Thứ bảy, 15-8-26 00:24:08
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

U Minh mùa sa mưa

Báo Cà Mau (CMO) Mùa này, trời U Minh chợt nắng, chợt mưa. Và mùa này, cuộc mưu sinh của người dân dưới tán rừng U Minh bạt ngàn lặng lẽ nhưng rất khắc nghiệt.

7 giờ sáng, trời bỗng mưa như trút nước, tôi ghé vội vào nhà dân trú mưa, ngay nhà ông Trưởng Ấp 16, xã Khánh Thuận Trần Bình Long (Bảy Long). Ông Bảy Long đang ngồi vá lọp với ông hàng xóm. Sẵn có khách “nhiều chuyện”, câu chuyện mưu sinh dưới tán rừng được mang ra làm chủ đề chính để bàn luận.

Ông Hai Linh giở lợp sau đợt mưa, đây là cái lọp thứ ba mới thấy vài con cá.

Ông hàng xóm Phạm Chí Linh (Hai Linh, Ấp 16, xã Khánh Thuận) trầm ngâm: “Tôi trồng 5 ha rừng tràm được gần 4 năm rồi. Hai năm nữa là khai thác. Ở ấp này chỉ còn một vài hộ làm một vụ lúa. Một công 15–20 giạ (dưới 3 tấn/ha – PV) thì có thấm tháp gì. Mấy chục hộ còn lại thì đắp bờ, lên liếp trồng keo lai, trồng tràm, trồng chuối, lợi nhuận cao hơn. Đợt chuối có giá 4.000–5.000 đồng/nải thì một tháng cũng được 6–7 triệu đồng. Ba tháng nay chuối rớt giá, chỉ còn 2.000 đồng/nải. Ở trong rừng, quanh năm suốt tháng sống dựa vào cây tràm, cây chuối, mà giá cả như vầy sao khá nổi”.

Chật vật giữa “rừng vàng”

Dứt mưa, ông Bảy Long chống xuồng đi giở mấy cái lọp, ống trúm đặt hồi hôm. Một cái, hai cái, đến cái thứ ba thì mới thấy vài con cá sặc với con cá lóc bằng nửa cổ tay. Mũi xuồng lướt trên mặt bèo tiến vào rừng.

Ông Hai Linh kể, thuở ông còn trai tráng “mười bảy bẻ gãy sừng trâu”, mưa xuống cá rô lóc ngóc trên bờ. Con cá lóc bự bằng bắp đùi. Mỗi lần giở lọp là đầy khạp, đầy xuồng be tám. Cá, lươn, rùa… thứ gì cũng có. Ăn ong thì lấy một lần cả trăm lít mật, nghe mùi riết ngán...

Nhưng đó là chuyện vài chục năm về trước. Nhất là từ khi chuyển qua trồng keo lai đến nay, sản vật trong rừng ngày một khan hiếm. Ông Bảy Long bộc bạch: “Chỗ nào trồng keo lai là nước ở đó rất ít cá. Một phần do người dân xiệc điện nên nguồn cá đồng ngày một cạn kiệt. Đặt lọp có khi hai ba ngày không có con nào. Chừng 2 năm nay không thấy mặt mũi con rùa ra làm sao”.

Đi gần hết 6 ha rừng tràm mà vẫn không thấy kèo ong nào có mật. Ông Hai Linh cho biết, qua Tết đến nay, ông gác hơn 100 kèo ong, vậy mà vẫn chưa được 20 lít mật. Do điều kiện thời tiết và môi trường sống thay đổi nên ong không về làm tổ, nếu có thì lượng mật cũng không nhiều. Điều kiện sinh sống trong lâm phần vốn đã khó khăn, việc đi lại, buôn bán lại càng vất vả, trong khi sản vật trong rừng bị khai thác, đánh bắt ngày một cạn kiệt.

“Làm lúa chục công một năm chỉ được năm, sáu chục giạ. Năm nào mưa lớn là lúa ngập hết. Hai năm rồi tôi đâu có làm lúa nữa. Chuối bán ra giá cả cũng bấp bênh quá. Một năm 12 tháng mà rớt giá hết 6 – 7 tháng, mấy tháng còn lại bán ngay lúc giá cao thì gỡ gạc được chút đỉnh. Ấp 16 có 115 hộ thì có đến 28 hộ nghèo. Một số thì không có đất sản xuất thì làm công nhân cho công ty gỗ, một số thì đi Bình Dương, Đồng Nai kiếm sống”, ông Long bùi ngùi.

