Thứ hai, 16-11-26 20:11:53
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nhớ những giọng ngâm thơ nữ một thời

Báo Cà Mau (CMO) Có một thời gian dài (từ những năm 2000 đến hơn 10 năm sau đó), phong trào thơ ca tại tỉnh nhà rất sôi nổi. Ðêm thơ Nguyên tiêu nghiễm nhiên trở thành hoạt động thường niên, một điểm hẹn đẹp đối với khách văn nghệ. Trong những cuộc tao ngộ đó, nhiều giọng ngâm thơ quen thuộc lần lượt cất lên, như nhịp cầu nối liền mạch tri âm, tri kỷ. Lần giở về mạch ký ức đã qua, công chúng mến mộ thường nhắc đến 3 nghệ sĩ: Thanh Xuân, Việt Tiên và Mỹ Phượng. Ðây là ba giọng ngâm thơ nữ tiêu biểu nơi miền đất cuối trời.

Nghệ sĩ Thanh Xuân - Thơ ca là tình yêu nồng nàn...

Ảnh: TRẦN NGỌC LÂM

Nghệ sĩ Thanh Xuân (nguyên Giám đốc Thư viện tỉnh Cà Mau) là một trong những cánh chim tiên phong trong việc khởi xướng phong trào đọc thơ, tổ chức những đêm thơ Nguyên tiêu tại Cà Mau. Say mê thơ ca từ khi còn là cô bé diễn viên của Ðoàn Văn công Giải phóng, trong miền nhớ của bà vẫn lưu hoài quyển nhật ký chép những bài thơ hay rồi cùng đồng đội chuyền tay nhau đọc sau những đêm biểu diễn phục vụ chiến sĩ, đồng bào.

Bên cạnh vai trò lãnh đạo, tổ chức chương trình, MC, công chúng lại yêu mến giọng ngâm của Nghệ sĩ Thanh Xuân qua bài thơ “Trở lại U Minh” của Nhà thơ Nguyễn Bá.

“Chiếc xuồng con vượt hàng trăm cây số

Cùng với tôi trở lại đất U Minh

Nơi con sông mùa sa mưa nước đỏ

Nơi chân trời mát mẻ bóng tràm xanh

Nơi quê hương bao người thương đang đợi

Chiếc lá rơi cũng xao động tâm tình...”

Bài thơ vốn dĩ đã rất hay, khi bà ngâm lên lại cho người nghe thêm cảm nhận được cả tâm tình của đứa con xa trở về, những lát cắt U Minh một thời bom đạn, bao hoài niệm về một thanh xuân cách mạng, hồn cốt mộc mạc của quê hương... như đan xen, quyện hoà rất sống động. “Trở lại U Minh” đã là một phần kỷ niệm đẹp, đã đi theo bà suốt hành trình dài nửa thế kỷ qua, bởi vậy mỗi lần ngâm là cảm xúc cứ vẹn nguyên.

“Bài thơ này đã ăn sâu vào hơi thở của tôi, thương từng câu từng chữ. Nhiều lần vinh dự được ngâm trực tiếp cho Nhà thơ Nguyễn Bá nghe, ông đều xúc động và ngợi khen. Nhớ hoài câu nói của ông: “Hễ tới ngày thơ Việt Nam là lại nhớ về Cà Mau, mà nhắc ngâm thơ Cà Mau là nhớ ngay đến Thanh Xuân và Việt Tiên!”. Nhận được những lời quý giá này chúng tôi ấm lòng lắm...”, Nghệ sĩ Thanh Xuân tâm tình.

Nghệ sĩ Việt Tiên - Cảm xúc làm nên sự sáng tạo của người nghệ sĩ

Ảnh nhân vật cung cấp

Nghệ sĩ Việt Tiên và Nghệ sĩ Thanh Xuân là đôi bạn thân thiết từ khi còn là diễn viên của Ðoàn Văn công Giải phóng tỉnh, đến Ðoàn Cải lương Hương Tràm và nhất là sau này khi cả hai đều công tác tại Thư viện tỉnh Cà Mau. Chớp mắt, đôi bạn thơ đã bỏ xa tuổi lục tuần, nhưng đi đến đâu, nghe nhắc về lĩnh vực ngâm thơ, ánh mắt bà lại chợt long lanh đến lạ.

Nếu như trên sân khấu cải lương, Nghệ sĩ Việt Tiên được công chúng yêu mến bởi nét diễn xuất tự nhiên thì ở lĩnh vực ngâm thơ bà lại tiếp tục để lại dấu ấn đẹp qua những bài thơ: “Nguyên tiêu” (Hồ Chí Minh), “Ðất Viên An” (Nguyễn Bá), “Quê hương” (Giang Nam)... với lối ngâm mềm mại, trong trẻo. Theo bà, ngâm thơ rất khó bởi không có bài bản, tiết tấu giai điệu cố định mà mỗi người ngâm mỗi kiểu, tuỳ thuộc vào độ thẩm thấu ngôn từ, khả năng thiên phú... Ðặc biệt, cảm xúc là “nguyên liệu” quan trọng nhất để người nghệ sĩ ngâm thơ sáng tạo nên giai điệu của riêng mình. Chính vì thế, để truyền tải thành công được cái “thần” của bài thơ đến khán thính giả, trước khi ngâm phải tìm hiểu kỹ nội dung, đặt tâm tư tình cảm, dồn hết sức lực nghiên cứu chỗ nào cần lắng đọng, cao trào, những thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Nhớ có lần, đêm giao lưu thơ được tổ chức ở Bạc Liêu, vẫn bài thơ Nguyên tiêu nhưng Nghệ sĩ Việt Tiên lại ngâm bằng 3 cách đưa hơi Oán, Xuân, Ai... Dưới vầng trăng sáng, thanh âm mặc nhiên len lỏi vào trái tim của bao khách mộ điệu.

“Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

Xuân giang, xuân thuỷ, tiếp xuân thiên

Yên ba thâm xứ đàm quân sự

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền”

Ðoạn, miền kỷ niệm ùa về, những câu thơ lại trỗi lên. Thời gian trôi đã đưa những thăng trầm nghệ thuật về miền kỷ niệm đẹp, từ lâu, bà quyết định lui về phía sau vẹn tròn vai trò vợ, mẹ rồi bà, hết lòng vun vén mái ấm nhỏ của mình. Ðể rồi, nhớ đến cô đào Việt Tiên, ngoài những vai diễn hay, người ta còn nhớ đến giọng ngâm thơ mềm mại, dễ thương của người nghệ sĩ đã bền bỉ cống hiến cho nghệ thuật, với tất cả lòng nhiệt thành.

Mỹ Phượng - Tiếng thơ đầy nội lực

Ảnh nhân vật cung cấp

Thỉnh thoảng có dịp gặp Nghệ sĩ Mỹ Phượng, tôi cứ như được tiếp thêm nguồn năng lượng tích cực bởi người phụ nữ đặc biệt này mang lại. Mỹ Phượng xuất thân là một ca sĩ của Ðoàn Ca múa nhạc Minh Hải, sau đó chuyển công tác về Toà soạn Báo Cà Mau, từng đoạt Huy chương Vàng Tiếng hát người làm báo toàn quốc năm 1991. Những năm sau này, chị lại khá quen thuộc với công chúng trong vai trò là một nghệ sĩ ngâm thơ.

“Khoảng năm 1997, trong một dịp đến dự chương trình giới thiệu tác giả - tác phẩm của Nhà thơ Nguyễn Trọng Tín, lật đến bài thơ “Nửa vầng trăng” của anh, lòng thích quá không kìm được, mình ngâm lên vừa như một lời chúc mừng nhà thơ, vừa là một mạch đồng điệu của bản thân. Mọi người cùng ngồi chăm chú lắng nghe rồi ủng hộ quá chừng. Ai có dè, lần ngâm thơ đầu tiên đó đã trở thành cơ duyên đẹp để mình đến với lĩnh vực nghệ thuật này luôn...”, nở nụ cười thật tươi, chị nhớ lại.

Từ đây, tiếng thơ của Mỹ Phượng từng bước chinh phục khán giả qua những chương trình giới thiệu tác giả - tác phẩm, đêm Nguyên tiêu hàng năm của Thư viện tỉnh, Hội Văn học - Nghệ thuật, cũng như góp mặt đều đặn trong chương trình tiếng thơ của Ðài PT-TH Cà Mau. Lần giở hành trang nghệ thuật ngâm thơ, đến nay, chị đã thể hiện trên 100 bài, những cái tên tác giả quen thuộc được điểm lại đầy trân quý như: Nguyễn Bá, Nguyễn Trọng Tín, Lưu Xông Pha, Trần Hữu Nghiễm, Ðàm Ngọc Thơ... Với sự linh hoạt, phong cách thể hiện đa dạng, Mỹ Phượng cho rằng chị không kén thể loại, đề tài, trước mỗi lần ngâm thơ chị đều tìm hiểu kỹ về nội dung để cảm hồn thơ hoặc cố gắng trao đổi với tác giả để hiểu nhiều hơn về giá trị tư tưởng, thông điệp gửi gắm và từ đó thăng hoa theo cách của riêng mình. Giọng ngâm của chị đã tạo được nét riêng bởi chất trầm mặc, khắc khoải, có thế mạnh khi ngâm những bài thơ mang nhiều nỗi niềm hay đề tài chiến tranh. Không ít lần đang biểu diễn, vì quá nhập tâm, giọt nước mắt cứ tuôn khiến phần ngâm bị gián đoạn tưởng chừng không thể tiếp tục; đáp lại, phía dưới khán giả im lặng chờ đợi và những tràng vỗ tay đồng điệu, với Mỹ Phượng đó là những khoảnh khắc kỷ niệm đẹp khi xúc cảm nghệ sĩ và vẻ đẹp ngôn từ giao hoà. Từ thơ ca, Mỹ Phượng như con tằm cần mẫn nhả những sợi tơ đẹp dâng tặng cuộc đời./.

 

Minh Hoàng Phúc

 

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.