Thứ ba, 3-11-26 17:10:20
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។

ព្រះត្រៃបិដកក៏ត្រូវបានវត្ត Khmer ទាំងឡាយរក្សាទុកនិងថែទាំយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងហោត្រ័យ។

តាំងពីបុរាណកាលមក ខណៈពេលបច្ចេកទេសបោះពុម្ពផ្សាយមិនទាន់លេចចេញរូបរាង បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សានូវប្រព័ន្ធព្រះត្រៃបិដកដោយអក្សររបៀបបាលីបុរាណ។

អ្វីដែលគួរឱ្យតម្លៃបំផុតក្នុងលំហនោះគឺគម្ពីរស្លឹករឹតបុរាណ។ ព្រះសង្ឃ និងសិល្បករខ្មែរទាំងឡាយបានជ្រើសយកស្លឹករឹតចាស់ៗ សម្រិតសម្រាំងផ្ចិតផ្ចង់ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលហាលឱ្យស្ងួតជាច្រើនសា បន្ទាប់មកប្រើប៊ិចដែកឆ្លាក់អក្សរនីមួយៗយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ លាបទឹកខ្មៅ រួចបង្កើតបានជាគម្ពីររក្សាទុកពីជំនាន់មួយដល់ជំនាន់មួយ។

តាមពិធីប្រពៃណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer មុនពេលនាំយកព្រះត្រៃបិដកចូលទៅតម្កល់ក្នុងហោត្រ័យ វត្តបានរៀបចំពិធីដង្ហែប្រទក្សិណ ៣ ជុំវិញព្រះវិហារ។

ក្នុងបរិស្ថានអាកាសធាតុក្តៅសើមមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន ហោត្រ័យតែងបានរចនាមានកម្រាលខ្ពស់ ឬស្ថាបត្យកម្មមានច្រើនជាន់ដោយដំបូលកោងមានឯកសណ្ធានដូចជារូបនាគរាជ - ដូចជាខែលរឹងមាំការពាររតនវត្ថុដ៏មានតម្លៃនេះរួចផុតពីសត្វកណ្តៀរនិងសំណើមផ្សិតបណ្តោយឱ្យមានការខូចខាត។

យោងតាមទស្សនៈរបស់ជនរួមរួមជាតិ Khmer ព្រះត្រៃបិដកបានគោរពយ៉ាងដាច់ខាតដូចអង្គព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធផ្ទាល់។ ហេតុដូច្នេះហើយ ហោត្រ័យបានថែរក្សាយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែងបំផុត ជាទីកន្លែងសក្ការៈបន្ទាប់ពីព្រះវិហារ។ ទីកន្លែងនេះមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងនឹងសកម្មភាពសិក្សារៀនសូត្រខាងវិន័យធម៌របស់ព្រះសង្ឃប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សាទស្សនៈរស់នៅ សីលធម៌ និងរបៀបរស់នៅតាមលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ឆ្លងកាត់អស់រយៈកាលរាប់រយឆ្នាំទៀតផង។

 ហោត្រ័យ ទីកន្លងសម្រាប់តម្កល់ព្រះត្រៃបិដក ដោយមានស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសហាក់បីដូចជាព្រះវិហារត្រូវបានបំព្រួងឱ្យតួចមកវិញ។

ឆ្លងកាត់ការប្រែប្រួលប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា ទោះបីគម្ពីរស្លឹករឹតឥឡូវនេះបានធ្វើឌីជីថលភាវូបនីយកម្ម ឬបំពេញបន្ថែមដោយសម្ភារៈបោះពុម្ពផ្សាយសម័យកាលក៏ដោយ ក៏ហោត្រ័យនៅតែជារូបសញ្ញាស្ថិតស្ថេររឹងមាំ ជាភស្តុតាងសម្រាប់ស្មារតីស្រឡាញ់ការរៀនសូត្រ ការគោរពចំណេះដឹងនិងបេច្ចកទេសថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ បានផ្ទេរបន្តឱ្យគ្រប់ជំនាន់៕

