Thứ sáu, 13-3-26 08:26:37
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Có một Ninh Bình trong văn hóa Bạc Liêu

Báo Cà Mau

Ngày 23/1/1960 có lẽ là ngày khắc ghi trong tâm khảm của những người con Ninh Bình và Bạc Liêu - thời khắc hai quê hương kết mối thâm tình. Và đến mãi sau, trong nét văn hóa Bạc Liêu có thêm phần thi vị khi đã được pha trộn một phần văn hóa của đất bạn!

Lưu giữ nét văn hóa Ninh Bình

Vào Bạc Liêu theo diện “cán bộ miền Bắc tăng cường”, hay khi hai tỉnh chính thức “bắt tay” kết nghĩa thì tình cảm người con Ninh Bình dành cho Bạc Liêu (và ngược lại) luôn thấm đượm tình đồng chí, tình quê hương ruột thịt! Từ mối giao duyên này đã tạo nên một nét văn hóa pha trộn đặc biệt: văn hóa Ninh Bình - Bạc Liêu.

Ông Vũ Văn Khoát bên tập tài liệu về quê hương Ninh Bình. Ảnh: N.V

Một trong những điển hình về sự giao thoa văn hóa giữa hai mảnh đất anh em này là hộ ông Vũ Văn Khoát (ấp 1, thị trấn Giá Rai, huyện Giá Rai). Ở cái tuổi hơn cả “thất thập cổ lai hy” (hơn 80 tuổi), vậy mà ký ức về quê hương thứ nhất - Ninh Bình vẫn chưa bao giờ phai nhạt trong tâm trí ông Khoát. Gần 40 năm “Bạc Liêu tiến”, ông Khoát đã cống hiến đời mình cho sự nghiệp xây dựng quê hương Bạc Liêu. Từng kinh qua nhiều vị trí công tác cấp huyện, cho đến khi chính thức bén duyên với huyện Giá Rai, ông Khoát đã hoàn thành hai “sứ mệnh” quan trọng. Đó là vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ cấp trên giao phó là góp sức xây dựng quê hương thứ hai, vừa làm tròn “đạo” của người con là giữ vững truyền thống văn hóa của quê hương mình.

Ở Bạc Liêu cũng có truyền thống thờ cúng tổ tiên chứ không riêng gì Ninh Bình. Tuy nhiên, vào Bạc Liêu một thời gian khá lâu, ông Khoát vẫn duy trì được tập quán của quê hương Ninh Bình: một năm tổ chức 3 cái tết. Đó là Tết cổ truyền Nguyên đán của người Việt, Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch) và rằm tháng Bảy. Ông Khoát cho biết: “Ba cái tết ấy vẫn là cách chúng ta tỏ lòng thành đối với công ơn của ông bà, nên tôi bảo con cháu phải tuân theo. Bây giờ nhà tôi trở thành nhà truyền thống của gia đình để con cháu về sum họp, bất cứ đám giỗ nào trong đại gia đình, con cháu không được vắng mặt”. Đây là nét văn hóa có từ ngàn đời mà người Ninh Bình khi đến Bạc Liêu đều gìn giữ được với mong muốn nhắc nhở con cháu không được quên nguồn cội, sống phải biết trước biết sau thì mới thành nhân!

Phát huy đậm đà nét văn hóa giao thoa

Không chỉ lưu giữ được nét văn hóa truyền thống quê hương mình, những người con của Ninh Bình khi vào Bạc Liêu còn tiếp nhận văn hóa nơi này, tạo nên nét văn hóa giao thoa độc đáo, làm phong phú thêm cho văn hóa Bạc Liêu. Người dân Bạc Liêu có tập quán viếng chùa và thành tâm khấn vái, cầu an cho gia đình vào những dịp lễ, tết. Một số người dân Ninh Bình thì không có tập quán này. Tuy nhiên, khi văn hóa đã giao thoa thành một mối thì gia đình ông Vũ Văn Khoát cũng tập tành đi chùa lễ Phật. Trên bàn thờ của tổ tiên, ông bà năm nào cũng được trưng hai thứ bánh: bánh tét và bánh chưng.

Giống như gia đình ông Khoát, gia đình ông Nguyễn Phúc Tài (ngụ khóm 2, phường 7, TP. Bạc Liêu) cũng phát huy đậm đà nét văn hóa giao thoa. Mỗi dịp giỗ, lễ, tết, trên bàn thờ gia tiên nhà ông Tài không hề thiếu hai thứ bánh chưng và bánh tét. Ông Tài chia sẻ: “Đâu khó để gói được bánh chưng vì sau vườn nhà tôi có trồng lá dong cùng nhiều loại rau, quả của quê mình. Cúng quảy xong, tôi còn dắt con cháu đi thăm hỏi chòm xóm, những thành viên trong dòng tộc, hay cả mấy chú lãnh đạo ở địa phương để con cháu mình biết văn hóa của Bạc Liêu là như thế nào”.

