ĐT: 0939.923988
Thứ sáu, 24-5-24 19:53:22
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hồi sinh “rừng vàng, biển bạc” - Bài 2: Cá đồng kêu cứu

Báo Cà Mau Hệ sinh thái ngập ngọt với nguồn lợi cá đồng dồi dào ở Cà Mau đang đối diện với thời khắc cam go. Vựa cá đồng huyền thoại vùng U Minh Hạ ngày nào giờ chỉ còn lại trong những câu chuyện đượm nỗi nhớ tiếc đến xót xa. Cà Mau giờ dần vắng bóng mùa tát đìa, chụp lưới ăn Tết. Mặt sông rạch thưa tiếng cá quẫy đuôi, đớp mồi. Con cá đồng Cà Mau đang đi đâu, về đâu?...

Chỉ còn là ký ức

Ông Lê Thanh Dũng, Phó giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, chia sẻ: “Ngay trong vùng lõi ngọt hoá được bảo vệ nghiêm ngặt này, nguồn lợi cá đồng đã và đang suy giảm mạnh”. Vườn Quốc gia U Minh Hạ được khai thác phân nửa diện tích (trong tổng số 8.527 ha) để làm dịch vụ câu cá. “Khách câu cá hiện nay than rằng, cá U Minh Hạ không biết đi đâu hết rồi”, ông Dũng trầm ngâm.

Ông Huỳnh Ngọc Cung, Bí thư Chi bộ ấp Vồ Dơi, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời, kể: “Xứ này cá đồng nức tiếng. Mùa cá đồng hồi trước xôm tụ lắm, nhà nhà, người người chụp lưới, tát đìa. Trong nhà ai cũng vậy, ngoài bồ lúa còn có hũ mắm, mớ khô, con cá đồng rọng trong khạp. Ban đêm, cá táp "bùm, bùm" khỏi ngủ nghê gì luôn. Còn bây giờ thì kiếm đỏ mắt mới có cá ăn”.

 Đặt lợp bắt cá trở nên hiếm thấy ở vùng đất U Minh.

Lão nông Nguyễn Văn Tông, Ấp 14, xã Khánh An, huyện U Minh, vẫn nhớ rõ mồn một cái thời: “Vô mùa cá đồng là phải dùng đòn gánh khiêng cá về bằng cần xé. Ðó là chưa kể mỗi mùa một kiểu bắt cá, từ đặt lờ, đặt lọp, giăng câu, đăng, đó, đủ kiểu, mà làm kiểu gì thì cá cũng đầy xuồng, đầy rọng. Cánh đàn bà, con gái vừa mần cá đìa vừa khóc vì... nhiều quá làm không nổi”.

Tuy nhiên, đó là chuyện đã xa. Thống kê của ngành nông nghiệp cho thấy, diện tích nuôi cá nước ngọt của tỉnh Cà Mau hiện nay là gần 25.000 ha, trong đó, nguồn lợi cá đồng hiện chỉ đóng góp tỷ lệ khiêm tốn trong tổng sản lượng hơn 636 ngàn tấn thuỷ sản của toàn tỉnh.

Ông Ðỗ Chí Sĩ, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau, thông tin: “Sau chuyển dịch vào năm 2000, diện tích và sản lượng cá đồng của tỉnh Cà Mau suy giảm mạnh. Những vùng trọng điểm cá đồng của Cà Mau như U Minh, Trần Văn Thời, cũng trong tình trạng dần kiệt quệ”.

Ông Ngô Thanh Phong, Chủ tịch UBND xã Khánh An, huyện U Minh, thông tin: “Hiện nay nguồn lợi cá đồng thiên nhiên của địa phương vô cùng khan hiếm. Muốn có cá người dân phải nuôi, kết hợp với việc khai thác và duy trì, bảo vệ. Ngoài sông, rạch thì cá đồng còn rất ít. Nói U Minh là xứ cá đồng, chớ bây giờ bà con ở đây gặp được con cá đồng thôi cũng khó”.

Ông Huỳnh Trung Kiên, ấp An Phú, xã Khánh An, huyện U Minh, trồng bồn bồn kết hợp thả giống, tái tạo nguồn lợi cá đồng.

Dân U Minh Hạ mua cá... để ăn

Chuyện lạ như chuyện Bác Ba Phi kể, nhưng là sự thật, dân xứ U Minh Hạ giờ phải mua cá biển, cá nuôi để ăn. Ông Bùi Văn Nhiệm, ấp Vồ Dơi, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời, bộc bạch: “Cá đồng muốn tiệt hết rồi. Dân phải thả cá giống nuôi may ra mới có. Hồi trước, cầm cái lờ, cần câu, tay lưới, ra đồng chút xíu là ăn phủ phê, còn bây giờ thì dễ gì có”.

