Thứ hai, 27-7-26 20:28:26
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Lao động nông thôn - Góc nhìn từ thực tiễn - Bài 2: Bài toán níu chân người lao động

Báo Cà Mau (CMO) Số người trong độ tuổi tuổi lao động tỉnh Cà Mau khá dồi dào, tập trung nhiều ở khu vực nông thôn, lao động chủ yếu tham gia trong ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản, chiếm trên 50%. Thời gian qua, dù đã có nhiều dự án, chương trình nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn (LÐNT), thế nhưng, giải pháp đó vẫn chưa mang tính đồng bộ, nguồn đầu tư giải quyết việc làm vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu của lao động địa phương.

Còn khó khăn

Công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho LÐNT là một trong những chính sách ưu việt của Ðảng và Nhà nước ta, nhằm trang bị kiến thức khoa học, kỹ năng cho người lao động ở nông thôn, hoà chung xu thế hội nhập khoa học - kỹ thuật.

Việc tạo nghề, giải quyết việc làm nông thôn ở Cà Mau gắn với chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới đã và đang mang lại tín hiệu tích cực, phát huy tốt chất lượng nguồn nhân lực ở từng địa phương. Thế nhưng, câu chuyện làm thế nào để nâng cao chất lượng nguồn lao động vẫn là bài toán khó.

Lao động nhàn rỗi tại địa phương chủ yếu làm việc thời vụ, thu nhập bấp bênh.

Bàn về vấn đề này, Phó trưởng phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện U Minh Ðào Quốc Kiểng cho rằng: “Ðã qua, huyện U Minh có hơn 5.600 LÐNT tham gia học nghề, áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn lao động sản xuất, góp phần tăng nguồn thu nhập, cải thiện cuộc sống. Thế nhưng, khi đào tạo LÐNT lại tồn tại khá nhiều bất cập, nhất là về nhu cầu đào tạo và cả nhận thức của người học. Do vậy, tình trạng lao động địa phương đi làm ăn xa, ở các tỉnh Bình Dương, Ðồng Nai, khu công nghiệp tỉnh khác vẫn còn khá nhiều”.

Tình hình thực tế cho thấy, nhiều danh mục đào tạo nghề trong Ðề án 1956 chưa đáp ứng nhu cầu ở địa phương. Những lớp đào tạo áp dụng trên thực tế vừa thừa, vừa thiếu. Khi áp dụng các lớp học kỹ thuật nuôi trồng thuỷ sản hay kỹ thuật trồng trọt, người lao động đã qua đào tạo rất thuận lợi áp dụng kiến thức ngay trên mảnh đất của mình. Tuy nhiên, đối tượng này chỉ chiếm rất ít. Mặt khác, lực lượng lao động nhàn rỗi khi tham gia các lớp đào tạo khác không thể phát huy hiệu quả, cấp chứng chỉ là giải pháp tạm thời, trong khi nhu cầu lao động của các công ty đòi hỏi trình độ tay nghề phù hợp.

Thêm một khó khăn nữa, đội ngũ đào tạo nghề chưa đáp ứng nhu cầu của địa phương trong quá trình đào tạo. Ðơn cử như lớp dạy đan đát, giảng dạy vào năm 2020 tại huyện U Minh, do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện mở, không có thầy cô giảng dạy nên phải hợp đồng người từ huyện khác về.

“Khi triển khai kế hoạch các lớp học nghề, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện cân nhắc rất nhiều cho từng xã đăng ký. Thực tế, khi mở các lớp dạy về điện dân dụng, may dân dụng gặp nhiều bất cập, do nhu cầu người học quá ít so với tình hình thực tế. Vì vậy, nhiều lớp đào tạo không có trong danh mục của đề án, chúng tôi phải xin thêm danh mục mới để có nguồn kinh phí đào tạo, cấp chứng chỉ nghề”, ông Kiểng chia sẻ.

Trưởng phòng Ðào tạo, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện U Minh Nguyễn Quốc Sự cho biết: “Hiện tại, nhân sự là 10 nhưng giáo viên đứng lớp chỉ có 4. Ðội ngũ giáo viên chưa đáp ứng nhu cầu đào tạo thêm các ngành nghề. Nếu đề xuất đào tạo ngành nghề khác thì chúng tôi buộc phải hợp đồng thầy cô giáo nơi khác về giảng dạy. Trang thiết bị, cơ sở vật chất tại trung tâm đang xuống cấp, do vậy, nhiều lớp dạy may hay điện dân dụng chỉ đáp ứng phần nào”.

