Nhân rộng mô hình RAS-IMTA, hướng tới nuôi tôm bền vững, không xả thải

Chiều 19/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử chủ trì hội nghị tháo gỡ khó khăn và đề xuất giải pháp nhân rộng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (RAS-IMTA) trên địa bàn tỉnh.

• Cà Mau ký kết hợp tác nhân rộng mô hình nuôi tôm siêu thâm canh
• Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật phát triển nuôi tôm nước lợ bền vững
• Nâng hiệu quả nuôi tôm với mô hình 2 giai đoạn

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử phát biểu tại hội nghị.

Thực hiện Kế hoạch số 0140 ngày 14/10/2025 của UBND tỉnh, giai đoạn 1 đã khảo sát được 756 ha, trong đó có 261 ha đăng ký tham gia dự án RAS-IMTA. Sau khi rà soát mở rộng, đến nay có 336 hộ tại 29 xã, phường báo cáo tham gia với tổng diện tích hơn 940 ha. Đặc biệt, có 9 đơn vị thực hiện vượt chỉ tiêu đề ra.

Hiện tại, dự án phối hợp với Công ty TNHH De Heus đã hoàn thành 1.000 ha và đang tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú triển khai thêm 500 ha trong năm 2026.

Ngoài ra, ngành chức năng đã hỗ trợ chứng nhận ASC cho 40 ha của Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ - Nuôi trồng thuỷ sản 30/4 (xã Vĩnh Hậu), gắn với liên kết bao tiêu sản phẩm. 

Thạc sĩ Mai Xuân Hương, Phó Trưởng phòng Quản lý khoa học, Sở Khoa học và Công nghệ, báo cáo kết quả thực hiện mô hình RAS-IMTA trên địa bàn tỉnh.

Việc triển khai mô hình có nhiều thuận lợi nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh và sự đồng hành của các của doanh nghiệp lớn trong ngành thuỷ sản, giúp hoàn thiện quy trình kỹ thuật và hình thành chuỗi liên kết. Công nghệ tuần hoàn tận dụng vật liệu sinh học địa phương giúp giảm xả thải trong quá trình nuôi.

Giai đoạn tới, dự án sẽ được hỗ trợ bởi IoT, AI và nền tảng dữ liệu lớn, giúp tối ưu giám sát và quản lý.

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, các nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện 29 xã, phường có mô hình nuôi tôm siêu thâm canh.

Dù mô hình có nhiều tiềm năng, nhiều ý kiến đại biểu chia sẻ tại hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận những rào cản khiến tiến độ nhân rộng còn chậm.

Khảo sát cho thấy chỉ khoảng 10% hộ nuôi nắm rõ thông tin về kế hoạch, chính sách hỗ trợ và quy trình. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nhân lực kỹ thuật tại chỗ khiến công tác tư vấn trực tiếp gặp khó khăn; cơ chế hợp đồng chuỗi chưa thống nhất và tình trạng nợ xấu khiến việc tiếp cận tín dụng xanh để chuyển đổi mô hình gặp nhiều trở ngại.

Ông Nguyễn Trí Tài, Chủ tịch UBND xã Đầm Dơi, nêu những thuận lợi, khó khăn trong triển khai mô hình RAS-IMTA tại địa phương.

Ông Trần Huấn, Đại lý thức ăn tôm tại xã Đầm Dơi, kiến nghị nên triển khai thực nghiệm ở mỗi xã 2 mô hình RAS-IMTA.

Đánh giá cao mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học, ông Huỳnh Xuân Diện, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nuôi tôm công nghệ cao Tân Hưng (xã Tân Hưng), cho biết: HTX đã áp dụng mô hình này trên 30 ha, sử dụng rong câu và cá rô phi vừa xử lý môi trường, vừa có thể bán. Cách làm này giúp giảm chi phí, hạn chế hoá chất và tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, cái khó lớn nhất hiện nay là thói quen sản xuất cũ của bà con và sự ràng buộc với các đại lý vật tư đầu vào.

Một trong những đề xuất được nêu tại hội nghị là UBND tỉnh cần ban hành quy định kiểm soát xả thải, đưa chỉ tiêu phát triển mô hình nuôi tôm RAS-IMTA vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử định hướng tháo gỡ khó khăn để phát triển mô hình RAS-IMTA trên địa bàn tỉnh thời gian tới.

Nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi là hướng tới nuôi tôm bền vững, không xả thải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử đề nghị các ban ngành, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền thực chất để người dân hiểu rõ lợi ích khi thực hiện mô hình.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đồng thời chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại các quy định về môi trường, hoàn thiện cơ chế tổ điều phối để nâng cao hiệu quả triển khai; phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu UBND tỉnh báo cáo Thường trực Tỉnh uỷ để có sự chỉ đạo thống nhất về mặt chủ trương. Chủ tịch UBND các xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo rà soát, bố trí đúng đối tượng tham gia tập huấn kỹ thuật.

"Tỉnh Cà Mau luôn sẵn sàng tiếp nhận các đề xuất phù hợp từ phía doanh nghiệp và nhà cung cấp để xây dựng vùng tôm sạch, ổn định và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử nhấn mạnh thêm./.

Minh Trí - Minh Luân