Thứ sáu, 3-4-26 13:51:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

Báo Cà Mau ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ស្ថិតក្នុងក្របខ័ណ្ឌគម្រោងឌីជីថលនីយកម្មបេតិកភណ្ឌ នៅវត្តសំរោងឯក (Som Rong Ek) ខេត្ត Vĩnh Long ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីមូលនិធិច្នៃប្រតិដ្ឋភូមិភាគ នៃស្ថានទូត Canada ប្រចាំនៅ Việt Nam ។

លោក Colin Timothy Muir Shonk លេខាទីមួយផ្នែកនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ នៃស្ថានទូត Canada ប្រចាំនៅ Việt Nam ប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រជូនអ្នកស្រាវជ្រាវដែលមានអត្ថបទបទអន្តរាគមន៍ក្នុងសិក្ខាសាលា។

ប្រណាំងប្រជែងជាមួយពេលវេលា

សាស្ត្រាស្លឹករឹត មិនត្រឹមតែមានតម្លៃសម្រាប់ផ្នែកខាងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចាត់ទុកជា “សព្វវចនាធិប្បាយ” របស់ជនជាតិ Khmer ទៀតផង។ ប៉ុន្តែ គម្ពីរសាស្ត្រារាប់ពាន់ទំព័រនៅវត្តសំរោងឯក (Som Rong Ek) កំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃការខូចខាត ដោយសារឥទ្ធិពលនៃអាកាសធាតុ និងពេលវេលា។ ព្រះតេជគុណ Kim Huân ពហុសូត្រវត្ត បានមានថេរដីកាថា៖ “បើមិនមានការជួយសង្គ្រោះឱ្យបានទាន់ពេលវេលានោះទេ ជំនាន់ក្រោយនឹងបាត់បង់ឱកាសក្នុងការឈ្វេងយល់ពីឃ្លាំងចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃ ដែលបុព្វបុរសយើងបានបន្សល់ទុកឱ្យ”។

ចាប់ពីខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រុមការងារជំនាញដែលមានសមាជិក ១៥ រូប ជាសាស្ត្រាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និងនិស្សិត បានធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងបញ្ជីសារពើភណ្ឌ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា វត្តកំពុងរក្សាទុកសាស្ត្រាចំនួន ៤០៧ ច្បាប់ (ស្មើនឹង ១.០៥៣ ភាគ) ដែលមានស្លឹករឹតជាង ២៩ ម៉ឺនសន្លឹក។ ក្នុងនោះ មានសាស្ត្រាជាច្រើនឈុតបានដាច់ខ្សែ និងបាក់រហែក ទាមទារឱ្យមានដំណើរការស្តារឡើងវិញ និងធ្វើឌីជីថលនីយកម្មយ៉ាងម៉ត់ចត់បំផុត។

ពីទូកញ្ចក់ ឆ្ពោះទៅកាន់លំហឌីជីថល

បណ្ឌិត Huỳnh Sang អនុប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលនៃសាលាភាសា-វប្បធម៌-សិល្បៈ Khmer Nam Bộ និងមនុស្សសាស្ត្រ បានឱ្យដឹងថា៖ “ទោះបីជាជួបការលំបាកច្រើនផ្នែកសម្ភារៈបរិក្ខារ ប៉ុន្តែក្រុមការងារសម្រេចបាននូវការជ្រើសរើស និងធ្វើឌីជីថលនីយកម្មដោយជោគជ័យនូវសាស្ត្រាចំនួន ៩០ ឈុតតំណាង ស្មើនឹង ១៣.២៦០ ទំព័រ”។

ការនាំយកសាស្ត្រាស្លឹករឹត ចេញពីទូកញ្ចក់ទៅកាន់បណ្ណាល័យឌីជីថល គឺជាជំហានផ្លាស់ថ្មីដ៏អស្ចារ្យមួយ ជួយឱ្យសហគមន៍ និងអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវអាចចូលមើលបានយ៉ាងងាយស្រួលតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ព្រមទាំងធានាសុវត្ថិភាពដល់ឯកសារច្បាប់ដើមផងដែរ។

លោក Colin Timothy Muir Shonk ចុះពិនិត្យជាក់ស្តែងនូវការអនុវត្តគម្រោង នៅវត្តសំរោងឯក (Som Rong Ek) សង្កាត់ Nguyệt Hoà  ខេត្ត Vĩnh Long ។

បណ្ឌិត Ngô Sô Phia សាកលវិទ្យាធិការនៃសាលាភាសា-វប្បធម៌-សិល្បៈ Khmer Nam Bộ និងមនុស្សសាស្ត្រ បានបញ្ជាក់ថា៖ “ទិន្នន័យឌីជីថលទាំងនេះ នឹងក្លាយជាប្រភពឯកសារដ៏សំខាន់ សម្រាប់និស្សិត និងអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ ក្នុងការប្រៀបធៀបការប្រែប្រួលរវាងភាសា Khmer បុរាណ និងសម័យទំនើប រួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយតម្លៃវប្បធម៌ជាតិទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ”។

អង្គសិក្ខាសាលានេះ បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកស្រាវជ្រាវនៅតំបន់វាលទំនាបទន្លេមេគង្គ។ គួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ ប្រតិភូខេត្ត Cà Mau បានចូលរួមបទអន្តរាគមន៍ដែលមានតម្លៃជាច្រើន។ គម្រោងបានបញ្ចប់ដំណាក់កាលទី ១ ប៉ុន្តែបានបើកចេញនូវទំព័រថ្មីមួយ ដែលបច្ចេកវិទ្យាក្លាយជា “ដៃតភ្ជាប់” នាំយកបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ប្រពៃណី ឱ្យរស់រវើកក្នុងចរន្តនៃសម័យកាល៕

Chim Đôn Ta

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។