Thêm một thực tế đáng quan ngại là nhận thức của người lao động chưa cao. Chủ yếu học để được cấp chứng chỉ, còn áp dụng thực tế vẫn chưa phát huy hiệu quả. Người lao động cần tay nghề cao nhưng thực tế lớp đào tạo nghề chỉ ở mức sơ cấp. Mặt khác, một số công ty, doanh nghiệp khi tìm kiếm lao động phổ thông lại đòi hỏi người lao động có trình độ văn hoá theo yêu cầu, tay nghề, chuyên môn, do đó, hiện tại nhiều lớp đào tạo chưa thể đáp ứng.

Lớp dạy nghề đan đát ở xã Nguyễn Phích, huyện U Minh.

Cần giải pháp căn cơ

Trong bối cảnh đất nước đang hội nhập ngày càng sâu rộng với khu vực và quốc tế, chất lượng nguồn nhân lực hiện đang là thách thức. Thực trạng trên cho thấy công tác phát triển giáo dục nghề nghiệp nói chung và công tác đào tạo nghề nói riêng cần phải đáp ứng kịp thời nhu cầu của thị trường lao động. Vì vậy, trong giai đoạn mới, tỉnh Cà Mau cần tiếp tục thực hiện các giải pháp đột phá phát triển mạnh mẽ, đổi mới giáo dục nghề nghiệp gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, phù hợp với thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

“Tạo việc làm cho LÐNT vẫn còn là bài toán khó, cần tìm giải pháp hiệu quả, thiết thực để giải quyết tốt hơn nữa cho 94,21% LÐNT của tỉnh Cà Mau có kiến thức, kỹ năng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu lao động việc làm trong thời gian tới. Qua những đánh giá về thực trạng nguồn LÐNT hiện nay, chúng ta cần nhìn nhận về những thành công, cũng như nhận diện rõ tồn tại về cơ chế chính sách liên quan đến người lao động tỉnh nhà. Bên cạnh những thách thức đang phát sinh, cần tạo đột phá, tìm kiếm cơ hội trong các giải pháp dạy nghề ngắn hạn, đào tạo dài hạn, đào tạo chuyên sâu để người lao động có cơ hội tìm kiếm việc làm ổn định, thu nhập cao hơn, bắt kịp xu thế hội nhập về năng lực, trình độ”, Phó giám đốc Sở Lao động -  Thương binh và Xã hội Cà Mau Từ Hoàng Ân nhận định.

Cần đào tạo nghề theo nhu cầu xã hội, đào tạo theo địa chỉ nhưng phải đảm bảo về chất lượng, để người lao động tham gia học nghề với tất cả niềm hứng thú, đam mê, tự rèn luyện cho bản thân kỹ năng, trách nhiệm và phải trải nghiệm tham gia thị trường lao động. Song song với việc truyền đạt kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, cần trang bị cho họ những kiến thức về thị trường, kiến thức kinh doanh trong quá trình hội nhập.

“Cà Mau cần Trung ương quan tâm ưu tiên phân bổ kinh phí, hỗ trợ tỉnh về việc làm đáp ứng nhu cầu, kế hoạch. Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của tỉnh. Bên cạnh đó, đề xuất kiến nghị với UBND tỉnh tiếp tục chính sách hỗ trợ đối với người lao động địa phương đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, để nâng cao nguồn lao động. Về phía trung tâm, sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động, làm cầu nối giữa người lao động và người sử dụng lao động để tạo môi trường hợp tác thuận lợi, phù hợp nhu cầu thị trường lao động hiện nay”, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Cà Mau Quách Thanh Thoảng đề xuất.

“Hiện tại, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện U Minh tiếp tục đề xuất kế hoạch chờ UBND huyện phê duyệt, trình Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để nhận nguồn kinh phí, chỉ tiêu đào tạo năm nay. Thời gian tới, phối hợp với các ban, ngành xã, thị trấn rà soát, phối hợp định hướng, tuyên truyền cho người lao động sau khi học nghề để có hướng đào tạo phù hợp. Khuyến khích thực hiện các hoạt động đưa người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng”, ông Ðào Quốc Kiểng bày tỏ.

Những chương trình, dự án về đào tạo LÐNT đã mang lại hiệu quả tích cực, nguồn LÐNT Cà Mau có những bước chuyển biến mới. Tuy nhiên, Cà Mau cần đánh giá thị trường lao động để có những giải pháp căn cơ trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nguồn lao động, tạo việc làm tại các vùng nông thôn. Bài toán níu chân lao động cần lời giải đáp chặt chẽ, phù hợp, tạo bước đột phá mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà thời gian tới./.

 

Hằng My

 

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.