Ông Phan Chí Cường, công tác ở Vườn Quốc gia U Minh Hạ, chia sẻ: “Ở ngay vùng lõi rừng này kiếm cá đồng ăn còn khó, huống hồ gì ngoài sông rạch thiên nhiên”. Những lần cùng nằm chốt trong mùa giữ rừng, anh em trực canh lửa hay đùa nhau: “Ngộ thiệt, ở xứ cá đồng mà mua cá nuôi để ăn. Không biết mấy con cá nó đi đâu mất tiêu hết rồi”.

Ông Hồ Tương Lai, Phó chủ tịch UBND xã Khánh Thuận, huyện U Minh, lo lắng: “Cứ đà này mà không có giải pháp thì cá đồng U Minh sẽ bị tận diệt. Chuyện đã rõ mồn một rồi, ngoài tự nhiên gần như không còn cá đồng nữa. Chỉ những khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt hoạ may mới còn, nhưng thực tế thì cũng không nhiều như trước”.

Huyện U Minh đã và đang vận động người dân giao nộp dụng cụ khai thác thuỷ sản tận diệt. Qua đó, nâng cao ý thức của bà con trong giữ gìn và khôi phục nguồn lợi thuỷ sản.

Ðể nhớ về một thời vàng son của con cá đồng, những lão nông U Minh Hạ nhắc nhớ nhiều câu chuyện của Bác Ba Phi nằm lòng. Nào là bầy cá lóc ăn dừa khô thịt béo ngậy, đàn cá bổi ăn cau thịt chát lừ, đám cá rô ăn xoài thịt chua lè. Cái thời “vạch cá mới thấy nước” ở U Minh Hạ ngày nào giờ xa lắc. Giữa xứ sở cá đồng, những con người gắn bó máu thịt với nơi đây bồi hồi nhớ tiếc.

Biển ngày càng ít cá tôm, vùng ngọt hoá dần thưa bóng cá đồng, người Cà Mau đang tự hỏi, vì đâu nên nỗi? Còn những người như ông Ðỗ Minh Út, ấp Vồ Dơi, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời, thì tặc lưỡi: “Ăn mà không giữ thì của nả thiên nhiên nào chịu cho thấu. Hổng có cái gì là vô tận hết đâu, nói như chuyện con cá đồng U Minh Hạ này thôi, cạn kiệt là do cách ăn, cách ở của mình với nó. Con cá đồng có đi đâu đâu, nó sanh đẻ không kịp với tốc độ đánh bắt của con người đó thôi. Mình mà dửng dưng, không có cách gì thì mai mốt, con cháu của mình chỉ còn nghe kể lại chuyện cá đồng thôi”.


Ông Huỳnh Minh Nguyên, từng giữ cương vị Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nay là Chủ tịch UBND huyện U Minh, tâm sự rằng: “Nói cá đồng là phải nhắc tới U Minh, nhưng bây giờ đâu còn như trước nữa. Ðiều này ai cũng thấy, ai cũng tiếc, nhưng cái cốt yếu là phải làm sao thấy được nguyên nhân vì đâu mà như thế, cùng với đó là giải pháp, là hành động quyết liệt, hiệu quả. U Minh mà không còn cá đồng thì làm sao còn là U Minh đúng nghĩa nữa”.


 

Kim Cương - Hải Nguyên

Bài 3: Hồi chuông cảnh báo

 

Bảo vệ môi trường biển - Bài cuối: Cần đồng bộ giải pháp và nguồn lực

Cà Mau có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển các ngành kinh tế biển. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế, sự gia tăng các ngành nghề dịch vụ, khai thác cũng như tập trung dân cư, đô thị hoá các vùng ven biển đã tạo áp lực đến môi trường biển, hải đảo. Để làm giảm nguy cơ ô nhiễm, hướng đến phát triển kinh tế biển bền vững đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, hơn hết là sự đồng bộ các giải pháp ngay từ cơ sở.

Bảo vệ môi trường biển - Bài 2: Nguy cơ và thách thức

Dù đã có nhiều giải pháp được triển khai, nhưng nhìn tổng thể, công tác bảo vệ môi trường biển và hải đảo tại Cà Mau vẫn còn nhiều khó khăn. Nhiều nguy cơ tiềm ẩn chưa được xử lý triệt để, ý thức bảo vệ môi trường của người dân vùng ven biển hạn chế. Thêm vào đó là nguồn lực cho hoạt động này được đánh giá là chưa cân xứng với thực tế cần triển khai, nên phần nào ảnh hưởng đến tính hiệu quả của công tác.

Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết

Trong lịch sử Không quân Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có 2 Anh hùng phi công cùng là dân miền Nam tập kết ra Bắc, cùng họ, cùng tên, cùng chữ lót là Nguyễn Văn Bảy. Vì vậy, để dễ phân biệt, đơn vị đặt Bảy A và Bảy B. Nguyễn Văn Bảy (A) quê ở Ðồng Tháp, còn Nguyễn Văn Bảy (B) là người con của quê hương Cà Mau.