Đờ Ni - Danh Điệp

 

សូររំពងសំឡេងស្គរវត្ត

នៅតាមបណ្ដាភូមិស្រុកណាមបូកាលពីដើម គ្រាដែលសំឡេងនាឡិការោទ៍នៅតែជារបស់កម្រមានផងនោះ ចង្វាក់រស់នៅរបស់ប្រជាជនស្រុកស្រែតែងផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដំបូលវត្តខ្មែរបុរាណ។ នៅទីនោះ សំឡេងស្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាសូរសព្ទនៃពិធីកិច្ចផ្សេងៗសម្រាប់ខាងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានាឡិកាកំណត់ចង្វាក់ជីវិតសម្រាប់អ្នកស្រែចម្ការទៀតផង។

ភូមិស្រុកអឹកធឹករដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងបណ្ដាថ្ងៃនេះ តាមបណ្ដាភូមិស្រុក Khmer លើភូមិសាស្ត្រខេត្តកាន់តែមានភាពអ៊ូអរខ្លាំងដោយបរិយាកាសទទួលអំណរបុណ្យសែនដូនតា ឆ្នាំ២០២៦។ តាំងពីព្រឹកព្រហាម សំឡេងសំណេះសំណាលសើចក្អាកក្អាយលាយឡំនឹងក្លិនផ្សែងធូបសាយភាយចេញពីបណ្ដាវត្តអារាម បានសបញ្ជាក់ពីរដូវបុណ្យដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនាជួបជុំមូលមិត្ត និងការដឹងគុណ។

អត្ថន័យ “បាយបិណ្ឌ” ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។

ប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចសាសនា ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍

នៅតាមបណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ទាំងឡាយតែងអញ្ជើញទៅវត្តដើម្បីបំពេញកិច្ចសាសនាជាប្រចាំ ៤ លើកក្នុងមួយខែ រួមមានថ្ងៃ៖ ៨ កើត, ១៥ កើត (ពេញបូណ៌មី), ៨ រោច និងថ្ងៃដាច់ខែតាមចន្ទគតិ។

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អត្ថន័យនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសត្វមករ និងនាគ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។

លក្ខណៈវប្បធម៌ពេញដោយក្តីករុណា

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតសហគមន៍ ចាប់ពីពិធីកិច្ចសាសនាដ៏ឧឡារិករហូតដល់សកម្មភាពជាប្រចាំថ្ងៃ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវត្តអារាម។ ទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះបានបង្កឱ្យមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃសេចក្តីករុណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ "ការធ្វើទាន" (ការធ្វើវេនចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម)។

ទីតាំងបុរាណនៅកណ្តាលទីក្រុង

ដោយមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយប្រឡាយ Bạc Liêu - Cà Mau នៃភូមិសាស្ត្រសង្កាត់ Bạc Liêu វត្តបុរាណ Phước Đức (ឬហៅថាវត្ត Bang) ជាបេតិកភណ្ឌផ្នែលខាងស្ថាបត្យកម្មបុរាណ និងសិល្បៈដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Hoa ដ៏ស្រស់ស្អាត និងអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់។

សាយភាយនៃស្មារតីកត្តញ្ញូ និងក្ដីស្រឡាញ់

ក្នុងបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃខែ ៧ តាមច័ន្ទគតិ វត្តអារាមខាងឧត្តរនិកាយទូទាំងខេត្ត Cà Mau បានរៀបចំពិធីបុណ្យ Vu Lan យ៉ាងឱឡារិកដើម្បីជាការតបស្នគុណរបស់កូនចៅចំពោះឪពុកម្តាយ។ ផ្តើមពីពិធីកិច្ចនៃព្រះពុទ្ធសាសនា បុណ្យ Vu Lan បានក្លាយជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ដោយរំលឹកដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាឱ្យសម្តែងអំពីកត្តញ្ញូរបស់ខ្លួនចំពោះកូនបុព្វការីជន មានមាតាបិតាជាដើម។

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។