Thứ bảy, 29-8-26 04:35:52
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

បំប៉នក្តីស្រឡាញ់ខាងវប្បធម៌ជនជាតិ

Báo Cà Mau ជាមួយល្បឿននៃជីវិតសម័យទំនើប និងការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន ការអភិរក្សភាសា និងអក្សរសាស្ត្ររបស់ជនជាតិភាគតិចមួយថ្ងៃកាន់តែមានអត្ថន័យជាងពេលណាៗទាំងអស់។ នៅឃុំ Hưng Hội បណ្តាថ្នាក់រៀនអក្សរ Khmer នៅតែបានបន្តជាប្រចាំរៀងរាល់ថ្ងៃ ក្លាយជាកន្លែងបណ្តុះសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះឫសគល់ផងដែរ ជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ និងមានមោទនភាពចំពោះអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនជាតិខ្លួន។

ដើម្បីបង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ប្អូនៗសិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូ Danh Mong សាលាបឋមសិក្សា Hoàng Hoà Thám ភូមិ Nước Mặn តែងអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងបង្កើតវិធីសាស្ត្រក្នុងការបង្រៀន និងរួមបញ្ចូលល្បែងប្រជាប្រិយដែលទាក់ទាញប្អូនៗសិស្សានុសិស្សចូលរួម។

អនុវត្តអនុក្រឹត្យលេខ ៨២ របស់រដ្ឋាភិបាលស្តីពីការបង្រៀន និងរៀនភាសា អក្សរសាស្ត្ររបស់ជនជាតិភាគតិច សាលាបឋមសិក្សាជាច្រើនក្នុងឃុំ Hưng Hội បានដាក់បញ្ចូលភាសា Khmer ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាសម្រាប់សិស្សចាប់ពីថ្នាក់ទី ១ ដល់ទី ៥។ មិនត្រឹមតែសិស្ស Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ គឺសម្រាប់ប្អូនកូនក្មួយជនជាតិ Kinh ជាច្រើនក៏ចូលរួមយ៉ាងសកម្មផងដែរដើម្បីរៀនបន្ថែមអំពីភាសា ទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

សម្រាប់ថ្នាក់រៀនទាំងនោះ ប្អូនៗមិនត្រឹមតែបានស្គាល់នូវតួអក្សរព្យញ្ជនៈ និងការបញ្ចេញសម្លេងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបណ្តុះមោទនភាពជាតិតាមរយៈមេរៀននីមួយៗទៀតផង។

ប្អូន Sơn Đà Ních សិស្សថ្នាក់ទី ៣A សាលាបឋមសិក្សា Hoàng Hoà Thám ភូមិ Nước Mặn បានចែករំលែកថា៖ «ដោយសារបានរៀនភាសា Khmer ទើបប្អូនអាចនិយាយ និងសរសេរបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញជាងអំពីភាសាកំណើតរបស់ខ្លួន ហើយថែមទាំងមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដែលបានរួមចំណែកថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួន»។

ដើម្បីបន្តរក្សាថ្នាក់រៀនទាំងនោះ ទាមទារការខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងពីគ្រូបង្រៀនភាសាជនជាតិ។ យោងតាមគ្រូបង្រៀន ការបង្រៀន និងរៀនភាសា Khmer នៅតែប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាលំបាកជាច្រើន ដោយសារសិស្សជាច្រើននូវមានកម្រិតខាងភាសា Vệt Nam ម៉្លោះហើយ ខណៈដែលអក្សរ Khmer មានការបញ្ចេញខ្យល់សម្លេង និងការសរសេរប្លែកៗ ដែលងាយនាំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំក្នុងអំឡុងពេលរៀន។ លើសពីនេះ សម្ភារៈ និងឧបករណ៍បង្រៀននៅតែខ្វះខាត ទាមទារឱ្យគ្រូបង្រៀនមានការច្នៃប្រតិដ្ឋខាងវិធីសាស្រ្តរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់សិស្សទាំងឡាយ។

ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការបង្រៀនភាសា Khmer អស់ជាង ២៦ ឆ្នាំ លោក Hứa Si Sô Tha គ្រូបង្រៀនសាលាបឋមសិក្សា Trần Quốc Toản មានប្រសាសន៍ថា៖ “អក្សរ Khmer មានប្រព័ន្ធសរសេរដ៏សម្បូរបែប និងចម្រុះ ដូច្នេះគ្រូបង្រៀនត្រូវតែណែនាំសិស្សពីកម្រិតសាមញ្ញរហូតដល់កម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្អូនៗងាយស្រួលរៀន។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំសប្បាយចិត្តបំផុតនោះគឺថា សិស្សកាន់តែចូលចិត្តរៀនភាសា Khmer ហើយមានភាពរីករាយក្នុងមេរៀននីមួយៗទៀតៀង។ ការអភិរក្សអក្សរ Khmer មិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់ការអភិរក្សអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីប្រភពដើមរបស់ជនជាតិខ្លួនទៀតផង”។

ប្អូនៗ សាលាបឋមសិក្សា Trần Quốc Toảnហាត់សរសេរតួអក្សរ។

មិនត្រឹមជាអ្នកបង្រៀនភាសាប៉ុណ្ណោះទេ គ្រូបង្រៀនក៏ទាំងឡាយថែមទាំងបានរួមបញ្ចូលទំនៀមទម្លាប់ ពិធីបុណ្យទាន និងល្បែៈប្រជាប្រិយ Khmer ចូលក្នុងមេរៀនទៀតផង ដើម្បីជួយឱ្យប្អូនៗកាន់តែមានភាពរស់រវើក។ លោក Danh Mong គ្រូបង្រៀនសាលាបឋមសិក្សា Hoàng Hoà Thám បានចែករំលែកថា៖ “ដើម្បីធ្វើឱ្យមានភាពវាទាក់ទាញ ខ្ញុំតែងតែប្រើបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន រចនាមេរៀនដែលមើលឃើញ និងរួមបញ្ចូលល្បែងប្រជាប្រិយដើម្បីទាក់ទាញការចូលរួមរបស់សិស្ស”។

ជាមួយជីវិតដ៏មមាញឹកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បណ្តាថ្នាក់បង្រៀនអក្សរ Khmer នៅ Hưng Hội នៅតែបន្លើឡើងសូរសព្ទសម្លេងប្អូនៗនាំគ្នាអានតួអក្សរព្យញ្ជនៈ Khmer ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បើទោះបីជាមានការលំបាកខ្លាំងក៏ដោយ តែអាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងភាពរីករាយរបស់សិស្សានុសិស្ស ភាសា Khmer នៅតែត្រូវបានថែរក្សានៅតាមសាលារៀន ជាច្រើនទូទាំងខេត្ត រួមចំណែកដល់ការបន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ជនជាតិ Khmer ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយៗទៀតផង៕

Kim Trúc - Anh Tuấn

ពិពិធកម្មដំណាំ ជីវភាពរស់នៅមានស្ថិរភាព

ចាប់ពីទ្រើងដាំត្រសក់ ម្ទេសកណ្ដឹងលឿង ពោតដំណើប រហូតដល់វាលប្លុងអង្ករ គ្រួសារ Khmer ជាច្រើននៅឃុំ Hoà Bình កំពុងមានលក្ខណៈឈានឡើងជីវភាពធូរធា ដោយបើកផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍ជីវភាពរស់នៅប្រកបដោយចីរភាពនៅភូមិភាគផងដែរ។

ធានាលក្ខណៈរៀនសូត្របានល្អប្រសើរនៅពេលរៀបចំសាលារៀនឡើងវិញ

វិស័យសិក្សាអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលខេត្ត Cà Mau កំពុងអនុវត្តការរៀបចំប្រព័ន្ធសាលារៀនឡើងវិញដើម្បីឱ្យសមស្របទៅនឹងទំហំប្រជាជន តំបន់ភូមិសាស្ត្រ និងតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍អប់រំ។ គោលដៅគឺដើម្បីធានាសកម្មភាពបង្រៀន និងរៀនមានស្ថេរភាព និងប្រសិទ្ធភាពបន្ទាប់ពីការរៀបចំឡើងវិញ។ ជាពិសេសធានាលក្ខណៈសិក្សាអំណោយផលសម្រាប់សិស្សនៅក្នុងតំបន់ដែលមានជនរួមជាតិភាគតិចរស់នៅច្រើន។

