Thứ năm, 10-9-26 05:28:04
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។

ព្រះត្រៃបិដកក៏ត្រូវបានវត្ត Khmer ទាំងឡាយរក្សាទុកនិងថែទាំយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងហោត្រ័យ។

តាំងពីបុរាណកាលមក ខណៈពេលបច្ចេកទេសបោះពុម្ពផ្សាយមិនទាន់លេចចេញរូបរាង បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សានូវប្រព័ន្ធព្រះត្រៃបិដកដោយអក្សររបៀបបាលីបុរាណ។

អ្វីដែលគួរឱ្យតម្លៃបំផុតក្នុងលំហនោះគឺគម្ពីរស្លឹករឹតបុរាណ។ ព្រះសង្ឃ និងសិល្បករខ្មែរទាំងឡាយបានជ្រើសយកស្លឹករឹតចាស់ៗ សម្រិតសម្រាំងផ្ចិតផ្ចង់ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលហាលឱ្យស្ងួតជាច្រើនសា បន្ទាប់មកប្រើប៊ិចដែកឆ្លាក់អក្សរនីមួយៗយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ លាបទឹកខ្មៅ រួចបង្កើតបានជាគម្ពីររក្សាទុកពីជំនាន់មួយដល់ជំនាន់មួយ។

តាមពិធីប្រពៃណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer មុនពេលនាំយកព្រះត្រៃបិដកចូលទៅតម្កល់ក្នុងហោត្រ័យ វត្តបានរៀបចំពិធីដង្ហែប្រទក្សិណ ៣ ជុំវិញព្រះវិហារ។

ក្នុងបរិស្ថានអាកាសធាតុក្តៅសើមមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន ហោត្រ័យតែងបានរចនាមានកម្រាលខ្ពស់ ឬស្ថាបត្យកម្មមានច្រើនជាន់ដោយដំបូលកោងមានឯកសណ្ធានដូចជារូបនាគរាជ - ដូចជាខែលរឹងមាំការពាររតនវត្ថុដ៏មានតម្លៃនេះរួចផុតពីសត្វកណ្តៀរនិងសំណើមផ្សិតបណ្តោយឱ្យមានការខូចខាត។

យោងតាមទស្សនៈរបស់ជនរួមរួមជាតិ Khmer ព្រះត្រៃបិដកបានគោរពយ៉ាងដាច់ខាតដូចអង្គព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធផ្ទាល់។ ហេតុដូច្នេះហើយ ហោត្រ័យបានថែរក្សាយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែងបំផុត ជាទីកន្លែងសក្ការៈបន្ទាប់ពីព្រះវិហារ។ ទីកន្លែងនេះមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងនឹងសកម្មភាពសិក្សារៀនសូត្រខាងវិន័យធម៌របស់ព្រះសង្ឃប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សាទស្សនៈរស់នៅ សីលធម៌ និងរបៀបរស់នៅតាមលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ឆ្លងកាត់អស់រយៈកាលរាប់រយឆ្នាំទៀតផង។

 ហោត្រ័យ ទីកន្លងសម្រាប់តម្កល់ព្រះត្រៃបិដក ដោយមានស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសហាក់បីដូចជាព្រះវិហារត្រូវបានបំព្រួងឱ្យតួចមកវិញ។

ឆ្លងកាត់ការប្រែប្រួលប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា ទោះបីគម្ពីរស្លឹករឹតឥឡូវនេះបានធ្វើឌីជីថលភាវូបនីយកម្ម ឬបំពេញបន្ថែមដោយសម្ភារៈបោះពុម្ពផ្សាយសម័យកាលក៏ដោយ ក៏ហោត្រ័យនៅតែជារូបសញ្ញាស្ថិតស្ថេររឹងមាំ ជាភស្តុតាងសម្រាប់ស្មារតីស្រឡាញ់ការរៀនសូត្រ ការគោរពចំណេះដឹងនិងបេច្ចកទេសថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ បានផ្ទេរបន្តឱ្យគ្រប់ជំនាន់៕

Đờ Ni - Danh Điệp

 

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។

ចំណុចលេចធ្លោនៃវត្តអារាម Khmer

បង្គោលទង់សាសនានៅតាមទីធ្លានៃវត្តអារាម Khmer Nam Bộ មិនត្រឹមតែជាចំណុចលេចធ្លោផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបខាងវិញ្ញាណដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជន Khmer ទៀតផង។

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។