Cá chạch sánh vàng hương nghệ

Có những món ăn cách chế biến đơn giản, nguyên liệu, gia vị cũng không cần nhiều nhưng khi nhắc đến lại mang theo cả miền ký ức thôn quê. Cá chạch kho nghệ là một trong những món ăn như thế.

• Ngọt ngon với đọt non rau lang chấm cá kho
• Cá kho tiêu
• Chuyện từ mẻ cá kho
• Cá khô và cơm trắng - “combo” mang hương vị đồng quê

Lọp tre dành riêng khi đặt cá chạch.

Mùa mưa về, nước dâng lên, cũng là lúc cá chạch theo con nước tìm về những cánh đồng ngập nước. Những con cá mình dẹp, da bóng, luồn lách trong đám cỏ, bờ mương. Người quê chỉ cần lưới chuyên dụng, lọp tre loại dành riêng khi đặt cá chạch hay vài giờ lội đồng là đủ một bữa cá tươi.

Cá chạch ngon nhất là kho với nghệ tươi. Củ nghệ vừa mới đào lên còn thơm nồng, cạo sạch lớp vỏ, giã nhuyễn rồi ướp vào cá, cùng với ít nước mắm ngon, chút tiêu xay, hành lá và vài lát ớt đỏ. Chẳng cần nhiều gia vị, bởi hương vị đặc trưng của nghệ đã tạo nên linh hồn của món ăn. Màu vàng óng quyện vào từng thớ cá, vừa đẹp mắt vừa át đi mùi tanh, để lại hương thơm dìu dịu, quyến luyến.

Cá chạch đồng kho nghệ trong nồi đất, thơm nồng mùi nghệ, vị béo ngọt của cá hoà quyện cùng tiêu, ớt và hành lá, ăn kèm cơm trắng, rau vườn, vô cùng đậm đà, khó quên.

Gia vị làm nên món cá chạch kho nghệ gồm: sả, ớt, hành lá và không thể thiếu nghệ tươi.

Người ở quê thường kho cá trong nồi đất, trên bếp lửa riu riu, nồi đất giữ hơi nóng sâu vào thớ cá, nước kho sánh lại từng chút một. Hơi nước mang theo mùi nghệ, phảng phất mùi tiêu quyện cùng mùi nước mắm ngon lan toả khắp gian bếp. Chỉ cần đi ngang qua cũng khiến bụng cồn cào, lòng nao nao nhớ bữa cơm nhà.

Người ở quê thường kho cá trong nồi đất, giữ hơi nóng sâu thêm phần đặc sắc cho món cá chạch kho nghệ.

Đến khi mở nắp nồi, từng con cá chạch đã săn lại, lớp nước kho màu vàng nâu óng ánh bám quanh thân cá. Thịt cá mềm, béo mà không ngấy, xương nhỏ gần như tan sau thời gian kho lâu. Gắp miếng cá, vị ngọt tự nhiên của thịt cá đồng hoà với vị cay nhẹ của tiêu, chút hăng thơm của nghệ và vị mặn ngọt vừa phải của nước kho, tất cả quyện vào nhau thành hương vị mộc mạc, đậm đà, khó quên.

Món này ngon nhất khi ăn cùng cơm trắng còn nóng. Chan ít nước kho lên chén cơm nóng, thêm con cá chạch vàng ruộm, vài cọng rau luộc hay dĩa rau vườn đã làm nên mâm cơm quê dân dã, ngon lành, khiến người đi xa nhớ mãi. Có lẽ điều lưu giữ lâu nhất trong ký ức không chỉ là hương vị đặc trưng của món cá chạch kho nghệ, mà còn là mùi khói bếp len qua mái lá, tiếng củi nổ tí tách trong chiều mưa, hình ảnh người mẹ cần mẫn ngồi canh nồi cá, thỉnh thoảng nghiêng nắp nồi, thêm chút nước dừa hay vài lát nghệ để món ăn tròn vị.

Từ những con cá chạch tươi rói vừa bắt, người dân khéo léo kết hợp với củ nghệ - gia vị gần gũi, nhiều dược tính, để chế biến thành món ăn đặc sắc, mang đậm hương vị miền Tây.

Giữa nhịp sống hiện đại, đôi khi chỉ cần về nhà, bên mâm cơm có nồi cá chạch kho nghệ nghi ngút khói, dĩa rau đồng và những người thân yêu quây quần cùng nhau thưởng thức bữa cơm bình dị là đã cảm thấy hạnh phúc./.

Vũ Linh