ĐT: 0939.923988
Thứ sáu, 24-5-24 20:13:19
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Phát triển gắn với bảo tồn

Báo Cà Mau Cà Mau có nhiều sản vật có giá trị về văn hoá lẫn kinh tế, tên tuổi vốn gắn liền với vùng đất cực Nam từ rất lâu đời. Làm thế nào để bảo tồn và phát huy những giá trị ấy, mang lại nguồn lợi kinh tế cho người dân, là một câu chuyện cần bàn.

Bên cạnh con tôm, con cua thì mật ong rừng U Minh, ba khía Rạch Gốc hay cá đồng Trần Văn Thời, U Minh... là những cái tên không thể thiếu khi nói về đặc sản Cà Mau. Ðây là những sản vật đã gắn liền và nuôi sống nhiều thế hệ người dân nơi đây. Chúng không chỉ đơn thuần là mang về giá trị kinh tế cao mà đã trở thành một nét văn hoá gắn liền với người dân vùng đất cực Nam Tổ quốc.

Công tác phòng cháy chữa cháy rừng đang được tăng cường tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, kiên quyết không để xảy ra cháy, làm ảnh hưởng đến đa dạng sinh học.

Bà Trần Thanh Trang, một người con xa xứ lập nghiệp ở tận Ðài Loan nhiều năm qua, không giấu được xúc động và thú vị khi tận mắt thấy kèo ong được người dân U Minh gác. “Hơn 50 tuổi đời, đây là lần đầu tiên tôi tận mắt thấy tổ ong sát bên cạnh. Nó tạo cho mình niềm tin tuyệt đối khi sử dụng mật ong U Minh. Ðây đúng là tài sản vô giá của vùng đất này”, bà Trang trải lòng.

Nghề gác kèo ong mật hình thành, tồn tại và phát triển lâu đời, trở thành nguồn sống chủ yếu của hàng trăm người dân trong lâm phần U Minh Hạ. Có những gia đình đến 2-3 thế hệ theo nghề “ăn ong”. Với chiều dài phát triển cùng những giá trị nghề gác kèo ong mang lại, đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hoá phi vật thể cấp Quốc gia vào năm 2019. Sản phẩm mật ong rừng U Minh Hạ cũng được Hội Kỷ lục Việt Nam (thuộc Liên minh Kỷ lục Thế giới) xếp vào top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam năm 2021. 

Mật ong U Minh Hạ lâu nay có tiếng trên thị trường bởi chất lượng tốt, mùi hương đặc trưng, nhất là hàm lượng dinh dưỡng cao, tốt cho sức khoẻ... Thế nhưng, khi nghề và sản phẩm của nghề đạt được những danh hiệu danh giá thì sản lượng đang giảm sút đáng kể.

Chúng tôi đến Ðiểm Du lịch sinh thái Hương Tràm (huyện U Minh), nơi có dịch vụ trải nghiệm lấy mật ong, vào những ngày đầu tháng 4. Tuy khoảng thời gian này là cao điểm của mùa ăn ong, thế nhưng, ông Giang Hoàng Hon, Giám đốc Ðiểm Du lịch, cho biết, hiện nay hệ thống kèo tại đây không còn tổ ong nào. “Khi mới về đây làm du lịch và mở dịch vụ trải nghiệm này, tôi phải nhờ những người thợ chuyên gác kèo để hướng dẫn mùa gác kèo, cách gác kèo như thế nào... Tuy nhiên, tỷ lệ ong về kèo cũng chỉ khoảng 30-40%”.

Việc tuần tra, kiểm soát được cán bộ, nhân viên Vườn Quốc gia U Minh Hạ triển khai thường xuyên, nhằm ngăn chặn kịp thời tình trạng người dân vào rừng khai thác tài nguyên trái phép, bảo vệ đa dạng sinh học, cũng như hạn chế nguy cơ gây cháy.

