Vĩnh Mỹ hướng đến sản xuất lúa hữu cơ 

Trước yêu cầu đổi mới nông nghiệp theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, sản xuất hữu cơ đang trở thành xu thế tất yếu. Tại xã Vĩnh Mỹ, quá trình chuyển đổi này đang được cụ thể hoá bằng những mô hình sản xuất lúa hữu cơ, gắn với vai trò chủ thể của nông dân, sự đồng hành của chính quyền địa phương và doanh nghiệp, nhằm nâng cao giá trị hạt gạo và phát triển nông nghiệp ổn định, lâu dài.

• Huyện Hòa Bình: Hướng đến sản xuất lúa hữu cơ
• Phát triển sản xuất lúa hữu cơ trong vùng đồng bào dân tộc Khmer
• Tìm hiểu tình hình sản xuất lúa hữu cơ tại phường Láng Tròn

Thay đổi tư duy, phương thức canh tác

Những năm gần đây, nông dân Vĩnh Mỹ chịu nhiều áp lực vì chi phí đầu vào tăng cao, giá cả nông sản không ổn định, trong khi yêu cầu của thị trường ngày càng khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm. Việc sản xuất theo tập quán cũ, phụ thuộc nhiều vào phân bón hoá học và thuốc bảo vệ thực vật, không chỉ tăng chi phí mà còn tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng đất, ảnh hưởng đến môi trường và sức khoẻ người sản xuất. Thực tế này buộc nông dân phải thay đổi tư duy, phương thức canh tác theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.

Từ yêu cầu thực tiễn, mô hình sản xuất lúa theo hướng sử dụng phân thuốc vi sinh, hữu cơ từng bước được hình thành và nhân rộng. Hợp tác xã (HTX) Thanh Sơn (ấp Thanh Sơn, xã Vĩnh Mỹ) là một trong những đơn vị đi đầu tổ chức lại sản xuất theo hướng này. Hiện HTX có 93 thành viên, với tổng diện tích canh tác khoảng 185 ha lúa. HTX chủ động liên kết với Tập đoàn Lộc Trời tổ chức sản xuất lúa theo quy trình sạch, giảm sử dụng vật tư đầu vào, chú trọng quản lý đồng ruộng và nâng cao chất lượng hạt lúa.

HTX Thanh Sơn ký hợp tác với Tập đoàn Lộc Trời sản xuất theo hướng VietGAP

Thông qua liên kết, doanh nghiệp tham gia hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát quy trình sản xuất và bao tiêu đầu ra cho nông dân. Theo hợp đồng ký kết, giá thu mua lúa cao hơn thị trường khoảng 100 đồng/kg, góp phần tăng lợi nhuận và tạo sự yên tâm cho các thành viên HTX. Quan trọng hơn, việc tham gia chuỗi liên kết giúp nông dân thay đổi tập quán canh tác, tiếp cận phương thức sản xuất an toàn, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ông Trần Văn Ngổ, Chủ tịch HÐQT, kiêm Giám đốc HTX Thanh Sơn, cho biết: "Thời gian tới, HTX tiếp tục mở rộng liên kết sản xuất theo hướng hữu cơ với các doanh nghiệp. HTX sẽ ký kết hợp đồng với Công ty Gạo Việt để triển khai mô hình sản xuất lúa hữu cơ với diện tích từ 50 ha, sau đó nâng dần lên 70 ha, 100 ha. Doanh nghiệp cam kết bao tiêu sản phẩm, đảm bảo năng suất khoảng 7 tấn/ha; người dân chỉ chi trả chi phí lúa giống, làm đất, phun thuốc và giặm lúa, còn phân bón và thuốc hữu cơ do doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ. Mô hình này giúp nông dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất từ phương thức truyền thống sang sản xuất hữu cơ, qua đó góp phần nâng cao giá trị nông sản và đáp ứng yêu cầu thị trường".

Phát triển các mô hình sản xuất sạch

Ðể nâng cao hiệu quả mô hình sản xuất lúa an toàn, việc tuyên truyền, vận động người dân được đẩy mạnh. Ông Trần Bảo Xuyên, Trưởng ấp Thanh Sơn, cho biết: "Ðịa phương tập trung vận động bà con áp dụng các chương trình như "ba giảm, ba tăng", VietGAP, tiến tới sản xuất hữu cơ. Qua đó, giúp nông dân giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời sản phẩm làm ra có giá bán cao hơn, ổn định hơn so với trước".

Ðịa phương vận động nông dân áp dụng “ba giảm, ba tăng”, VietGAP, hướng tới sản xuất hữu cơ.

Hiện nay, xã Vĩnh Mỹ có gần 10.000 ha đất sản xuất lúa. Với lợi thế diện tích lúa lớn, Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu xây dựng khoảng 4.000 ha lúa theo hướng phát thải thấp, làm nền tảng để từng bước nhân rộng mô hình trên toàn bộ diện tích sản xuất lúa của địa phương.

Ðể hiện thực hoá mục tiêu này, xã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung xây dựng các mô hình liên kết sản xuất lúa an toàn, lúa hữu cơ gắn với doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hoá, tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; hoàn thiện hạ tầng nông nghiệp phục vụ vùng sản xuất tập trung.

Nông dân xã Vĩnh Mỹ đẩy mạnh cơ giới hoá, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, hoàn thiện hạ tầng nông nghiệp.

Ông Phạm Chí Nguyện, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: "Thực hiện chỉ đạo của Ðảng uỷ, UBND xã đã xây dựng kế hoạch phát triển các mô hình sản xuất sạch, vi sinh hữu cơ. Trước mắt, địa phương triển khai khoảng 300 ha, xây dựng 29 mô hình tại 29 ấp, thực hiện quy trình sản xuất lúa phát thải thấp, nhằm đảm bảo hạt gạo không có dư lượng vi lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường. Song song đó, xã tập trung đầu tư, hoàn thiện cơ sở hạ tầng nông nghiệp như hệ thống ô đê bao khép kín, trạm bơm, nhằm chủ động nguồn nước, phục vụ sản xuất cho người dân tham gia mô hình".

Thực tế cho thấy, sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, phát thải thấp không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao giá trị hạt gạo mà còn góp phần cải thiện môi trường sinh thái, bảo vệ sức khoẻ người sản xuất và người tiêu dùng. Quan trọng hơn, thông qua các mô hình liên kết, nông dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất, từ làm ăn nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn với thị trường và nhu cầu tiêu dùng./.

Huyền Trang - Anh Tuấn