Bảo vệ môi trường biển

Bảo vệ môi trường biển được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Vấn đề này đã được cụ thể hoá trong các nghị quyết của Ðảng và Chính phủ. Cùng với nhiều tỉnh, thành trong cả nước, tại Cà Mau, việc giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường biển tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn không ít thách thức. Ðể trả lại môi trường trong sạch cho vùng biển, cần sự quyết tâm cũng như sự đồng lòng, đồng thuận và đồng bộ các giải pháp.

Ngày trở về

Ngày 30/4/1975, tin giải phóng Sài Gòn, giải phóng miền Nam nhanh chóng vang dội. Khi ấy, tôi đang dạy ở Trường Nội trú học sinh miền Nam Ðông Triều (Quảng Ninh), cả thầy cô và học trò hét vang chiều đó. Tất cả không màng việc ăn uống và cứ thế thau, chậu, nồi nhôm được làm trống gõ, hò hát thâu đêm. Vui, ôm nhau cười, khóc.

Nâng tầm “Cà Mau - Ðiểm đến” - Bài cuối: Mỗi năm thêm đẹp, thêm duyên

Nhìn thẳng, nhìn đúng, trúng tâm điểm vấn đề nội tại của Chương trình “Cà Mau - Ðiểm đến” (Chương trình), ông Trần Hiếu Hùng, Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) Cà Mau, nhìn nhận: “Ban đầu là những bước đi dò dẫm, thử nghiệm, những năm tiếp theo điều chỉnh tính chất, nội dung các hoạt động phù hợp với từng thời điểm, từng đối tượng và tạo nên chuỗi hoạt động trải dài từ đầu năm tới cuối năm. Chính vì vậy, Chương trình dần đổi mới, tạo ra những điểm hấp dẫn hơn để duy trì hệ thống các hoạt động hằng năm, vừa kỷ niệm các ngày lễ lớn, vừa đẩy mạnh phát triển du lịch”.

Nâng tầm “Cà Mau - Ðiểm đến” - Bài 2: Nhìn từ thực tế

Khởi đầu mới mẻ, kết quả và hiệu ứng tích cực, song nhìn nhận khách quan, Chương trình “Cà Mau - Ðiểm đến” (Chương trình) cần có những tính toán phù hợp, dài hơi, nhất là đúc rút kinh nghiệm để vượt khó, bứt phá hơn trong tương lai. Ðây cũng là dịp để Cà Mau nhìn thẳng vào thực tế, từ đó có những đổi mới mạnh mẽ hơn, cả trong tư duy, hành động để hướng đến mục tiêu đưa Chương trình trở thành thương hiệu có sức sống lâu bền, mang lại những tác động tích cực, toàn diện vào đà phát triển chung của địa phương.

Nâng tầm “Cà Mau - Ðiểm đến”

Cuối năm 2020, từ ý tưởng “xây dựng lễ hội đặc trưng riêng cho từng địa phương” để thu hút du khách, kích cầu dịch vụ - thương mại và tiêu dùng, UBND tỉnh Cà Mau đã chính thức khởi thành Chương trình “Cà Mau - Ðiểm đến” (Chương trình) vào năm 2021. Phải nói thêm, với tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, “Cà Mau - Ðiểm đến” vừa được xây dựng đã đứng trước những khó khăn, thách thức cam go. Nhưng qua từng năm, với quyết tâm, sự chuẩn bị chu đáo, tư duy đổi mới, quyết đoán, “Cà Mau - Ðiểm đến” không ngừng “trưởng thành” hơn, trở thành dấu ấn tích cực, động lực phát triển, phục hồi mạnh mẽ của kinh tế - xã hội tỉnh nhà. Nâng tầm Chương trình còn là sự kỳ vọng lớn lao, với rất nhiều công việc phải bàn, phải làm cho hành trình dài hơi phía trước.

Thoả lòng dân mong - Bài cuối: Đổi mới, sáng tạo, nâng chất hoạt động

Ðầu nhiệm kỳ 2021-2026, HÐND tỉnh Cà Mau có 51 đại biểu, hiện nay còn 49 đại biểu (giảm 2 vị do chuyển công tác ngoài địa bàn tỉnh). Năm 2023, HÐND tỉnh đã tổ chức 4 kỳ họp HÐND, ban hành 83 nghị quyết, có 36 nghị quyết quy phạm pháp luật và 47 nghị quyết cá biệt (trong đó có 8 nghị quyết về công tác cán bộ); 16 cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề; 2 phiên giải trình về “tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh” và “việc thực hiện sắp xếp, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp”.

Thoả lòng dân mong

Ðại biểu HÐND mang sứ mệnh là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước HÐND về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình. Ðể đáp lại sự tín nhiệm và niềm tin cử tri gửi gắm, thời gian qua, đại biểu HÐND tỉnh đã kết nối các cấp thẩm quyền giải quyết thấu đáo, trách nhiệm các kiến nghị của cử tri. Có được kết quả này là nhờ sự sáng tạo, đổi mới trong cách thức thực hiện, đặc biệt là các ý kiến, kiến nghị được tiếp thu, giải quyết kịp thời, đúng người, rõ việc.