Nhắc đến đất rừng U Minh thì không thể bỏ qua con cá đồng. Ngày nay, nguồn lợi cá đồng đã giảm đáng kể, ngay cả nơi bảo tồn như Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cũng trong tình trạng báo động. Ông Lê Thanh Dũng, Phó giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, chia sẻ: “Nguồn lợi cá đồng của Vườn đã cạn kiệt rất nhiều, bởi nhiều nguyên nhân. Hiện nay Vườn đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn, nhà khoa học để có kế hoạch tái tạo nguồn lợi cá đồng”.

Với giá trị kinh tế cao của con cá đồng, hiện người dân vùng rừng U Minh Hạ đã chuyển sang nuôi loại đặc sản này (cá lóc, cá trê, cá sặt, cá bổi, thát lát...) dưới tán rừng, kênh rạch, ruộng lúa để phát triển kinh tế.

Hiện toàn tỉnh có hơn 15.000 ha được người dân nuôi các loại cá đồng, với nhiều hình thức.

Vinh dự nhận được danh hiệu Di sản Văn hoá phi vật thể cấp Quốc gia, song nghề muối ba khía cũng đang gặp khó khăn khi sản lượng ba khía tự nhiên ngày một giảm mạnh.

Ba khía là loại đặc trưng tại vùng rừng đước ven biển, trong đó tập trung nhiều nhất ở các huyện: Ngọc Hiển, Năm Căn, Ðầm Dơi, Phú Tân. Tuy nhiên, tạo được danh tiếng gần xa là con ba khía ở vùng Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển. Dù được cho là món ăn dân dã, đạm bạc, nhưng giờ đây ba khía muối đã trở thành món ăn được ưa thích, không chỉ trong các bữa cơm của nhiều gia đình miền Tây mà còn xuất hiện ở các nhà hàng sang trọng.

Nghề muối ba khía được duy trì qua nhiều thế hệ cư dân vùng rừng ngập Cà Mau và được biến tấu với nhiều cách làm khác nhau. Khi sản phẩm ba khía muối đạt được đỉnh cao giá trị thì cũng là lúc sản lượng giảm mạnh.

Là người có thâm niên hơn 30 năm gắn bó với con ba khía vùng Rạch Gốc, ông Nguyễn Văn Thua, Khóm 1, thị trấn Rạch Gốc, chia sẻ chuyện xưa với giọng tiếc nuối: "Ít ai có thể nghĩ rằng, giờ đây, để bắt ba khía phải đặt bẫy, đào hang. Ngày xưa, khi vào tháng 6 đến tháng 9, chỉ cần ngồi tại nhà, bắt hết con nước lớn là 3, 4 người ăn mệt nghỉ".

Trước thực tế sản lượng ba khía ngày một giảm, tỉnh đã giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trường Ðại học Cần Thơ thực hiện dự án sản xuất thử nghiệm, hoàn thiện quy trình sản xuất giống và nuôi ba khía tại tỉnh.

Tỉnh Cà Mau có lợi thế riêng biệt được đánh giá là giàu tiềm năng về phát triển du lịch. Theo đó, vào năm 2019, UBND tỉnh cũng đã có kế hoạch bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; trong đó có nghề truyền thống gác kèo ong và muối ba khía. Mục tiêu đặt ra là, huy động nguồn lực của toàn xã hội cùng tham gia gìn giữ, bảo vệ và phát huy văn hoá dân tộc. Tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và ý thức bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hoá của toàn xã hội, các chủ thể văn hoá và tổ chức, cá nhân có liên quan. Có các giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm kê, sưu tầm, bảo quản, trưng bày, tuyên truyền di sản văn hoá phi vật thể để bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hoá một cách lâu dài, bền vững.

Ðể phát huy hết tiềm năng vùng đất U Minh Hạ, UBND tỉnh đã phê duyệt Ðề án phát triển du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí Vườn Quốc gia U Minh Hạ đến năm 2030, với tổng kinh phí hơn 1.458 tỷ đồng; trong đó, đa phần là nguồn kinh phí từ xã hội hoá, để đạt mục tiêu vừa phát triển du lịch, vừa gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, để vùng đất U Minh phát triển bền vững./.

