau

Tên gọi này bắt nguồn từ chính hình dáng và cảm nhận khi thưởng thức. Những viên hoành thánh được gói khéo léo, mềm mại như những đám mây nhỏ. Khi đưa vào miệng, lớp vỏ mỏng tan nhẹ, phần nhân nóng hổi lan toả vị ngọt, tạo cảm giác như “nuốt” một áng mây. Không chỉ vậy, trong quan niệm của người Hoa, hoành thánh còn tượng trưng cho tài lộc, đủ đầy bởi hình dáng giống những thỏi vàng nhỏ, vì thế món ăn này thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết và những buổi sum họp.

Ẩm thực hoành thánh Cà Mau với nhiều biến tấu hấp dẫn, mang đậm hương vị và bản sắc văn hoá người Hoa.

Từ món ăn có nguồn gốc Trung Quốc, hoành thánh khi đến Cà Mau đã được biến tấu đa dạng, phù hợp với khẩu vị và nguồn nguyên liệu địa phương. Bên cạnh hoành thánh nước truyền thống, thực khách có thể thưởng thức nhiều phiên bản hấp dẫn như hoành thánh tôm, mực, thập cẩm, hay ăn kèm mì với thịt quay, xá xíu. Mỗi cách chế biến đều mang đến một sắc thái riêng, nhưng vẫn giữ được cái hồn tinh tế của món ăn.

Theo bà Thái Thuyền Anh, người có nhiều năm gắn bó với ẩm thực Hoa ở phường Bạc Liêu, để làm nên một viên hoành thánh ngon, yếu tố quan trọng nhất chính là phần nhân và kỹ thuật chế biến.

“Thịt phải được băm vừa tay, không quá nhuyễn để giữ độ dai và ngọt. Gia vị chỉ cần vừa đủ để tôn lên vị tự nhiên của thịt. Khi luộc, phải canh lửa thật chuẩn, nước sôi vừa tới thì thả hoành thánh vào, khi chín phải vớt ngay để viên bánh không bị bở, nhân vẫn mềm và giữ được độ ngọt”, bà Thuyền Anh chia sẻ.

Một quán hoành thánh ngon ở phường Bạc Liêu, quen thuộc với thực khách địa phương và du khách khi đến Cà Mau.

Không chỉ phần nhân, nước lèo và các món ăn kèm cũng góp phần tạo nên sức hấp dẫn của món ăn. Nước dùng được ninh thanh, kết hợp cùng tôm, chả cá hoặc lòng heo đã xử lý kỹ với gừng để tạo hương thơm đặc trưng. Ngoài ra, hoành thánh chiên giòn ăn cùng mì và thịt quay, xá xíu cũng là lựa chọn được nhiều người yêu thích bởi hương vị đậm đà, giòn ngon.

Có thể nói, hoành thánh không chỉ là một món ăn mà còn là kết tinh của văn hoá và đời sống cộng đồng người Hoa tại Cà Mau. Qua từng cách chế biến, từng hương vị, món ăn kể lại câu chuyện về sự giao thoa văn hoá và niềm tin vào cuộc sống đủ đầy, sung túc.

Mỗi tô hoành thánh vì thế không chỉ đơn thuần để thưởng thức, mà còn là sự kết nối giữa truyền thống và sáng tạo, giữa ký ức quê hương và nhịp sống hôm nay.

Trong thời gian tới, khi Cà Mau tổ chức Ngày hội bánh dân gian năm 2026, những món ăn đậm bản sắc như hoành thánh sẽ tiếp tục được giới thiệu đến du khách gần xa. Và có lẽ, điều khiến người ta nhớ mãi không chỉ là vị ngon, mà còn là những câu chuyện văn hoá, con người và vùng đất được gửi gắm trong từng “đám mây” nhỏ ấy./.

Kiết Tường