Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong chuỗi giá trị tôm - lúa

Với lợi thế từ hệ sinh thái tôm - lúa, tôm - rừng và diện tích nuôi thuỷ sản lớn, Cà Mau có nhiều điều kiện phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng đến sản xuất xanh, giảm phát thải và nâng cao giá trị nông sản. Tuy nhiên, những hạn chế về quy mô sản xuất, công nghệ và nguồn vốn đặt ra yêu cầu kết nối nguồn lực, đồng bộ giải pháp để phát triển bền vững chuỗi giá trị tôm, lúa.

• Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng đến ngành tôm bền vững
• Kết nối nguồn lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn ngành tôm và lúa gạo

Tiềm năng và thách thức

Ngành tôm Việt Nam đóng góp 40% giá trị xuất khẩu thuỷ sản, trong đó, Cà Mau là địa phương trọng điểm. Với hơn 424.000 ha nuôi thuỷ sản, tỉnh có nhiều lợi thế phát triển kinh tế tuần hoàn, đáp ứng yêu cầu sản xuất xanh, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế tuần hoàn chuỗi giá trị tôm, lúa ở Cà Mau, theo ông Lê Ðình Huynh, Tổng Thư ký Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam, vẫn còn nhiều thách thức.

Cà Mau có hệ sinh thái ngọt, mặn, lợ phong phú, thuận lợi cho phát triển các mô hình tôm - lúa, tôm - rừng đặc trưng.

Ông Huynh cho rằng: "Hơn 80% mô hình sản xuất ở Cà Mau còn nhỏ lẻ, hạ tầng chưa đồng bộ, năng lực của người nuôi tôm và trồng lúa còn hạn chế. Phần lớn người dân vẫn sản xuất dựa vào kinh nghiệm, trong khi việc tiếp cận và ứng dụng kỹ thuật mới còn nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính còn hạn hẹp, sự kết nối giữa nhu cầu và nguồn cung vốn chưa hiệu quả. Thủ tục và năng lực tiếp cận tài chính xanh vẫn là những rào cản lớn. Vì vậy, cần tăng cường hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) với các quỹ tài chính xanh và tài chính tác động, giúp hiện thực hoá những sáng kiến đổi mới, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn phát triển hiệu quả".

Vừa qua, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam (VSSA) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau tổ chức Diễn đàn “Kết nối nguồn lực và tài chính xanh thúc đẩy kinh tế tuần hoàn ngành tôm và lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long”. Diễn đàn nằm trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn liên ngành vì sự phát triển bền vững ngành tôm, lúa và cà phê tại đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên”, do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ thông qua Tổ chức Rikolto International. Dịp này, VSSA đã ký kết hợp tác với Tổ chức Cải thiện xã hội và Chuyển đổi phát triển bền vững châu Á tại Việt Nam (ASSIST), nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi xanh trong ngành tôm Cà Mau.

Tại diễn đàn, bà Nguyễn Huỳnh Thảo Nguyên, Tổ chức ASSIST, cho biết, tổ chức ASSIST đang kết nối với một doanh nghiệp chuyên tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để phát triển sản phẩm mới, hiện tập trung vào bã mía và bã cà phê. Tương tự, tổ chức ASSIST sẽ trao đổi với doanh nghiệp ở Cà Mau để nghiên cứu thêm giải pháp tận dụng vỏ tôm và phụ phẩm từ quá trình chế biến thuỷ sản, giảm lượng chất thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành tôm.

Ðồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ

Ông Nguyễn Bá Thông, điều phối viên Tổ chức Rikolto International tại Việt Nam, cho biết tổ chức sẽ hỗ trợ ngành tôm và lúa tại Cà Mau thông qua các hoạt động nâng cao nhận thức, đào tạo, tập huấn về kinh tế tuần hoàn cho HTX và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Ðồng thời, dự án hỗ trợ doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để tiếp cận nguồn vốn và quỹ tài chính xanh. Thông qua diễn đàn kết nối, dự án tạo điều kiện để người có nhu cầu vay vốn gặp gỡ tổ chức tài chính, trao đổi về yêu cầu hồ sơ, năng lực và tiêu chí kỹ thuật, từ đó tìm kiếm nguồn vốn phù hợp để triển khai các mô hình sản xuất bền vững.

Các nhà quản lý, nhà khoa học và tổ chức quốc tế thảo luận về kết nối nguồn lực từ các tổ chức NGOs để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Cà Mau.

"Thông qua hoạt động đào tạo, tập huấn và tư vấn trực tiếp, các chuyên gia sẽ hỗ trợ người dân, HTX và doanh nghiệp xây dựng hồ sơ đáp ứng yêu cầu của các quỹ tài chính. Qua đó, dự án hướng đến kết nối hiệu quả nhu cầu đầu tư với nguồn vốn, tạo điều kiện triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành tôm và lúa", ông Nguyễn Bá Thông cho biết thêm.

Minh Trí