Vững sinh kế từ rau cần nước

Những ngày này, về Vĩnh Thanh, xã nông thôn mới kiểu mẫu duy nhất của tỉnh Cà Mau, dễ dàng cảm nhận nhịp chuyển động sôi động của một vùng quê đang thích ứng mạnh mẽ với thị trường. Trên những cánh đồng lúa trải dài, sắc xanh mướt của rau cần nước đan xen cùng cảnh thu mua tấp nập, phản ánh rõ sự chuyển dịch trong tư duy sản xuất của người dân.

• Vĩnh Thanh tổng lực xây dựng nông thôn mới hiện đại
• Vĩnh Thanh cần tạo đột phá phát triển
• Vĩnh Thanh phát động xây dựng tuyến đường kiểu mẫu dài hơn 10 km

Khi cây rau cần nước "vươn mình"

Trong bối cảnh nông nghiệp tái cơ cấu theo hướng hiệu quả, bền vững, rau cần nước, sản phẩm OCOP 3 sao của xã Vĩnh Thanh, đang tạo dấu ấn kinh tế rõ nét, trở thành nguồn sinh kế ổn định cho hàng ngàn hộ dân.

Mô hình trồng rau cần nước "phủ xanh" đồng đất xã Vĩnh Thanh.

Hiện toàn xã có hơn 6.200 ha đất nông nghiệp, trong đó khoảng 750 ha trồng rau cần và rau má. Xen giữa những cánh đồng lúa, màu xanh rau cần góp phần đa dạng hoá cơ cấu cây trồng và phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy sản xuất của người dân.

Hơn 20 năm phát triển, mô hình rau cần nước từng bước khẳng định hiệu quả kinh tế khi tận dụng tối đa quỹ đất, kể cả vườn tạp quanh nhà. Từ vài hộ ban đầu ở ấp Vĩnh Đông, đến nay cây rau đã được nhân rộng toàn xã.

Tiêu biểu như hộ bà Nguyễn Thị Út (ấp Tường IV), với hơn 1 công đất trống, sau hơn một năm trồng rau cần nước đã cho thu hoạch khoảng 2 tấn/đợt, giá bán 8.000-10.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.

Theo bà Nguyễn Thị Út, rau cần nước sau 1,5-2 tháng trồng có thể thu hoạch, mỗi lứa cách nhau 25-30 ngày.

Hợp tác xã “giữ nhịp” đầu ra

Không chỉ là vùng trồng khởi nguồn, ấp Vĩnh Đông hiện giữ vai trò đầu mối thu mua, phân phối rau cần nước đi nhiều chợ đầu mối trong và ngoài tỉnh, góp phần hình thành chuỗi liên kết tiêu thụ tương đối ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.

Cán bộ ngành nông nghiệp hướng dẫn kỹ thuật cho người trồng rau cần.

Trong quá trình phát triển, các hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất và kết nối thị trường. Hợp tác xã 8/3 là đơn vị tiên phong thu mua, tạo đầu ra ban đầu cho nông dân; tiếp đó, Hợp tác xã Đông Bình được thành lập, từng bước mở rộng và hoàn thiện chuỗi liên kết tiêu thụ.

Nhờ sự tham gia của hợp tác xã, đầu ra sản phẩm được duy trì ổn định hơn, giúp người dân yên tâm sản xuất và gắn bó lâu dài với cây rau cần nước.

Thương lái thu mua rau cần nước tại địa phương, tiêu thụ ổn định mỗi ngày.

Theo bà Tạ Kim Hoàng, thương lái thu mua rau cần nước, mỗi ngày bà thu mua từ 2 tấn trở lên để cung ứng cho các đầu mối trong và ngoài tỉnh. Hoạt động thu hoạch diễn ra từ sáng sớm, đồng thời tạo thêm việc làm cho lao động nhàn rỗi tại địa phương, nhất là phụ nữ, góp phần tăng thu nhập và ổn định đời sống.

Nút thắt thị trường: Khi “được mùa” vẫn còn nỗi lo

Theo ông Ngô Văn Lào, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Hợp tác xã Đông Bình, hiện hợp tác xã có khoảng 180 thành viên với hơn 150 ha canh tác. Những năm gần đây, người dân tập trung phát triển rau cần theo hướng OCOP 3 sao, sản xuất theo hướng sạch, sử dụng phân hữu cơ, đảm bảo an toàn sinh học, qua đó nâng cao năng suất và sản lượng.

Người dân giăng lưới trên ruộng giúp rau cần phát triển đồng đều, hạn chế ngã rạp.

Tuy nhiên, ông Lào cho rằng đầu ra vẫn là bài toán chưa có lời giải căn cơ. Tình trạng “được mùa, mất giá” còn diễn ra do phụ thuộc nhiều vào thị trường tự do và thương lái.

Dù rau cần nước Vĩnh Thanh đã đạt chuẩn OCOP 3 sao từ năm 2020, song để phát triển bền vững vẫn cần tăng cường xúc tiến thương mại, liên kết tiêu thụ và tổ chức sản xuất theo hướng chuyên nghiệp hơn.

Người dân tận dụng đất vườn tạp để trồng rau cần, nâng cao thu nhập.

Theo ông Lê Hoàng Ân, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thanh, đây cũng là trăn trở chung của địa phương. Toàn xã có hơn 6.000 ha đất nông nghiệp, trong đó khoảng 750 ha trồng rau cần và rau má. Địa phương đang kêu gọi đầu tư, thu hút doanh nghiệp xây dựng cơ sở chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định đầu ra cho nông dân.

Từ thực tế đó cho thấy, khi đầu ra được mở rộng, chuỗi liên kết vận hành hiệu quả, người nông dân mới có thể yên tâm gắn bó lâu dài với cây trồng. Rau cần nước không chỉ là mô hình sinh kế mà còn là hướng đi thể hiện khát vọng phát triển nông nghiệp bền vững, nâng tầm giá trị và tạo sinh kế ổn định cho người dân Vĩnh Thanh.

Kiều Nương - Chiêu Vương