Thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng: Vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập

Thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, tỉnh Bạc Liêu đã triển khai nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước (về đất đai, vốn đầu tư, hưởng lợi từ rừng, khoa học công nghệ), qua đó giúp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nói chung, người làm nghề rừng nói riêng. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng còn không ít hạn chế, vướng mắc cần được tháo gỡ.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh báo cáo tình hình thực hiện các chính sách, pháp luật về bảo vệ rừng với Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội. Ảnh: K.P

Chủ trương giao khoán đất rừng theo Nghị định số 01/CP ngày 1/1/1995 của Chính phủ ban hành bản quy định về việc giao khoán đất sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Các hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đất rừng được sử dụng không quá 40% diện tích trong khu vực phòng hộ kết hợp sản xuất (vùng ít xung yếu) để đào kênh mương nuôi trồng thủy sản. Được hưởng lợi theo Quyết định số 178/2001 về quyền hưởng lợi, nghĩa vụ của hộ gia đình, cá nhân được giao, được thuê, nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp và Quyết định về việc ban hành phương án quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng rừng phòng hộ ven biển Đông tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2006 - 2010, phương án quản lý rừng bền vững năm 2016.

Tại tỉnh Bạc Liêu, giai đoạn 2001 - 2010 đã thực hiện khoán với định mức 100.000 đồng/ha/năm. Từ năm 2011 đến nay, không thực hiện khoán quản lý bảo vệ rừng, do không có nguồn kinh phí. Đối với chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, do rừng Bạc Liêu có diện tích nhỏ, tập trung chủ yếu là rừng ngập mặn, việc xác định các đối tượng để thu phí, đối tượng thụ hưởng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh gặp rất nhiều khó khăn, chưa có văn bản hướng dẫn đối với rừng ngập mặn. Vì vậy thời gian qua, theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, chưa thực hiện thu phí dịch vụ môi trường rừng đối với bất kỳ tổ chức và cá nhân nào và đang chờ văn bản hướng dẫn chi tiết việc thu phí dịch vụ môi trường rừng đối với rừng ngập mặn.

Đề án tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp, năm 2014 Sở NN&PTNT đã xây dựng đề án này nhằm mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường, từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh, thể hiện được vị trí, vai trò của rừng phòng hộ, tạo cảnh quan, phát triển du lịch sinh thái, góp phần bảo vệ quốc phòng - an ninh. Bạc Liêu đã xây dựng đề án đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Chi cục Kiểm lâm cũng đã xây dựng xong đề án Nâng cao năng lực phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2015 - 2020, tỉnh Bạc Liêu đang chờ để được cấp vốn đầu tư dự án.

Việc quản lý, bảo vệ rừng những năm qua cũng kết hợp thực hiện các dự án như: Dự án Quản lý bền vững hệ sinh thái rừng ven biển (GTZ) trong 3 năm, dự án Thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua thúc đẩy đa dạng sinh học ở tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2011 - 2014, 3 dự án gây bồi tạo bãi, trồng cây chống xói lở (SP-RCC).

Bên cạnh những thuận lợi, việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng cũng có những hạn chế, khó khăn. Về điều kiện tự nhiên, do rừng của Bạc Liêu là rừng ngập mặn ven biển, nằm trong khu vực chịu sự tác động mạnh mẽ của thủy triều gây xói lở và xâm thực bờ biển. Nhiều chính sách về lâm nghiệp vẫn chưa tương xứng với người làm nghề rừng, nhất là rừng ngập mặn, các hộ nhận khoán chưa được hưởng lợi thỏa đáng trong quá trình bảo vệ và phát triển rừng nên chưa khuyến khích được các thành phần kinh tế tham gia trồng và bảo vệ rừng phòng hộ ven biển Đông. Nhiều chính sách về bảo vệ phát triển rừng còn bất cập, chưa thực hiện được, một số đề án triển khai lại thiếu vốn đầu tư, chậm được phê duyệt. Ngoài ra, một số quy định của pháp luật trong xử lý vi phạm hành chính còn hạn chế, một số hành vi vi phạm trong bảo vệ rừng chưa được bổ sung vào luật gây khó khăn trong xử lý, cơ sở vật chất (hệ thống nhà trạm bảo vệ rừng đã và đang xuống cấp trầm trọng), trang thiết bị thiếu thốn.

KIM KIM