Thứ tư, 2-9-26 07:05:13
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Kỷ niệm với Trường Trung học Tiền Phong

Báo Cà Mau Nhớ giữa năm 1953 đầu năm 1954, tôi đang học Trường Trung học Tiền Phong do Xứ đoàn Thanh niên cứu quốc Nam Bộ tổ chức thì có quyết định rút tôi về cơ quan Xứ đoàn để bảo vệ Ban Biên tập Báo Nhân Dân miền Nam, do anh Kỉnh (Nguyễn Phượng Vũ) và anh Hưởng Triều (Trần Bạch Ðằng) phụ trách.

Minh hoạ: Minh Tấn

Minh hoạ: Minh Tấn

Chiều đó, anh Bạch Ðằng thân mật nói: “Chú đang ngon trớn học, anh Nguyễn Duy Cương (Tiến sĩ), anh Tô Dự (Hoạ sĩ), anh Nguyễn Hải Trừng (Nhà thơ), Lý Văn Sâm (Hai Lý, Nhà văn), Ðào Anh Kha (dạy thế giới ngữ); rồi chị Chân, chị Lý, chị Loan... nói chung các anh chị đều góp ý để chú học hết chương trình. Ðặc biệt, anh Cao Ngọc Thọ vừa dự cuộc họp thanh niên xây dựng hoà bình thế giới cũng nói là để chú học tiếp, nhưng thú thực là ta vừa chọn một trung đội tuổi trẻ ưu tú gởi cho miền Ðông, nên ta hiện thiếu nòng cốt làm việc, giờ phải nhờ đến chú...".

Tôi lắng nghe xong, hăm hở nói: Thưa anh Năm, học giỏi cũng để công tác tốt. Giờ thì công tác cần hơn học, tôi đồng ý vậy.

Anh Trần Bạch Ðằng bắt tay tôi rất chặt và nói: Hay quá! Chú vừa công tác vừa học, không có gì mất đâu!

Lúc chạng vạng tối, anh Nhơn, Phó Văn phòng Xứ đoàn đốt đèn ta đăng sáng rực, rồi cầm trao cho tôi cây tiểu liên Mi-trai-dết và 3 băng đạn có bao vải chéo quai mang vào ngực khi đứng gác, rằng: Ðồng chí Trần Bạch Ðằng dặn tôi trao súng này và bảo tôi tập huấn chú bắn cho thật giỏi. Từ nay, chú là Tiểu đội phó Tiểu đội bảo vệ cơ quan Xứ đoàn (cũng là Ban Biên tập Báo Nhân Dân miền Nam) và chú cũng là Tiểu đội phó Tiểu đội giao liên cơ quan liên lạc thư và mật thư qua lại giữa Xứ đoàn và Xứ uỷ; giữa Ban Biên tập và Nhà in Trần Phú (địa chỉ hai nơi sẽ cho chú rõ sau), giờ chú phải nhận xuồng be tám, quai chèo và đèn pin...

Anh Nhơn vừa dứt câu, lại tiếp lời: Ờ, còn việc quan trọng này nữa, tôi xin tự giới thiệu: Tôi là Chi uỷ viên cơ quan Xứ đoàn, cũng là Bí thư liên chi đoàn cơ quan Xứ đoàn và Ban Biên tập Báo Nhân Dân miền Nam, trực tiếp chỉ huy chú.

“Còn chú sẽ chỉ huy các tổ như sau: Tổ 1 gồm Thảo, Khai, Nhựt... lo cắm câu, giăng lưới, đổ tép, gặt lúa. Tổ 2 gồm Ðăng, Oanh, Yến... lo in Roniô, đánh máy, in tranh của các Hoạ sĩ Huỳnh Văn Gấm, Nguyễn Văn Mười, Diệp Minh Châu. Anh Ðằng còn dặn chú thận trọng, vì các anh chị này đều học giỏi và lớn tuổi hơn chú, tốt nhất là mình nên lễ độ và khiêm nhường với bạn, mọi thứ đều do chú mà nên”, anh Nhơn nói tiếp.

Hình như lúc này sắp đến ngày cả nước đang chuẩn bị sang tổng phản công. Báo Nhân Dân miền Nam phải in bài thơ, tôi chỉ nhớ mấy câu:

Hôm nay tháng Bảy ngày hăm bảy

Súng vẫn còn reo khắp chiến trường

Giặc Pháp vẫn còn trên đất nước

Ta còn chiến đấu giữ quê hương...