បណ្តុះចំណេះដឹងផ្តើមពីគ្រួសារសង្វាតរៀនសូត្រ

កាលនៅមានជីវិតលោកប្រធាន Hồ Chí Minh តែងតែប្រាថ្នាថា "ប្រជាជនយើងគ្រប់គ្នាអ្នកណាក៏បានសិក្សារៀនសូត្រ"។ ជ្រាប់ច្បាស់ពីឧត្តមគតិនេះ ប្រពៃណីជំរុញការសិក្សារៀនសូត្រ បង្កើនចំណេះដឹង និងកសាងសង្គមសិក្សារៀនសូត្រនៅ Cà Mau បានរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយលើកកម្ពស់កម្រិតបញ្ញារបស់ប្រជាជន និងអភិវឌ្ឍប្រភពធនធានមនុស្ស។ នៅក្នុងដំណើរការនេះ គ្រួសារគ្រូបង្រៀនដ៏ឆ្នើម Nguyễn Công Luận នៅភូមិ Long Hậu ឃុំ Phước Long គឺជាគំរូដ៏ល្អឥតខ្ចោះមួយនៃស្មារតីលះបង់ចំពោះការសិក្សារៀនសូត្រ ជំនះការលំបាក និងការរៀនសូត្រពេញមួយជីវិត។

អត្ថន័យនៃ "ថ្ងៃឈប់សម្រាកពណ៌ផ្កាឈូក" នៅឃុំ Hưng Hội

ឃុំ Hưng Hội មានប្រជាជនជាង ៣០% ដែលជាជនរួមជាតិ Khmer គឺជាឃុំមួយក្នុងចំណោមឃុំដែលជួបលំបាកបំផុតរបស់ខេត្ត។ យល់ច្បាស់អំពីស្ថានភាពរបស់ប្រជាជន ជាមួយនិងទិសស្លោក "ប្រើប្រាស់ជំនាញដើម្បីបម្រើសហគមន៍" សម្ព័ន្ធយុវជននៃគណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត Cà Mau បានរៀបចំយុទ្ធនាការ "ថ្ងៃឈប់សម្រាកពណ៌ផ្កាឈូក" ក្រោមប្រធានបទ "សេចក្តីស្រឡាញ់មាតុភូមិ - បន្តឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត"។

ជំនួយការអប់រំតាមរយៈកម្លាំងសហគមន៍

នៅឃុំ Phong Hiệp សកម្មភាពយកចិត្តទុកដាក់ខាងបុព្វហេតុនៃការអប់រំមិនត្រឹមតែស្ថិតក្នុងវិសាលភាពរបស់សាលារៀនតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានក្លាយជាការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នានៃប្រព័ន្ធនយោបាយ និងសហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។ ដោយមានការឧបត្ថម្ភពីគ្រប់បណ្តាគណៈផ្នែក រដ្ឋអំណាចភូមិភាគ វិស័យអប់រំ សមាគមជំរុញការសិក្សា ក៏ដូចជាសង្គមគ្រួសារ និងសប្បុរសជនជាដើម សិស្សដែលមានជីវភាពជួបលំបាកជាច្រើនត្រូវបានផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តបន្ថែម ដើម្បីបន្តចិញ្ចឹមនូវក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួនក្នុងការរៀនសូត្រផងដែរ។

«ចំណតបៃតង» ចូលរួមការពារបរិស្ថាន

កម្មវិធី «គម្រោងចំណតបៃតង - ប្តូរសំរាមយកអំណោយ ជំនួយការសិក្សា» ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលរៀបចំដោយសម្ព័ន្ធយុវជនឃុំ Vĩnh Lợi ក៏បានពង្រីកតួនាទីជាអ្នកស្ម័គចិត្តនៃយុវជនក្នុងការការពារបរិស្ថាន ជាមួយគ្នានោះដែរក៏ប្រមូលផ្តុំប្រភពនៃការឧបត្ថម្ភសិស្សសាលាដែលមានជីវផាពជួបលំបាកមុនពេលចាប់ផ្តើមឈានចូលឆ្នាំសិក្សាថ្មី។

