Chủ nhật, 31-8-25 11:03:27
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nhà điêu khắc Tô Sanh: Người tạc tượng hơn 300 danh nhân

Báo Cà Mau Nhà điêu khắc Tô Sanh, sinh năm 1928 tại tỉnh Cà Mau. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, làm việc ở Hội Mỹ thuật Việt Nam và giảng dạy tại Trường Mỹ thuật Ðông Dương (nay là Trường Ðại học Mỹ thuật Việt Nam, số 42, Yết Kiêu, Hà Nội). Sau ngày thống nhất đất nước, ông trở về sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh.

Nhà điêu khắc Tô Sanh, sinh năm 1928 tại tỉnh Cà Mau. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, làm việc ở Hội Mỹ thuật Việt Nam và giảng dạy tại Trường Mỹ thuật Ðông Dương (nay là Trường Ðại học Mỹ thuật Việt Nam, số 42, Yết Kiêu, Hà Nội). Sau ngày thống nhất đất nước, ông trở về sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh.

Sau một thời gian lao động sáng tạo, bằng cảm hứng từ lòng kính trọng các nhân tài của đất nước, ông đã hoàn thành hơn 300 bức tượng các nhà lãnh đạo, tướng lĩnh, nhà văn hoá, nhà khoa học, văn nghệ sĩ... như: Bác Hồ, Bác Tôn, Ðại tướng Võ Nguyên Giáp, Thượng tướng Trần Văn Trà, Trần Ðại Nghĩa, Phạm Ngọc Thạch, Tôn Thất Tùng, Phạm Xuân Ẩn, Trần Huy Liệu, Lưu Hữu Phước, Ðặng Thái Sơn, Văn Cao, Chế Lan Viên, Huy Cận, Tế Hanh, Phùng Há… Ông được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam công nhận là người điêu khắc chân dung nhiều nhất Việt Nam.

Ðiêu khắc gia Tô Sanh tạc tượng trực tiếp cố nghệ sĩ Hồ Kiểng. Hiện nay, Tô Sanh khá yếu, ông không còn làm được công việc mình yêu thích mà chỉ hằng ngày quanh quẩn ở viện dưỡng lão.

Trong số tác phẩm nghệ thuật của ông, có bức tượng Phan Ngọc Hiển, người thầy giáo yêu nước, người được phân công trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai - Cà Mau, quê hương ông. Trong ký ức của Nhà điêu khắc Tô Sanh, Nhà giáo, Nhà cách mạng Phan Ngọc Hiển rất kiên cường trước mũi súng của thực dân Pháp. Từ sự ngưỡng mộ đó, ông đã hoàn thành bức tượng Phan Ngọc Hiển đặt tại TP Cà Mau.

Ông còn cho biết một kỷ niệm khó quên là, năm 1962, hồi còn ở Hà Nội, ông đến Bộ Quốc phòng tìm gặp Kỹ sư Trần Ðại Nghĩa, người con của Vĩnh Long để xin tạc tượng. Nhưng vì lý do khách quan và sự khiêm tốn của nhà khoa học quân sự nên mãi đến 30 năm sau, khi ông Trần Ðại Nghĩa ở TP Hồ Chí Minh thì ý tưởng tạc tượng Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ Trần Ðại Nghĩa mới được ông thực hiện.

Nặn, đắp hơn 300 bức tượng đã khổ công sáng tạo nghệ thuật, lại còn lo hơn hết là kinh phí. Một khoản tiền khổng lồ, không thể tự nhiên mà có - dù Nhà nước hay Hội Mỹ thuật Việt Nam có trợ giúp nhưng cũng chỉ là một phần trăm, hay một phần ngàn của ông bỏ ra… Tô Sanh gom góp từng đồng để mua vật liệu, ông phải bán nhà để trang trải công nợ. Ông vất vả vì nghệ thuật, vì tôn kính danh nhân, tôn kính tài năng Việt. Ðiều đó giúp chúng ta lý giải vì sao hàng chục năm, Tô Sanh vẫn sống trong ngôi nhà toạ lạc trong con hẻm đường Phan Văn Hân, Bình Thạnh. Nơi ăn chốn ở, cả nơi làm việc đơn sơ, nhưng ông lại dành một phòng to rộng, dài nhất, trang trí sang trọng để bày đầy tượng các danh nhân tài ba xuất chúng.

Cả một gia tài tượng danh nhân của đất nước "hội tụ” ở đấy - một ngôi nhà trí tuệ của ông chứa đựng khối lượng tài sản vô giá. Sinh thời, Nghệ sĩ Minh Ðỉnh - một nhà điêu khắc - sành nặn tượng chân dung theo chủ nghĩa cổ điển (từng nặn tượng Nhà thơ Quang Dũng, Nhà viết kịch Tào Mạt) một lần vô thăm phòng tượng của Tô Sanh đã nói: “… cứ hoàn thành mỗi tượng chân dung, trị giá 1.000 USD (vào thời điểm năm 2003), như vậy, bộ chân dung 300 nhân vật của Tô Sanh có thể định giá 300.000 USD”.

