Vướng mắc trong thu hồi đất của Công ty Nuôi trồng thủy sản Vĩnh Hậu - do đâu?

Bài 1: Nhận đất sản xuất đem giao khoán

LTS: Cách đây 3 năm, ngày 1/3/2009, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 53/QĐ-UBND thu hồi gần 1.400ha đất của Công ty Nuôi trồng thủy sản (NTTS) Vĩnh Hậu quản lý sử dụng để giao lại cho địa phương quản lý, lập phương án cấp đất cho dân. Nhưng đến nay, quyết định trên vẫn chưa được tổ chức thực hiện dứt điểm. Nguyên nhân do đâu? Kể từ số báo này, báo Bạc Liêu đăng loạt bài phản ánh xoay quanh vấn đề trên.

Với mục đích khai thác tiềm năng đất hoang hóa, Công ty NTTS Vĩnh Hậu được UBND tỉnh giao gần 1.400ha đất thuộc 2 ấp Vĩnh Tiến và Vĩnh Mới (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình). Tuy nhiên, trong quá trình quản lý sử dụng đất, Công ty không trực tiếp canh tác mà đem giao khoán lại cho nhiều hộ dân để thu lợi.

Quản lý sử dụng không hiệu quả

Ngay sau khi được UBND tỉnh giao đất, Công ty không thành lập các tổ, đội sản xuất để nuôi trồng thủy sản sao cho có hiệu quả, mà tự tiện ký hợp đồng (không có công chứng hoặc chứng thực) giao khoán lại cho nhiều hộ dân để thu lợi. Mặt khác, không biết dựa vào cơ sở nào, công ty đưa ra mỗi héc-ta đất có sản lượng từ 250 - 300kg tôm/năm và quy định hộ nhận khoán đất phải nộp 50% mức sản lượng nói trên?! Thời gian đầu thu hoạch đạt hiệu quả, việc thực hiện hợp đồng giữa công ty với hộ nhận khoán đất khá suôn sẻ. Tuy nhiên, mấy năm sau, tôm nuôi chết liên tục, công ty quy giá trị sản phẩm bằng tiền, nhưng nhiều hộ cũng không có tiền để nộp. Và khi sản xuất không hiệu quả, nhiều hộ lén lút sang nhượng hoặc cho người khác thuê lại đất một cách trái phép. Bên cạnh đó, để tiện cho việc sản xuất, các hộ đã cất chòi trên phần đất nhận khoán rồi dần dần biến thành nhà ở… hợp pháp. Từ đây đã làm nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, gây khó khăn cho cơ quan chức năng và chính quyền trong việc quản lý, giữ gìn an ninh trật tự địa bàn.

Đất của Công ty NTTS Vĩnh Hậu hiện cho nhiều hộ nhận giao khoán. Ảnh: M.N

Ông Lưu Văn Hồng (SN 1950, ngụ ấp Vĩnh Mới, xã Vĩnh Thịnh) cho biết: Năm 1992, do có nhu cầu sản xuất, ông đã chuyển nhượng 23,2ha đất của ông Lưu Văn Tân với số tiền 15 triệu đồng. Việc chuyển nhượng này đã được lãnh đạo công ty đồng ý và ký hợp đồng giao khoán đất cho ông. Theo quy định của công ty, ông phải nộp 125kg tôm/ha/năm. Do tôm nuôi thất bại liên tục nên khi công ty giải thể, thanh lý hợp đồng vào năm 2008, ông còn nợ công ty hơn 70 triệu đồng. Trường hợp của ông Hồng không phải là cá biệt, mà còn rất nhiều hộ nhận khoán đất nợ tiền sản phẩm nhiều năm chưa thanh toán cho công ty với số tiền rất lớn.

Do quản lý sử dụng không hiệu quả, ngày 1/3/2009, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 53/QĐ-UBND thu hồi hơn 1.394,7ha đất của Công ty NTTS Vĩnh Hậu và giao cho UBND xã Vĩnh Thịnh quản lý với lý do Công ty NTTS Vĩnh Hậu giải thể. Theo đó, toàn bộ diện tích đất thu hồi (thuộc 2 ấp Vĩnh Mới và Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) giao lại cho UBND xã Vĩnh Thịnh quản lý, lập phương án giao đất cho các hộ gia đình, cá nhân (có hợp đồng nhận giao khoán đất) để UBND huyện xem xét, phê duyệt theo quy định. Riêng phần đất còn lại, UBND xã Vĩnh Thịnh có trách nhiệm quản lý chặt chẽ, không được giao cho đối tượng nào khi chưa có ý kiến chỉ đạo bằng văn bản của UBND tỉnh. Bên cạnh đó, quyết định còn giao cho các sở, ngành có liên quan trong việc triển khai quyết định, thu hồi Giấy CNQSDĐ đối với Công ty NTTS Vĩnh Hậu và triển khai các bước tiếp theo.

M.N

Bài 2: Hậu quả khó giải quyết