 

Nguyễn Phú - Chí Diện

 

Giải pháp đồng bộ giảm nghèo hiệu quả

Những năm qua, để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, thoát nghèo bền vững, cấp uỷ, chính quyền xã Khánh Hoà, huyện U Minh, triển khai đồng bộ các giải pháp, chú trọng khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Từ đó, công tác giảm nghèo của xã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Dân vận khéo trong phát triển kinh tế

Tại xã Tân Duyệt, huyện Ðầm Dơi, phong trào dân vận khéo được cấp uỷ, chính quyền triển khai sâu rộng, nhất là trong phát triển kinh tế, qua đó góp phần thay đổi tư duy tích cực, nâng cao thu nhập cho người dân.

"Quả ngọt" của Phú Mỹ

Kinh tế của người dân xã Phú Mỹ, huyện Phú Tân chủ yếu là nuôi trồng thuỷ sản và thương mại, dịch vụ. Trong công tác giảm nghèo, đã qua, xã quan tâm, hỗ trợ các hộ nghèo học nghề, giải quyết việc làm trong và ngoài tỉnh để họ tăng thu nhập, vươn lên trong cuộc sống; đồng thời trợ giúp thông qua các chương trình an sinh xã hội, tạo điều kiện cho hộ nghèo tiếp cận vốn chính sách để đầu tư vào sản xuất, phát triển kinh tế gia đình.

Nông dân chủ động vụ hè thu

Những cơn mưa đầu mùa các ngày qua cũng là lúc bà con nông dân ở TP Cà Mau bắt đầu vụ lúa hè thu. Theo ghi nhận, năm nay bà con xuống giống đúng lịch thời vụ, chủ động một số nguồn giống chất lượng ở địa phương để canh tác.

Sẽ có nhiều điểm mới với sự kiện CamaUP’2024

Sáng 18/5/2024, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh tổ chức buổi “Cà phê doanh nghiệp” lần thứ 15/2024 với chủ đề “Khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh”.

Bừng sáng xứ rừng

Xứ sở U Minh với những cánh rừng tràm bạt ngàn từng là căn cứ chở che cho cách mạng, viết nên những trang sử vẻ vang của đất và người U Minh anh hùng trong công cuộc cùng cả nước đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc. Và kể từ sau ngày giải phóng, Ðảng bộ và Nhân dân U Minh đã và đang chung sức, đồng lòng, dệt chiếc áo mới cho quê hương từ nền tảng phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương, trong đó có lợi thế “rừng vàng”. Ðể rồi, về U Minh hôm nay, bức tranh tươi sáng xứ rừng hiện hữu với nhiều thành quả phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, đời sống cư dân gắn bó dưới tán rừng tràm ngày càng khởi sắc.

Lưu hành giống CAMAU1 - Thêm cơ hội sản xuất cho người dân

Chiều 16/5, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ công bố Quyết định công nhận lưu hành và Quyết định cấp bằng bảo hộ giống lúa CAMAU1 và họp mặt nhân Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.

Tìm giải pháp gỡ khó trong giao đất, giao rừng

Không lập phương án, lập phương án không đúng, chưa lập phương án nhưng đã giao đất, giao rừng, đây là những tồn tại hạn chế cần khắc phục được nêu ra tại Hội nghị trực tuyến chuyên đề về giải quyết khó khăn, vướng mắc, khắc phục các sai sót liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp; lập phương án giao đất, giao rừng; giao đất, cho thuê đất chưa gắn với giao đất, giao rừng và các vấn đề khác có liên quan diễn ra sáng nay, 16/5 . Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử chủ trì hội nghị.

Cơ hội mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc

Với trên 1,4 tỷ dân, lại gần gũi về địa lý, thuận tiện trong giao thương, Trung Quốc là một trong những thị trường nhập khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam, và hiện nay vẫn là thị trường còn nhiều dư địa lớn cho các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu trong nước nói chung và tỉnh Cà Mau nói riêng khai thác các đơn hàng trong thời gian tới.

Ðồng bào Khmer tự lực vươn lên

Tự lực vươn lên, không trông chờ ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn huyện Thới Bình ngày càng ý thức và có trách nhiệm với việc phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu cho gia đình, từ đó cuộc sống ngày càng ổn định.