Sống nhờ “lộc trời”

Sau vài trận mưa, cây cối như được thay áo mới. Những ngày này, ruộng lúa các ấp lâm phần xã Khánh Lâm đã lênh láng nước. Hẹ nước cũng lên được khoảng 2 tấc, người dân nơi đây gọi nó là “lộc trời”.

Hẹ nước mang lại thu nhập thời vụ cho người dân không có đất sản xuất.

Tờ mờ sáng, khi trời vẫn còn mưa rả rích, chị Trương Kiều Diễm (Ấp 13, xã Khánh Lâm) cùng với mười mấy người trong xóm tất bật ra đồng nhổ hẹ nước. Đến trưa, mọi người mới kéo nhau về một nhà để cắt rễ và rửa hẹ sạch sẽ rồi cân bán lại cho thương lái với giá 10.000 đồng/kg.

Chị Diễm vui vẻ: “Trước khi đi nhổ hẹ là mình phải xin chủ ruộng có hẹ cho nhổ mới được nhổ. Chỉ có ruộng lúa mấy ấp trong rừng mới có, nhưng ruộng có, ruộng không. Mỗi người một ngày làm cũng được khoảng 20 kg hẹ, nhờ vậy mà có tiền trang trải trong nhà”.

Cây chuối có giá bấp bênh, nông dân cũng gặp không ít khốn đốn khi trồng loại cây này.

Chị Dương Thị Tuyết Nga, Ấp 13, xã Khánh Lâm chia sẻ: “Không có đất nên tôi đi cấy mướn cho người ta không à. Mấy năm nay làm lúa cũng không còn trúng nữa, một năm được chừng 40–50 giạ. Thời gian nhàn rỗi thì tìm việc gì làm để kiếm thêm thu nhập. Mấy tháng mùa mưa đi nhổ hẹ nước bán cũng đỡ hơn đi giăng câu, giăng lưới, nhờ vậy mà cũng đủ trang trải chi phí trong gia đình”.

“Trước đây người dân chưa biết đến giá trị kinh tế của hẹ nước. Khoảng 3 năm trở lại đây mới có thương lái đến mua. Tỷ lệ hộ nghèo toàn xã còn hơn 27%. Những hộ này đa số không có đất sản xuất, nên vào mùa hẹ nước thì tranh thủ nhổ hẹ bán, góp phần cải thiện kinh tế gia đình”, ông Lê Thanh Mãi, Phó Chủ tịch xã Khánh Lâm nói.

Và cuộc sống của họ bấp bênh qua từng mùa mưa. Rừng U Minh đang bị con người khai thác quá mức, nguồn lợi đã cạn kiệt. Để “rừng vàng” mang lại nguồn sinh kế bền vững cho hàng ngàn hộ dân dưới tán rừng thì phải biết gìn giữ tài nguyên rừng. Thế nhưng, dân nghèo hiện sống bám víu vào rừng không thể có những tính toán lâu dài, căn cơ. Cuộc sống của người dân xứ tràm sẽ khởi sắc hơn chỉ khi có sự hoạch định chiến lược và sự đầu tư hợp lý.

Chị Trần Thị Hương lo mẻ than sẽ bị nát vì trời mưa.

Thuộc diện cận nghèo, chị Trần Thị Hương (Ấp 14, xã Khánh Lâm) vẫn không biết xoay sở ra sao khi số nợ ngân hàng ngày càng khó trả. Điều kiện sống ngày càng khó khăn khi phải chật vật với miếng cơm manh áo giữa rừng. Chị Hương ngậm ngùi: “Mấy năm nay, một công lúa một năm chưa được 40 giạ (tương đương 6 tấn/ha), nên tui hầm than phụ thêm để kiếm tiền trang trải trong nhà. Hầm than mà gặp mưa hoài như vầy là than nát nhiều lắm, người ta chê, giá bán cũng rẻ hơn mùa hạn. Một bao khoảng 14 kg có 60 – 70 ngàn đồng. Mua đọt tràm 1 ha cũng hơn 1 triệu đồng rồi. Xem như bỏ công kiếm sống qua ngày chứ không hầm than thì không biết làm nghề gì sống nữa”.

Thảo Mơ

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".