Truyền hình
Từ diện tích đất trống, mặt nước và nguồn lực sẵn có, người dân xã Khánh Hưng đang từng bước tạo dựng những mô hình sinh kế phù hợp, mở ra hướng phát triển kinh tế thiết thực và tạo động lực giảm nghèo bền vững ở cơ sở.
Ðánh thức giá trị từ từng tấc đất
6 năm trước, từ 1,2 ha đất trồng lúa, anh Võ Quốc Khởi, ấp Kinh Hảng B, xã Khánh Hưng, mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước hình thành mô hình kinh tế tổng hợp. Anh lên liếp trồng dừa, đào ao nuôi cá, đồng thời tận dụng phần đất xen kẽ để trồng chuối cau bột, nuôi gà và ốc bươu đen.
Những buồng dừa trĩu quả trong vườn nhà anh Võ Quốc Khởi (bìa trái) là thành quả của cách làm lấy ngắn nuôi dài, tận dụng đất đai và chủ động tạo thêm giá trị từ nguồn lực sẵn có.
Thay vì chỉ trông vào một loại cây trồng, vật nuôi, anh bố trí nhiều đối tượng sản xuất có thời gian sinh trưởng khác nhau, tạo nguồn thu nối tiếp. Hiện khoảng 300 gốc dừa xiêm Mã Lai đã cho trái ổn định. Bình quân mỗi ngày gia đình thu hoạch và bỏ mối cho các quán nước khoảng 200 trái dừa, giá từ 5-7 ngàn đồng/trái, mang lại nguồn thu khoảng 30 triệu đồng/tháng.
Theo anh Khởi, nếu được chăm sóc tốt, mỗi cây dừa có thể cho khoảng 13-14 buồng/năm, mỗi buồng từ 18-20 trái. Chuối cau được trồng cách khoảng 5 m giữa các cây dừa, vừa bảo đảm sinh trưởng, vừa tận dụng diện tích.
Không chỉ có dừa, phần đất và mặt nước còn lại tiếp tục được anh Khởi khai thác theo hướng bổ trợ lẫn nhau. Dưới tán dừa, chuối là đàn gà; vùng trũng được cải tạo thành ao nuôi cá bổi, cá rô và ốc bươu đen.
Mỗi loại cây, con có thời gian sinh trưởng khác nhau. Cá rô khoảng 3,5-4 tháng có thể thu hoạch, cá bổi khoảng 8 tháng, trong khi dừa và chuối cho thu hoạch thường xuyên. Cách bố trí này giúp gia đình có nguồn thu ngắn hạn trong khi chờ những sản phẩm dài ngày, đồng thời giảm rủi ro khi thị trường biến động.
Khi cách làm được nhân lên
Giá trị đáng chú ý hơn của mô hình không chỉ là hiệu quả ở hộ dân, mà còn ở khả năng tạo niềm tin để những hộ khác mạnh dạn làm theo.
Từ những gốc dừa đầu tiên, anh Khởi chủ động ươm giống, cung cấp cây giống cho người dân trong và ngoài địa phương, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, cải tạo đất và tổ chức sản xuất. Từ đây, những lựa chọn sinh kế phù hợp với điều kiện từng hộ ngày càng đa dạng hơn.
Một trong những hộ mạnh dạn chuyển đổi là ông Phạm Hoàng Em, cán bộ về hưu. Từ nguồn tiền tích góp, ông đầu tư cải tạo đất, đào ao nuôi cá bổi với diện tích khoảng 2.000 m². Ông thả 35 kg cá giống, loại khoảng 600 con/kg, tương đương khoảng 22 ngàn con giống. Sau khoảng 4 tháng chăm sóc, cá đạt kích cỡ khoảng 7 con/kg.
Theo ông Hoàng Em, nuôi cá bổi đang là hướng sản xuất triển vọng khi giá cá tương đối ổn định. Từ tháng 7-9 âm lịch là thời điểm nhiều hộ bắt đầu thu hoạch, tạo thêm nguồn thu cho gia đình.