នាំយកអក្សរទៅកាន់ភូមិស្រុក

រដូវវិស្សមកាល នៅពេលដែលផ្កាត្រសេកបញ្ចេញពណ៌ក្រហមឆ្អៅ ក៏ជាពេលដែលសម្លេងដ៏ស៊ាំពីវត្តអារាម Khmer បានបន្លឺឡើង។ នោះគឺសម្លេងអានមេរៀនរបស់កុមារាកុមារី ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្រស់វប្បធម៌ប្រពៃណីដែលជនរួមជាតិ Khmer បានថែរក្សាមកអស់ច្រើនជំនាន់។ ប៉ុន្តែនៅភូមិ Phước Thọ Tiền ឃុំ Vĩnh Phước រឿងរ៉ាវនៃតួអក្សរធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវឆ្ងាយជាង ១០ គីឡូម៉ែត្រ ដើម្បីទៅដល់ប្អូនកុមារបានក្លាយជាការបំផុសគំនិត និងជាកម្លាំងចលករសម្រាប់ដំណើរថែរក្សាសម្រស់វប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិទៀតផង។

គំនិតគោលនយោបាយនៃស្ថិតិថ្មី

ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ ច្បាប់ស្ថិតិឆ្នាំ ២០០២៥ នឹងមានអនុមភាពជាផ្លូវការ ដោយជំនួសច្បាប់ស្ថិតិឆ្នាំ ២០០៣ បន្ទាប់ពីការអនុវត្តអស់េយៈកាលជាង ២០ ឆ្នាំ។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់គោលនយោបាយនៃស្ថិតិរបស់ប្រទេសយើងទាំងខណៈពេលដែលផ្លាស់ប្តូរពីផ្នត់គំនិត "ផែនការគ្រួសារ" ទៅជា "ស្ថិតិ និងការអភិវឌ្ឍ" ដោយយកស្ថិតិធ្វើជាមណ្ឌល ដោយគោលបំណងលើកកម្ពស់គុណភាពស្ថិតិ សម្របខ្លួនទៅនឹងភាពចាស់ជរានៃប្រជាជន និងបង្កើតកម្លាំងពលកម្មប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ពេលអនាគត។

ថែទាំសុខភាពបឋមបានល្អជូនប្រជាជន

រាល់ពេលចាក់វ៉ាក់សាំងម្តងៗ បងស្រី Sơn Thị Ra Ty នៅអនុសង្កាត់ Biển Đông B តែងនាំកូនរបស់ខ្លួនទៅកាន់ដំណាក់សុខាភិបាលសង្កាត់ Hiệp Thành តាមកាលវិភាគ។ សម្រាប់បងស្រី ការពិនិត្យតាមដានសុខភាពរបស់កូនៗនៅក្នុងស្រុកគឺមានភាពងាយស្រួលខ្លាំងណាស់ និងធានាបាននូវទំនុកចិត្ត ព្រោះអីមានវេជ្ជបណ្ឌិត និងគិលានុបដ្ឋាយិកាដែលតែងអស់ពីចិត្តជួយណែនាំ និងតាមដានបន្ទាប់ពីចាក់វ៉ាក់សាំងរួច។ នេះក៏ជាអារម្មណ៍ដ៏ល្អទូទៅសម្រាប់មនុស្សជាច្រើនផងដែរ ដោយសារការថែទាំសុខភាពនៅថ្នាក់មូលដ្ឋានកំពុងឆ្លើយតបល្អតាមតម្រូវការនៃការថែទាំសុខភាពបឋមកាន់តែខ្លាំងឡើង។

៣៤ ឆ្នាំនៃថ្នាក់រៀនរដូវវិស្សមកាលដោយមិនគិតប្រាក់

នៅពេលដែលរដូវវិស្សមកាលមកដល់ សូរសម្លេងសត្វរៃស្រែកអឹងកងពេញភូមិស្រុក ក៏ជាពេលដែលវត្តបុប្ផារាម ខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ឃុំ Hưng Hội បន្លើឡើងនូវសូរសម្លេងអានតួអក្សរ Khmer ផងដែរ។ អស់រយៈពេល ៣៤ ឆ្នាំមកហើយ ថ្នាក់រៀនឥតគិតថ្លៃនេះគឺជាទីតាំងមួយដើម្បីថែរក្សាភាសា និងអក្សរសាស្ត្រ Khmer ដើម្បីបំពេញនូវក្តីស្រឡាញ់ចំពោះឫសសម្រាប់បញ្ញវន្តគ្រប់ជំនាន់។