Nhưng Tô Sanh đâu có bán, nay ở tuổi ngoại bát tuần, Nhà điêu khắc Tô Sanh chỉ ao ước những pho tượng trên có nơi trưng bày để xứng đáng với tầm danh nhân và công sức của nhà điêu khắc lão thành đã đầu tư. Ước ao ấy của lão nghệ sĩ liệu có thành hiện thực? Có lẽ phải nhờ Hội Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, nơi nghệ sĩ đang sinh hoạt và Hội Mỹ thuật Việt Nam, các nhà hảo tâm, những người yêu nghệ thuật, mến mộ danh nhân giúp sức./.

Lê Hồng Thiện

Giàn là nhà, biển cả là quê hương

Chương trình nghệ thuật tổng hợp Khmer “Niềm vui ngày hội”

Tối 18/8, tại chùa Xiêm Cán, phường Hiệp Thành, Nhà hát Cao Văn Lầu phối hợp với Đoàn nghệ thuật Khmer Cà Mau tổ chức chương trình nghệ thuật tổng hợp Khmer chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút khá đông khán giả là đồng bào Khmer địa phương và các xã giáp ranh thuộc TP Cần Thơ.

Đạo diễn Trần Thành Trung:  “Khi lòng kiêu hãnh được gọi tên - Một dự án chung niềm tự hào”

Đạo diễn Trần Thành Trung là người khởi xướng và cũng là nhà sản xuất của dự án cộng đồng quy mô quốc gia "Viet Nam Love". Đây là dự án nghệ thuật đặc biệt, đánh dấu cột mốc 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Cuộc hội ngộ đẹp giữa văn công và khán giả Đ10

Có thể gọi đó là may mắn lớn trong đời khi được xem chương trình nghệ thuật đặc biệt với sự góp mặt biểu diễn của các cựu diễn viên Đoàn Văn công Giải phóng tỉnh Cà Mau. Xung quanh tôi, khán giả chăm chú thưởng thức từng tiết mục, bởi ai cũng biết, muốn xem lại không phải dễ.

Oai hùng mùa Thu lịch sử

“Hào khí mùa Thu”, “Oai hùng trời Nam” là chủ đề chính của các chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 đang diễn ra trên địa bàn tỉnh. Những hình ảnh, giai điệu hào hùng từ chương trình đã gợi lên trong lòng khán giả những giá trị đẹp đẽ, thiêng liêng về một Việt Nam quật cường, về một mùa Thu lịch sử đã mãi trở thành mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc.

120 tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp Đất Mũi và Hòn Khoai

Ngày 10/8, tại Khu du lịch sinh thái Bình Minh, xã Đất Mũi, Trại sáng tác Mỹ thuật “Sắc màu miền Tây” chính thức bế mạc, để lại dấu ấn đặc biệt trong lòng giới mỹ thuật và công chúng yêu nghệ thuật.

Phong phú di sản văn hoá

  Sự hợp nhất địa giới hành chính không chỉ đánh dấu cột mốc lịch sử đáng nhớ mà còn làm giàu thêm bản sắc văn hoá của Cà Mau, là nền tảng phát triển bền vững và niềm tự hào của miền đất cực Nam Tổ quốc.

Chút bình yên cùng nhiếp ảnh

Là con gái miền Tây, sinh ra và lớn lên tại tỉnh Vĩnh Long, đến khi lập gia đình, Lê Thị Ngân Tâm chuyển về sinh sống, khởi nghiệp với cơ sở sản xuất nhang tại Tây Ninh từ năm 2009. 

"Tôi mong muốn người khuyết tật được trao cơ hội để phát triển và toả sáng"

TikToker NomNom tên thật là Nguyễn Ngọc Như (sinh năm 2000). Năm 18 tuổi, trong một tai nạn xe, bạn bị chấn thương nặng. Trải qua 4 lần phẫu thuật, bạn chấp nhận khuyết tật chân mãi mãi. Tuy nhiên, với sự nỗ lực không ngừng của bản thân, NomNom đã vượt qua sự tự ti để tìm cho mình nhiều cơ hội toả sáng trong nghệ thuật và cuộc sống.

Phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể 

Cà Mau - vùng đất cực Nam Tổ quốc, là nơi cộng cư của nhiều dân tộc anh em. Cùng với người Kinh chiếm đa số là các dân tộc thiểu số (DTTS) như: Khmer, Hoa, Chăm... cùng sinh sống, tạo nên cộng đồng đa dạng, phong phú về bản sắc văn hoá dân tộc.