Từ những hộ đi đầu, mô hình nuôi thuỷ sản đang dần hình thành vùng sản xuất trên địa bàn ấp. Theo ông Nguyễn Việt Hùng, Trưởng ấp Kinh Hảng B, xã Khánh Hưng, hiện có 30 hộ nuôi cá bổi, cá rô với tổng diện tích khoảng 45 ha. Cùng với đó, người dân tận dụng đất quanh nhà, bờ ao, bờ vuông để trồng ổi, chuối cau, tạo thêm nguồn thu.
Phát triển nuôi cá bổi thương phẩm gắn với các tổ hội nghề nghiệp giúp người dân Khánh Hưng phát huy lợi thế mặt nước, tăng tính liên kết trong sản xuất và từng bước chuyển nguồn lực tại chỗ thành động lực phát triển kinh tế.
Ðiểm chung của các mô hình là dựa vào điều kiện sẵn có và khả năng của từng hộ, không nhất thiết phải đầu tư lớn hay có diện tích rộng. Từ ao mương, đất vườn đến những khoảng đất quanh nhà, người dân từng bước lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp để tăng hiệu quả sản xuất.
Từ sinh kế nhỏ đến hiệu quả lớn
Những chuyển biến trong sản xuất đang tạo việc làm, nâng thu nhập và củng cố kết quả giảm nghèo tại địa phương. Ấp Kinh Hảng B hiện chỉ còn 1 hộ nghèo và 1 hộ cận nghèo. Ðằng sau kết quả này là quá trình người dân từng bước thay đổi phương thức sản xuất, chủ động khai thác lợi thế đất đai, mặt nước và liên kết với nhau để nâng cao hiệu quả kinh tế.
Một trong những hướng đi đang được xã Khánh Hưng chú trọng hiện nay là phát triển diện tích nuôi cá bổi, cá rô đầu nhím thương phẩm gắn với các tổ hội nghề nghiệp. Ðến nay, địa phương thành lập 5 tổ hội nghề nghiệp tại các ấp, với nguồn vốn điều lệ từ 50-150 triệu đồng/tổ. Ðây không chỉ là nơi tập hợp những hộ cùng ngành nghề, mà còn tạo điều kiện để các thành viên trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ vốn, chia sẻ kỹ thuật và từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cùng với thuỷ sản, trồng màu đang mở thêm hướng sinh kế phù hợp với những diện tích đất trống, bờ bao và khu vực sản xuất kém hiệu quả. Từ đầu năm đến nay, toàn xã đã xuống giống 636 ha rau màu các loại, đạt khoảng 65% kế hoạch; riêng trong tháng 8 xuống giống thêm 156 ha. Diện tích thu hoạch 518 ha, năng suất bình quân từ 7-8 tấn/ha.
Ðể nâng cao hiệu quả sản xuất, địa phương thành lập tổ hội nghề nghiệp trồng màu với 15 hộ tham gia, vốn điều lệ 100 triệu đồng. Các thành viên tập trung vào những loại rau màu phù hợp với điều kiện đất đai và nhu cầu thị trường như: khổ qua, bầu, mướp, bí đao...
Từ ruộng lúa, ao cá đến những khoảng đất quanh nhà, người dân Khánh Hưng khai thác hiệu quả, tạo thêm nguồn thu.
Mô hình bắt đầu từ một hộ dân có thể chỉ là câu chuyện nhỏ, nhưng khi cách làm hiệu quả được chia sẻ, người dân tin tưởng và mạnh dạn áp dụng, có thể trở thành hướng sinh kế cho nhiều hộ. Ðó chính là cách mô hình nhỏ mở ra giá trị lớn hơn: đánh thức tiềm năng đất đai, phát huy nguồn lực tại chỗ, khơi dậy tinh thần tự lực và đặt người dân vào vị trí chủ thể của quá trình giảm nghèo. Từ đó, mỗi mảnh đất được khai thác hiệu quả không chỉ tạo thêm thu nhập cho gia đình, mà còn góp thêm một phần sức mạnh cho mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Kiều Nương - Chiêu Vương
Xem thêm bình luận