Thứ ba, 27-1-26 01:45:16
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Có một Ninh Bình trong văn hóa Bạc Liêu

Báo Cà Mau

Ngày 23/1/1960 có lẽ là ngày khắc ghi trong tâm khảm của những người con Ninh Bình và Bạc Liêu - thời khắc hai quê hương kết mối thâm tình. Và đến mãi sau, trong nét văn hóa Bạc Liêu có thêm phần thi vị khi đã được pha trộn một phần văn hóa của đất bạn!

Lưu giữ nét văn hóa Ninh Bình

Vào Bạc Liêu theo diện “cán bộ miền Bắc tăng cường”, hay khi hai tỉnh chính thức “bắt tay” kết nghĩa thì tình cảm người con Ninh Bình dành cho Bạc Liêu (và ngược lại) luôn thấm đượm tình đồng chí, tình quê hương ruột thịt! Từ mối giao duyên này đã tạo nên một nét văn hóa pha trộn đặc biệt: văn hóa Ninh Bình - Bạc Liêu.

Ông Vũ Văn Khoát bên tập tài liệu về quê hương Ninh Bình. Ảnh: N.V

Một trong những điển hình về sự giao thoa văn hóa giữa hai mảnh đất anh em này là hộ ông Vũ Văn Khoát (ấp 1, thị trấn Giá Rai, huyện Giá Rai). Ở cái tuổi hơn cả “thất thập cổ lai hy” (hơn 80 tuổi), vậy mà ký ức về quê hương thứ nhất - Ninh Bình vẫn chưa bao giờ phai nhạt trong tâm trí ông Khoát. Gần 40 năm “Bạc Liêu tiến”, ông Khoát đã cống hiến đời mình cho sự nghiệp xây dựng quê hương Bạc Liêu. Từng kinh qua nhiều vị trí công tác cấp huyện, cho đến khi chính thức bén duyên với huyện Giá Rai, ông Khoát đã hoàn thành hai “sứ mệnh” quan trọng. Đó là vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ cấp trên giao phó là góp sức xây dựng quê hương thứ hai, vừa làm tròn “đạo” của người con là giữ vững truyền thống văn hóa của quê hương mình.

Ở Bạc Liêu cũng có truyền thống thờ cúng tổ tiên chứ không riêng gì Ninh Bình. Tuy nhiên, vào Bạc Liêu một thời gian khá lâu, ông Khoát vẫn duy trì được tập quán của quê hương Ninh Bình: một năm tổ chức 3 cái tết. Đó là Tết cổ truyền Nguyên đán của người Việt, Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch) và rằm tháng Bảy. Ông Khoát cho biết: “Ba cái tết ấy vẫn là cách chúng ta tỏ lòng thành đối với công ơn của ông bà, nên tôi bảo con cháu phải tuân theo. Bây giờ nhà tôi trở thành nhà truyền thống của gia đình để con cháu về sum họp, bất cứ đám giỗ nào trong đại gia đình, con cháu không được vắng mặt”. Đây là nét văn hóa có từ ngàn đời mà người Ninh Bình khi đến Bạc Liêu đều gìn giữ được với mong muốn nhắc nhở con cháu không được quên nguồn cội, sống phải biết trước biết sau thì mới thành nhân!

Phát huy đậm đà nét văn hóa giao thoa

Không chỉ lưu giữ được nét văn hóa truyền thống quê hương mình, những người con của Ninh Bình khi vào Bạc Liêu còn tiếp nhận văn hóa nơi này, tạo nên nét văn hóa giao thoa độc đáo, làm phong phú thêm cho văn hóa Bạc Liêu. Người dân Bạc Liêu có tập quán viếng chùa và thành tâm khấn vái, cầu an cho gia đình vào những dịp lễ, tết. Một số người dân Ninh Bình thì không có tập quán này. Tuy nhiên, khi văn hóa đã giao thoa thành một mối thì gia đình ông Vũ Văn Khoát cũng tập tành đi chùa lễ Phật. Trên bàn thờ của tổ tiên, ông bà năm nào cũng được trưng hai thứ bánh: bánh tét và bánh chưng.

Giống như gia đình ông Khoát, gia đình ông Nguyễn Phúc Tài (ngụ khóm 2, phường 7, TP. Bạc Liêu) cũng phát huy đậm đà nét văn hóa giao thoa. Mỗi dịp giỗ, lễ, tết, trên bàn thờ gia tiên nhà ông Tài không hề thiếu hai thứ bánh chưng và bánh tét. Ông Tài chia sẻ: “Đâu khó để gói được bánh chưng vì sau vườn nhà tôi có trồng lá dong cùng nhiều loại rau, quả của quê mình. Cúng quảy xong, tôi còn dắt con cháu đi thăm hỏi chòm xóm, những thành viên trong dòng tộc, hay cả mấy chú lãnh đạo ở địa phương để con cháu mình biết văn hóa của Bạc Liêu là như thế nào”.

Không riêng gì gia đình ông Vũ Văn Khoát, ông Nguyễn Phúc Tài, những chàng trai, cô gái Ninh Bình khi vào xứ sở “đồng vàng biển bạc” này, bén duyên thắm nợ cùng người Bạc Liêu tạo thành những đôi vợ chồng giao duyên hai miền cũng đều chuẩn bị những món ăn của cả hai quê trong ngày lễ, tết, cúng quảy. Khi đón cái tết cổ truyền của dân tộc, họ đều sắm sanh hai cành hoa mai và hoa đào về trưng trong nhà. Điểm đặc biệt nhất là thế hệ cháu chắt sau này của họ đều sở hữu giọng nói của cả hai quê hương Bạc Liêu - Ninh Bình… Có thể thấy, rất dễ dàng phân biệt được đâu là văn hóa của Bạc Liêu, đâu là văn hóa của Ninh Bình, nhưng khi đã “giao duyên” thì mọi người không còn “chia ra” nữa!

Không có gì quý bằng khi văn hóa đã được giao thoa thì cái tình sẽ được nhân lên rất nhiều. Hai miền Nam - Bắc nói chung, hai mảnh đất Bạc Liêu - Ninh Bình nói riêng bỗng trở nên thật gần, bởi trong tim người nơi này luôn hiện hữu cái tình của người nơi ấy. Từ một nét văn hóa “giao duyên” dù nhỏ ấy, nhưng đã là cho nhiều vấn đề lớn của Bạc Liêu - Ninh Bình trở nên dễ giải quyết hơn nhiều.

Ngọc Vũ

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.

Về Cà Mau thưởng thức cá đồng

Bước vào tháng 11 âm lịch, cũng là lúc cá đồng trong ao đìa đã ú mập sau những tháng ngày tắm mình trong dòng nước trời ngọt lịm. Ngoài đồng, lúa đông xuân xanh rì, vươn mình đón nắng ban mai. Chỉ còn hơn tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, cảnh vật như cùng chuyển nhịp, mang theo hơi thở rộn ràng của mùa xuân, khiến lòng người thêm xốn xang, háo hức chờ một cái Tết sum vầy, ấm áp.