Món cá hấp của người Triều Châu Cà Mau: Khát vọng “hoá rồng”

Trong hành trang văn hoá của cộng đồng người Hoa ở vùng đất phương Nam, cùng với những mỹ tục dân gian đặc sắc, cộng đồng người Triều Châu ở Cà Mau còn mang theo nghệ thuật ẩm thực đặc sắc, trong đó có các món được chế biến từ cá, vốn được xem sản vật đặc trưng của Miền Tây sông nước.

• Món ngon từ cá bống
• Ngọc Hiển nhiều đặc sản, món ngon
• Phong phú món ngon Cà Mau
• Mỹ thực của người Hoa Cà Mau

Cá chẻm bắt từ vuông tôm sinh thái của nông dân Cà Mau.

Theo văn hoá cát tường của người phương Đông nói chung và cộng đồng người Hoa nói riêng, món cá tượng trưng cho sự dư dả và giàu có. Trong các tranh dân gian như: tranh tết, tranh tặng tân gia hay mừng khai trương... hình ảnh con cá lý ngư luôn gắn với câu chúc phúc được đề trên tranh là “niên niên hữu dư”. Cũng như, trong các món đồ tế, ăn cơm mừng năm mới, hoặc trong lễ đáp tạ thần ân vào dịp cúng cuối năm cũng không thể thiếu món cá và chủ yếu là món cá hấp.

Đến nay, món cá hấp của cộng đồng người Triều Châu đã trở thành thứ mỹ vị mang tầm văn hoá, thể hiện khát vọng vươn mình, hướng đến hạnh phúc và không ngừng phát triển. Điều đó gắn chặt với nhiều điển tích dân gian mà lâu nay người ta hay chúc tụng nhau là  “cá chép vượt vũ môn” để hoá rồng. Trong các món được chế biến từ cá, con cá chẻm, cá bống tượng luôn được chọn như sản vật mà thiên nhiên ban tặng cho vùng đất chín rồng.

Món cá hấp của Triều Châu hội tụ sắc, hương, vị.

Với tài nghệ trong ẩm thực, món cá của người Triều Châu phong phú, muốn ăn đơn giản thì đem hấp cách thuỷ chấm xì dầu với ớt đỏ hay sa tế, còn muốn ăn theo kiểu “sang chảnh” thì hấp chung với tương đỏ hoặc xì yếu đậu đen, nấm đông cô, nấm mèo, kim châm, nấm tuyết, bún tàu, gừng, củ hành đỏ, hành lá, rau cần, ớt xanh... Đó là chưa nói đến món cá chiên sốt ngũ vị vừa béo giòn, vừa ngọt thanh, lại có vị chua của cà, thơm của khóm, mặn thơm của xí muội, cùng cải xoan, củ hành trắng và rau mùi ăn đến trơ cái xương cá mà vẫn còn muốn ăn.

Con cá trở thành vật tế mang ý nghĩa cát tường và khát vọng hạnh phúc của cộng đồng người Hoa.

Quan trọng nhất và quyết định đến chất lượng của món cá chính là cá phải tươi, cũng như kỹ thuật xử lý mùi tanh của cá từ gừng tươi hoặc rượu gạo...

Cà Mau vốn được thiên nhiên ưu đãi, nên việc đưa món cá của người Triều Châu vào thực đơn cho du khách cũng cần được quan tâm khi con cá đã được nâng lên tầm bản sắc. Không chỉ thế, con cá còn có rất nhiều câu chuyện mà câu ca “dưới sông cá chốt, trên bờ Triều Châu” như minh chứng về đặc sản vốn được xem là tài nguyên tạo nên sức mạnh, bản sắc và lợi thế cạnh tranh riêng cho du lịch Cà Mau. Tài nguyên này sẽ được phát huy tối đa khi con cá, con cua và cả con tôm đều trở thành mỹ vị đậm tính văn hoá.

Lâm Hỷ