Làng nghề ép chuối khô vào mùa Tết

Những ngày cận Tết tại xã Khánh Hưng, không khí lao động tại các hộ làm nghề ép chuối khô tất bật hơn thường ngày để kịp cung ứng cho thị trường Tết Bính Ngọ 2026. Thương lái bắt đầu về tận nơi thu mua, vận chuyển chuối ép khô lên các tỉnh vùng trên tiêu thụ.

• Trăm năm giữ lửa làng nghề
• Phát triển làng nghề gắn với đặc sản
• Rộn ràng làng nghề đón Tết
• Làng nghề cá khô bổi vào vụ Tết

Chuối là loại cây dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, thích nghi tốt với vùng ngọt hoá, vì vậy ngày càng được người dân Khánh Hưng mở rộng diện tích canh tác.

Từ nguồn nguyên liệu dồi dào sẵn có tại địa phương, cùng với nhu cầu thị trường ngày càng ưa chuộng các sản phẩm chế biến từ chuối, nghề ép chuối khô dần hình thành và phát triển làng nghề như hôm nay.

Hiện nay, nghề truyền thống này tạo việc làm, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân từ 5-15 triệu đồng/người/tháng.

Công nhân tại một cơ sở chuối ép khô ở xã Khánh Hưng tất bật sắp xếp chuối vào khay, chuẩn bị cho công đoạn sấy, ép, nhằm kịp cung ứng phục vụ thị trường Tết Bính Ngọ 2026.

Hằng năm, mùa ép chuối khô thường bắt đầu từ cuối tháng 10 âm lịch và kéo dài đến hết tháng 3 năm sau. Đây là thời điểm mùa khô, nắng đẹp, rất thuận lợi cho việc phơi chuối. Vào vụ cao điểm, các cơ sở sản xuất luôn tất bật, tranh thủ từng ngày nắng để đẩy nhanh sản xuất, kịp cung ứng cho nhu cầu thị trường Tết tăng cao.

Chị Phạm Hồng Nghi, chủ cơ sở sản xuất chuối ép khô Ngọc Diệp (ấp Bình Minh 2, xã Khánh Hưng), chia sẻ: “Khi mới thành lập, cơ sở chủ yếu làm thủ công, dần dần đầu tư máy móc, tăng công suất. Kỹ thuật ép chuối khô không quá phức tạp, nhưng cái khó nhất là phụ thuộc thời tiết, gặp nắng tốt thì chuối phơi có màu vàng đẹp, còn thời tiết xấu thì chuối dễ ngả màu, chất lượng không đạt, khó bán ra thị trường”.

Theo chị Nghi, để làm ra miếng chuối khô dẻo, ngon, đậm vị, phải trải qua nhiều công đoạn công phu. Chuối xiêm được tuyển chọn kỹ, trái chín đều, sau đó bóc vỏ, đem phơi một nắng, rồi cho vào khuôn ép mỏng để định hình. Tiếp đến, chuối được xếp lên vỉ, phơi thêm những mẻ nắng khác cho đến khi miếng chuối ngả màu vàng óng, tươm mật. 

Người lao động khéo léo xếp từng miếng chuối đã ép mỏng lên vỉ phơi, một trong những công đoạn quan trọng để tạo nên miếng chuối khô dẻo, thơm, giữ trọn vị ngọt tự nhiên.

Những năm gần đây, cơ sở sản xuất của gia đình chị Nghi mạnh dạn đầu tư hệ thống máy sấy, máy ép và hút chân không bao bì. Nhờ đó, việc sản xuất không còn phụ thuộc quá nhiều vào thời tiết, rút ngắn thời gian chế biến và duy trì sản lượng ổn định, sản phẩm được bảo quản lâu hơn, dễ vận chuyển đi xa. Những nỗ lực cải tiến này giúp nâng cao giá trị sản phẩm chuối ép khô của địa phương, tạo được niềm tin đối với người tiêu dùng.

Dưới trời nắng tốt, miếng chuối ép dần ngả màu vàng óng, tươm mật, dẻo thơm, giữ được vị ngọt tự nhiên.

Như nhiều nghề truyền thống khác, nghề ép chuối khô ở Khánh Hưng cũng trải qua nhiều thăng trầm theo sự đổi thay của nhu cầu thị trường. Thế nhưng, nhiều hộ gia đình ở Khánh Hưng vẫn bền bỉ gắn bó, duy trì và phát triển nghề như một cách gìn giữ sinh kế và nét văn hoá của quê hương.

Làm nghề ép chuối khô gần 10 năm nay, chị Hồ Thuý Kiều cho biết: "Những lúc nông nhàn, tôi thường đến cơ sở chuối ép khô Ngọc Diệp làm thuê để kiếm thêm thu nhập, lo cho con học đại học và có tiền trang trải những ngày Tết. Làm nghề này cũng cực, có khi phải đi làm từ nửa đêm, nhưng thu nhập có thể đủ nuôi sống gia đình, nên tôi vẫn gắn bó”.

Những miếng chuối ép khô sau khi phơi nắng được xếp ngay ngắn, đưa vào đóng gói, mang hương vị ngọt lành của Tết quê Khánh Hưng đến với người tiêu dùng.

Những mẻ chuối khô "ra lò" là kết tinh của nắng, gió và đôi bàn tay cần mẫn của người thợ Khánh Hưng. Vị ngọt dẻo, thơm bùi của chuối ép khô không chỉ là món đặc sản ngày Tết, mà còn góp phần giữ gìn cho quê hương một nét xuân mộc mạc, bình dị và đậm đà hương vị truyền thống./.

Phương Vũ