Không riêng gì gia đình ông Vũ Văn Khoát, ông Nguyễn Phúc Tài, những chàng trai, cô gái Ninh Bình khi vào xứ sở “đồng vàng biển bạc” này, bén duyên thắm nợ cùng người Bạc Liêu tạo thành những đôi vợ chồng giao duyên hai miền cũng đều chuẩn bị những món ăn của cả hai quê trong ngày lễ, tết, cúng quảy. Khi đón cái tết cổ truyền của dân tộc, họ đều sắm sanh hai cành hoa mai và hoa đào về trưng trong nhà. Điểm đặc biệt nhất là thế hệ cháu chắt sau này của họ đều sở hữu giọng nói của cả hai quê hương Bạc Liêu - Ninh Bình… Có thể thấy, rất dễ dàng phân biệt được đâu là văn hóa của Bạc Liêu, đâu là văn hóa của Ninh Bình, nhưng khi đã “giao duyên” thì mọi người không còn “chia ra” nữa!

Không có gì quý bằng khi văn hóa đã được giao thoa thì cái tình sẽ được nhân lên rất nhiều. Hai miền Nam - Bắc nói chung, hai mảnh đất Bạc Liêu - Ninh Bình nói riêng bỗng trở nên thật gần, bởi trong tim người nơi này luôn hiện hữu cái tình của người nơi ấy. Từ một nét văn hóa “giao duyên” dù nhỏ ấy, nhưng đã là cho nhiều vấn đề lớn của Bạc Liêu - Ninh Bình trở nên dễ giải quyết hơn nhiều.

Ngọc Vũ

Nguyên tiêu nhớ Bác

Đêm 3/3 (Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức chương trình nghệ thuật ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 - năm 2026 với chủ đề “Nguyên tiêu nhớ Bác”. Khi tiết mục cuối cùng của chương trình khép lại, Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Đỗ Ngọc Ẩn vẫn còn thấy lòng lâng lâng. Mạch cảm xúc theo đó cũng được nối dài trong từng nụ cười, ánh mắt, cái bắt tay của ông với những “khách tri âm” quanh mình.

Tăng cường quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật đến công chúng

Chiều 4/3, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.

Đặc sắc chương trình nghệ thuật kỷ niệm Ngày thơ Việt Nam

Tối 3/3, tại Sân khấu công viên Hùng Vương, phường Tân Thành, diễn ra Chương trình nghệ thuật Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026, với chủ đề “Nguyên tiêu nhớ Bác”, do Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật tỉnh Cà Mau tổ chức.

Sinh động, hấp dẫn giờ học di sản văn hoá

Ngày 28/2, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Trường THPT Hiệp Thành tổ chức chương trình ngoại khoá giáo dục văn hoá địa phương và ra mắt Câu lạc bộ “Du lịch xuyên Việt” tại Khu lưu niệm Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu.

Phúc khảo chương trình nghệ thuật tuyên truyền bầu cử

Ngày 28/2, Hội đồng nghệ thuật Nhà hát Cao Văn Lầu phúc khảo chương trình nghệ thuật tổng hợp tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và bầu cử HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Miền quê giàu bản sắc văn hoá

Nép mình bên dòng kênh xáng Cà Mau - Bạc Liêu, nằm ngay phía Nam Quốc lộ 1, xã Vĩnh Mỹ A xưa (nay là xã Hoà Bình) hiện lên như bức tranh đẹp về tinh thần đoàn kết dân tộc và tôn giáo. Ðây không chỉ là vùng đất trù phú với những đầm tôm công nghiệp hiện đại mà còn là nơi giao thoa của nhiều nền văn hoá, tôn giáo và tinh thần hiếu học hiếm thấy.

Nâng niu từng khoảnh khắc

Xuất phát từ sở thích cá nhân, vốn ưa khám phá những miền đất mới và lưu lại phong cảnh thiên nhiên, nét độc đáo về văn hoá, sinh hoạt của người dân bản địa, cách đây 5 năm, chị Ðỗ Thị Thuận tìm đến lớp nhiếp ảnh nghệ thuật DLA tại Cung Văn hoá lao động hữu nghị Việt - Xô. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của giảng viên, cùng quá trình rèn luyện nghiêm túc, chị dần đam mê và bén duyên với bộ môn nghệ thuật của ánh sáng này.

Sôi nổi các hoạt động nghệ thuật tuyên truyền bầu cử

Trung tâm Văn hoá tỉnh Cà Mau tích cực tuyên truyền, cổ động trực quan và tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ nhằm nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác bầu cử.

Nghệ sĩ Ưu tú Huỳnh Hảnh - Một đời tằm nhả tơ vàng

Mùng 4 tết Bính Ngọ 2026, Nghệ sĩ Ưu tú Huỳnh Hảnh nhẹ nhàng về miền mây trắng. Túi hành trang “đời - nghề - người” từ nay đành xếp lại, chỉ còn đó một miền nhớ vô bờ. Nhớ về ông - cây đại thụ của nền nghệ thuật sân khấu miền Tây Nam Bộ, với những dòng mực thắm lấp lánh ôm trọn một khối tình trải rộng, cương trực, hào sảng của người nghệ sĩ tài danh.

Chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào người Hoa

Sáng 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), đoàn công tác Tỉnh uỷ - HĐND - UBND - Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau do ông Lương Văn Pho, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, làm trưởng đoàn đến thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào người Hoa, tại Miếu Bà Thiên Hậu (phường An Xuyên).