Thứ ba, 11-8-26 13:28:09
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Làm khách ở quê mình

Báo Cà Mau Xa nhà cũng là một thử thách. Cuộc sống xa nhà dạy ta nhiều thứ. Tôi từng nhiều bận rời xa, nhưng đó chỉ là khoảng thời gian ngắn rời đi học tập, xong lại quay về để lớn, để trưởng thành. Lần này thật sự là chuyến rời quê để xây dựng tổ ấm, sự nghiệp cho riêng mình.

Ở chốn xa, mùi chướng ùa về cũng y như mùi vị ở quê. Tiết trời se lạnh, gợi nhớ nhiều kỷ niệm của chuỗi ngày trên mảnh đất quê hương. Chưa bao giờ trong thâm tâm nghĩ có ngày phải mang nỗi niềm về miền đất chôn nhau cắt rốn đến thế! Khi làm “khách” ở quê mình, nhiều thứ trở thành kỷ niệm sâu sắc.

Nhớ mỗi lần đi tác nghiệp là một câu chuyện vui. Có lần, tôi cùng đồng nghiệp lặn lội về xã Nguyễn Phích (huyện U Minh) để làm công tác thiện nguyện và thực hiện phóng sự về xứ rừng.

Minh hoạ: KIỀU LOAN

Minh hoạ: KIỀU LOAN

Ðến giờ tôi vẫn nhớ như in - hai người trên chiếc xe honda len lỏi qua những xóm lâm phần U Minh Hạ, hai bên là rừng tràm xanh mát, hương tràm thơm nức mũi. Năm ấy, dù không có nhiều phương tiện hiện đại như bây giờ, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng thu thập thông tin, phỏng vấn, ghi hình, lưu lại từng câu chuyện cuộc sống bình dị, thấm đẫm nghĩa tình. Chuyến đi lần đó, khi quay về trời mưa tầm tã, chúng tôi phải dừng lại trú mưa bên mái hiên căn chòi lá ven đường. Ðó là căn chòi nhỏ để bà con canh vó dọc theo kênh Si Rô. Nhờ vậy, tôi bắt gặp được khoảnh khắc hiếm hoi của hai dòng nước đang dần hoà quyện vào nhau. Một dòng nước mưa đục ngầu từ bờ mương, mép lộ mang theo nhiều bùn hoà vào dòng nước đỏ quạch chảy xiết phía U Minh. Cơn mưa đầu mùa nên những thân cá ốm tong teo như bị đày suốt mùa nước mặn bắt đầu trườn lên tìm phương trời mới để đẻ trứng. Bạn đồng nghiệp đi cùng giục tôi lái xe dưới mưa dọc theo kênh Si Rô hướng thẳng từ cống Khai Hoang về Sông Trẹm.

Ðể có cuộc trải nghiệm thú vị, tôi chọn cung đường phía bờ Ðông kênh Si Rô, đó là con đường đá gồ ghề từ thời kháng Pháp, khi nắng đã khó đi vì mặt đường gập ghềnh, lởm chởm, nay gặp mưa, đất dưới mặt lộ vữa ra, trơn nhầy nhụa. Những hố sâu do sức nặng của phương tiện vận tải khoét to trên mặt đường, giờ no căng nước mưa pha lẫn bùn, cát tạo thành những vũng nước đục ngầu. Cảnh tượng chiều mưa xứ rừng tưởng chừng buồn tênh, trái lại trở nên huyên náo vì từng tốp người rượt bắt cá lên. Bạn đi chung xe cũng hí hửng, bị hút bởi khung cảnh thân thuộc, ký ức tuổi thơ chợt hiện về. Không cưỡng lại được, tôi dừng xe, cùng xắn quần rượt, bắt mớ cá rô đang trườn mình lớp ngớp.

Người bản xứ thấy người lạ lao ra bắt cá dưới mưa, không chút ngại ngần họ cũng ra tận bờ kênh để chia sẻ những câu chuyện thân quen. Ðó là những khoảnh khắc đẹp trong đời làm báo, đánh thức cảm nhận trong tôi sự đồng hành, sự sẻ chia chân thành của người dân chất phác. Trở về từ chuyến đi, bài phóng sự thu hút sự quan tâm của địa phương vì góp phần nói lên tâm tư, nguyện vọng của người dân vùng đệm xứ rừng. Dù khó khăn họ vẫn lạc quan, kỳ vọng quê hương bứt phá vươn mình. Ðó cũng chính là niềm tự hào và động lực lớn trong tôi trên con đường làm nghề. Kỷ niệm ấy luôn nhắc nhớ người làm báo không chỉ cần ngòi bút sắc, mà còn cần có tấm lòng, sự bền bỉ và dấn thân.

Nhắc về Cà Mau, tôi nhớ bạn đồng nghiệp hơn 6 tuổi đời và cũng ngần ấy tuổi nghề. Gọi là anh, dù tánh tình “lập dị” nhưng sống chân thành, tình cảm. Anh cộc tính, ít khi giao lưu với người ngoài, khuôn mặt luôn giữ nét nghiêm nghị, khiến người mới gặp lần đầu không khỏi dè chừng. Tôi may mắn là trường hợp “đặc biệt”. Từng nghe anh tuyên bố, không thết bạn ở nhà, vì sau buổi tiệc phải mất nhiều thời giờ lau, dọn! Vậy mà anh mời tôi ghé nhà "đối ẩm" bao nhiêu chuyến, không nhớ hết.

Anh “kết” tôi vì tánh làm nghề là đi đến ngọn ngành câu chuyện. Ði để thấy tận mắt, nghe tận tai, cảm nhận thực tế hơi thở cuộc sống. Vậy nên cả thời gian dịch Covid-19 bùng phát, tôi và anh thực hiện rất nhiều chuyến đi xuyên ngày đêm tận vùng giáp ranh; nơi bờ ruộng, liếp rau; những cánh đồng lúa chín ngập chìm trong nước mênh mông... Dịp gặp lại, anh cười khưa khứa: “Xíu nữa là anh em mình “hoả táng” và “hưởng dương” vì dịch, còn đâu nghĩ ngợi chuyện Ðông - Tây”.

Cuộc sống bon chen, anh em bên nhau cũng có ngày như chim rời tổ, ai cũng bay tìm những chân trời cho riêng mình. Tôi và gia đình xa nơi chôn nhau cắt rốn, rời mái nhà nuôi dưỡng ước mơ, định cư miền đất mới. Những người bạn đồng nghiệp và anh cũng về ngôi nhà mới, môi trường mới nhưng vẫn bám nghề báo ở quê. Giờ về Cà Mau, tôi bỗng dưng trở thành khách! Khi thì bạn rủ ly cà phê không đường hớp vào đắng chát; lúc thì bạn mời thưởng thức món bánh xèo nhân củ hủ dừa thơm nức mũi và cả những bữa cơm quê dung dị nghĩa tình. Những chuyến làm khách, lắng đọng biết bao điều muốn nói!

Năm nay, nghề báo vinh dự kỷ niệm 100 tuổi, tôi bắt đầu sự nghiệp năm 2007, so với tuổi nghề mới là hạt cát nhỏ chìm nổi giữa dòng Cửu Long! Cuộc sống mới nơi thành phố biết bao điều thú vị nhưng trong lòng vẫn canh cánh quê hương, vẫn thèm được nhiều lần làm khách ở quê mình...

 

Phong Phú

 

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.