Xây dựng Ðảng “trước một bước” - Bài 2: Nhận diện nguyên nhân

(CMO) Thực trạng khó khăn trong phát triển đảng viên mới tại Cà Mau, đặc biệt là từ nguồn ÐVTN đã và đang đặt ra cho tổ chức Ðoàn, hội, các cấp uỷ Ðảng và toàn hệ thống chính trị nhiều câu hỏi cần được giải đáp. Vấn đề là phải nhận diện, chỉ ra cho bằng được những nguyên nhân căn cốt của tình trạng này, từ đó có cái nhìn toàn cục, thấu đáo và đề ra những giải pháp kịp thời, hiệu quả, sát đúng thực tiễn.

Tiếng nói từ nhiều phía

Bí thư Tỉnh đoàn Nguyễn Hoàng Ðạo nhận định: “Nguồn ÐVTN ưu tú để giới thiệu kết nạp Ðảng đang biến động theo chiều hướng giảm. Có thể nhìn vào thực tế là đối với đối tượng ÐVTN là công chức, viên chức trẻ tại các cơ quan, đơn vị đã giảm sâu do công tác sắp xếp vị trí việc làm và tinh giản biên chế. Theo đó, nguồn đối tượng ÐVTN có tiềm năng còn lại chủ yếu là nhóm thanh niên tham gia công tác Ðoàn, lao động sản xuất giỏi tại địa phương khóm, ấp”.

Anh Ðạo cũng rất trăn trở: “Lực lượng ÐVTN có mặt ở mọi nơi, mọi phong trào, không ngại khó, ngại khổ. Tuy nhiên, việc phân giao công việc cho tổ chức Ðoàn và ÐVTN có nơi, có lúc chưa hợp lý. Thậm chí có tư tưởng tổ chức Ðoàn, ÐVTN là để “sai vặt”. Trong khi đó, công tác ÐVTN chưa được thật sự quan tâm, tạo điều kiện để hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích. Việc các cấp uỷ Ðảng chưa thật sự quan tâm sâu sát đối với đối tượng ÐVTN ưu tú được giới thiệu dẫn tới tỷ lệ kết nạp Ðảng thấp”.

ÐVTN xã Rạch Chèo ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường, cắt tỉa cây xanh chuẩn bị cho công tác thẩm định nông thôn mới.

Nhìn vào tổ chức, hoạt động của một xã đoàn cụ thể ở Cà Mau, thật sự có nhiều băn khoăn. Chỉ chức danh bí thư xã đoàn là có chế độ theo quy định, còn từ cấp phó bí thư xã đoàn trở xuống, ÐVTN hầu như không có bất cứ đãi ngộ nào, trong khi vẫn phải kiêm nhiệm rất nhiều đầu công việc. Bí thư Xã đoàn Phú Tân, huyện Phú Tân Huỳnh Chí Nguyễn bộc bạch: “Do tham gia hoạt động mà không có chế độ, nhiều ÐVTN ban đầu hăng hái, sau đó không còn mặn mà, thậm chí thoái thác”. Hơn nữa, khi vị trí công tác tại tổ chức Ðoàn quá tuổi rất khó khăn trong phương án sắp xếp “đầu ra”.

Ở góc độ khác, những hạn chế trong khả năng quy tụ, tập hợp và hiệu quả trong công tác ÐVTN của tổ chức Ðoàn tại Cà Mau cũng được chỉ ra. Bí thư Thành uỷ Cà Mau Phạm Thành Ngại cho rằng, có 2 vấn đề mà tổ chức Ðoàn phải thật sự lưu ý: “Ðó là tổ chức Ðoàn hiện nay còn hình thức, tổ chức phong trào “bề nổi” nhiều quá trong khi thiếu hoạt động thiết thực dẫn đến tình trạng “đánh trống bỏ dùi”. Thứ hai là chất lượng ÐVTN ưu tú mà tổ chức Ðoàn giới thiệu dù có số lượng nhưng chất lượng chưa đảm bảo”.

Phó bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Huỳnh Quốc Việt lo lắng về tình trạng: “Một bộ phận thanh niên hiện nay có lối sống thực dụng, chưa tích cực tham gia vào hoạt động xã hội, không có tinh thần cống hiến”. Ðây chính là mầm mống của hiện tượng “khô Ðoàn”, “nhạt Ðảng”, rất đáng quan ngại. Cũng theo ông Việt, tổ chức và hoạt động của tổ chức Ðoàn ở Cà Mau dù đã có cố gắng đổi mới, song vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thiết thực và thiếu sức hút. Tổ chức Ðoàn có nguy cơ rơi vào tình trạng hụt hẫng do công tác xây dựng, phát triển đội ngũ kế thừa còn thụ động, thiếu bền vững, đặc biệt là việc thiếu hụt nguồn dự bị đảm bảo chất lượng để bổ sung cho Ðảng.