Ngay trong đợt này, anh Nguyễn Hải Trừng, tác giả tập thơ “Chú Hai Neo”, được giải Ba về truyện thơ Nam Bộ, nên anh được Ban Biên tập phân công mang bài báo nhan đề “Nhắm cho đúng, đừng bắn sai, giết nó!”. Ðó là bài báo nổi tiếng của Văn hào Nga Erenbua (trích trong tập 100 bức thư của tác giả). Nhưng anh Nguyễn Hải Trừng dịch văn Erenbua còn nhờ một chiến sĩ của ta cầm súng ngắm bắn cho chính anh vẽ vào bản thảo cho Nhà in Trần Phú in giống như Liên Xô in vậy. Cơ quan Xứ đoàn ở vàm Khâu Bè đi qua mũi Ông Lục (thuộc vàm Ðàm Ba), đi theo con kinh dân quân mới đào độ 800 mét thì gặp xóm nhà và vườn tược xinh đẹp của anh Tư Rốt, chị Minh Chân, vợ anh Trần Bạch Ðằng và mẹ anh cùng các con cũng ở đây (thời đó chị Lý Hoa, vợ anh Việt Hùng, cháu Ý Nhi ở đây). Mẹ anh Bạch Ðằng nấu chè đậu xanh cúng rằm và mời anh Hải Trừng, tôi ăn chè để hoàn thành bài báo này.

Lúc gần tập kết, Nhà in Trần Phú ở Kinh Ngang, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời (mé rừng U Minh).

Sáng hôm đó, theo lời hứa, tôi có nhiệm vụ lấy xuồng be tám đưa anh Nguyễn Hải Trừng đi nhà in. Xuống xuồng, qua vàm Khâu Bè, qua vàm Ông Lục, ra sông Ông Ðốc, theo ngọn Rạch Bần, ra vàm, quẹo xuống cửa sông Ông Ðốc, chèo 6 cây số vô Kinh Tư, vô kinh Hào Say, đi thẳng vô kinh ngang, quẹo ra mé Công Nghiệp độ 1 cây số, sẽ đến trạm trực của Nhà in Trần Phú. Anh Xích Liên và anh Xích Hồng ở đây.

Nhưng chưa tới nhà in, tôi vừa chèo xuồng vừa mê nghe anh Trừng đọc tập thơ chú Hai Neo, lúc gần qua bụi quao, tôi quên hô: Cầu! Cầu! như mọi khi cho anh Hải Trừng cúi đầu xuống để qua cầu. Lần đó anh bị va đầu vào thân cầu, bật nhào nằm dài xuống xuồng, cũng may không rớt xuống kinh, tôi hú vía tim gan, tay chân rụng rời. Chuyện nghiêm trọng như vậy nhưng anh Trừng nói nhẹ hều: Không sao đâu anh, tôi bị va đầu vào cây như vậy hoài, không hề chi! Anh Trừng xức dầu, xoa đầu một lúc. Lần nguy nan đó, cả nhà ba má tôi, các anh chị và cô Út Chúc cũng không hay luôn đến nay. Cũng nhờ dầu “Nhị thiên đường” anh Tư Trừng tươi tỉnh soạn hết bản thảo và các tranh nghệ thuật của Diệp Minh Châu, Huỳnh Văn Gấm, Nguyễn Văn Mười, Tô Dự... đều được anh em Nhà in Trần Phú nhận in chu đáo.

Ðến phần nhuận bút của hai bên, các anh chia tiền Cụ Hồ và tiền Ðông Dương ngân hàng chu đáo. Từ đó về sau, tôi không nghe thấy anh Tư kêu ca than vãn gì nữa, kể cả khi tôi ra Hà Nội năm 1954 gặp anh, anh cũng bỏ qua, mà còn chép cho tôi bài thơ “Vượt cổng trời” của anh để tặng tôi làm kỷ niệm./.

Nguyễn Bá

Giữ mạch sống đồng quê - Kỳ cuối: Giữ cá hôm nay - Giữ quê ngày mai

Những năm gần đây, cá đồng vùng ngọt Cà Mau ngày một ít dần. Bên cạnh tác động của thời tiết, môi trường, tình trạng khai thác thiếu kiểm soát, nhất là các hình thức tận diệt, khiến nguồn lợi suy giảm.

Giữ mạch sống đồng quê

Ngày trước, cứ mùa mưa, nước tràn đồng là cá theo con nước tìm về, nuôi sống bao thế hệ người dân vùng ngọt Cà Mau. Nay, những mùa cá đầy đồng thưa dần. Nguồn lợi suy giảm, tình trạng khai thác tận diệt đặt ra yêu cầu cấp thiết phải giữ lại không chỉ một nguồn sinh kế, mà cả hệ sinh thái và những giá trị văn hoá gắn với đồng quê. Tuyến bài “Giữ mạch đồng quê” nhìn từ thực trạng suy giảm nguồn lợi cá đồng, tác động của khai thác thiếu kiểm soát và những nỗ lực cứu vãn đang được triển khai. Thay đổi cách khai thác, phục hồi môi trường sống, gắn bảo tồn với sinh kế là hướng để con cá trở lại đồng quê Cà Mau một cách bền vững.

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.