Không giữ chân được ÐVTN

Dù nguyên nhân chủ quan hay khách quan, tựu trung lại, công tác phát triển đảng viên mới từ tổ chức Ðoàn và lực lượng ÐVTN tại Cà Mau đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Và rồi, trong nhận thức chung nhất, nguyên nhân chính yếu khiến ai cũng phải thừa nhận, đó là Cà Mau đang không giữ chân được số lượng lớn ÐVTN.

Phó bí thư Tỉnh đoàn Cà Mau Nguyễn Hồng Thắm thông tin: “Tình trạng thanh niên nông thôn rời địa phương đi làm ăn xa khá nhiều (tính đến tháng 12/2020, số thanh niên đi làm ăn xa hơn 49.400 trong tổng số hơn 110.600 thanh niên có mặt tại địa phương), chiếm trên 44,6%. Ðiều này chính là nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động phong trào của tổ chức Ðoàn do thiếu hụt về lực lượng, ảnh hưởng đến quy mô, chất lượng tổ chức phong trào”.

Có thể thấy, Cà Mau không giữ chân được một dự nguồn dồi dào từ lực lượng ÐVTN để có thể phát hiện, chăm bồi, giới thiệu cho Ðảng. Tình trạng này diễn ra trên bình diện toàn tỉnh Cà Mau, qua thời gian dài và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo số liệu báo cáo của Huyện đoàn Trần Văn Thời, hiện tổng số thanh niên toàn huyện hơn 13.700, trong đó đi làm ăn xa hơn 10.300 thanh niên, có mặt thường xuyên tại địa phương chỉ hơn 3.400 thanh niên, nhưng chưa tham gia các tổ chức của thanh niên.

Bí thư Ðoàn thị trấn Trần Văn Thời Lâm Long Gil bộc bạch: “Thanh niên đi làm ăn xa nhiều, thế nên số lượng ÐVTN thực tế hoạt động ít. Biết khó khăn, nhưng không có cách nào khắc phục”.

Bí thư Ðảng uỷ xã Rạch Chèo, huyện Phú Tân Nguyễn Văn Dũ không giấu giếm: “Quả thật số lượng ÐVTN ưu tú của tổ chức Ðoàn giới thiệu cho Ðảng nhiều so với chỉ tiêu phát triển đảng viên mới được giao. Tuy nhiên, nhiều ÐVTN ưu tú đang trong diện chăm bồi rời bỏ địa phương đi làm ăn xa, chưa kịp kết nạp. Buồn hơn là có ÐVTN đã kết nạp, cũng tạm hoãn sinh hoạt, bỏ nhiệm vụ công tác tại ấp vì sinh kế”.

Lắng nghe lời tâm sự của anh Quách Văn Nét, đảng viên trẻ ấp Lê Năm, xã Rạch Chèo, huyện Phú Tân, mới thấu hiểu hết tâm tư người trong cuộc. Anh Nét cho biết, anh từng là Ấp đội trưởng, Bí thư Chi đoàn, rồi Trưởng ban công tác Mặt trận ấp Lê Năm. Vì hoàn cảnh gia đình, anh Nét buộc phải đi làm công nhân tại Ðồng Nai. Anh Nét chia sẻ: “Tôi là đảng viên, luôn muốn cống hiến, nhưng vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn quá, hết đường tính, đành gác lại hết”. Vì dịch Covid-19, anh Nét quay trở về quê, làm đủ nghề để mưu sinh, nhưng khi hỏi chuyện tương lai, anh thở dài: “Ở quê, tôi không có đất đai gì hết, chưa biết sao nữa!”.

Do ảnh hưởng dịch Covid-19, đảng viên trẻ Quách Văn Nét quay về địa phương ấp Lê Năm, xã Rạch Chèo mở tiệm tạp hoá nhỏ để mưu sinh.

Câu chuyện của anh Nét làm vỡ ra một vấn đề bức thiết, trực diện: Sinh kế và phát triển kinh tế cho ÐVTN ở Cà Mau. Không thể đòi hỏi gì với ÐVTN khi họ bị quẫn bách bởi chuyện “cơm áo, gạo tiền”. Ðiều này làm cho những nguyên nhân khác bỗng trở nên mờ nhạt. Và khi dòng người trẻ rời xa quê hương còn tiếp diễn, có nghĩa nguồn phát triển đảng viên mới đang bị “chảy máu” nghiêm trọng. Ðáng tiếc hơn, trong đó có những người vinh dự đứng vào hàng ngũ của Ðảng./.

Quốc Rin - Băng Thanh

Bài cuối: GIỮ CHÂN ÐOÀN VIÊN, THANH NIÊN PHẢI TỪ GỐC