Thương mại - xuất khẩu năm 2015: Tăng trưởng trong khó khăn

Có thể nói, hoạt động lĩnh vực thương mại - xuất khẩu năm 2015 gặp nhiều khó khăn. Tuy tổng mức lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ đạt 42.000 tỷ đồng, hoàn thành 100% kế hoạch năm, nhưng lợi nhuận sản xuất - kinh doanh mang lại không nhiều. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về đầu ra, phải cạnh tranh giá bán với nhiều nước có thế mạnh về xuất khẩu.

Trung tâm chợ Bạc Liêu (phường 3, TP. Bạc Liêu) vắng bóng người mua. Ảnh: K.T

Để kích thích tiêu dùng, năm 2015, các doanh nghiệp đã tập trung đẩy mạnh sản xuất - kinh doanh và thực hiện nhiều chương trình kích cầu gần như suốt cả năm. Bên cạnh đó,  tăng cường công tác quảng bá, giới thiệu sản phẩm, tổ chức bán hàng lưu động gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, đưa hàng Việt về nông thôn. Đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, hàng hóa để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, sức mua ở các vùng nông thôn hiện nay giảm do sản xuất gặp rủi ro, đầu ra của nhiều mặt hàng nông sản không ổn định, làm cho người nông dân phải tiết kiệm chi tiêu.

Không chỉ vùng nông thôn, mà ngay cả khu A trung tâm chợ Bạc Liêu (phường 3, TP. Bạc Liêu), việc mua bán của tiểu thương cũng gặp khó. Nhiều sạp hàng trong chợ trong tình trạng vắng khách. Trong khi đó, phần lớn tiểu thương mua bán tại đây đều vay tiền ngân hàng để có được điểm mua bán.

Lĩnh vực xuất khẩu với thế mạnh tôm, lúa cũng đương đầu với nhiều thách thức. Bước sang tháng 12/2015, nhưng gạo xuất khẩu chỉ thực hiện hơn 18.280 tấn, bằng 40,62% kế hoạch và giảm 42,2%. Riêng con tôm tuy đạt hơn 108% kế hoạch và có tăng 7,83% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận giảm và doanh nghiệp phải đứng trước nhiều rủi ro về thanh toán, cùng với những rào cản ngày càng khắt khe về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm…

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, giá tôm nguyên liệu năm nay khá cao so với cùng kỳ năm trước (khoảng 20.000 đồng/kg). Trong khi giá tôm xuất khẩu ở nhiều thị trường không tăng. Do vậy, năm nay, nếu có tăng trưởng xuất khẩu thì chủ yếu là nhờ vào số lượng, còn hiệu quả và giá trị thật sự mang lại không cao.

Cùng với giá thu mua tôm đầu vào tăng hơn năm trước, các doanh nghiệp xuất khẩu còn phải đối phó với nhiều đại gia xuất khẩu tôm của các nước Thái Lan, Ấn Độ, Ecuador… và nhiều chiêu trò của các thương lái Trung Quốc thông qua tạm nhập tái xuất, làm cho việc xuất khẩu tôm gặp nhiều khó khăn. Đây là thực trạng đã được các doanh nghiệp phản ánh, nhưng vẫn chưa thấy ngành quản lý có giải pháp khắc phục. Thêm vào đó, doanh nghiệp xuất khẩu chủ yếu giao dịch, vay tiền bằng đồng USD, nhưng tỷ giá của đồng USD lại biến động bất thường, đẩy doanh nghiệp vào cảnh rủi ro.

Từ những khó khăn này mà nhiều doanh nghiệp vẫn chưa mạnh dạn đầu tư cho phát triển sản xuất - kinh doanh. Mặc dù vốn vay phục vụ cho sản xuất từ các ngân hàng không thiếu, nhưng doanh nghiệp lại ngại vay. Nhiều dự án đầu tư cho phát triển thương mại - dịch vụ đã được trao giấy chứng nhận nhưng đến nay vẫn còn nằm trên giấy…

Theo kế hoạch phát triển thương mại - dịch vụ năm 2016, Bạc Liêu sẽ khắc phục những khó khăn, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ với mục tiêu khu vực dịch vụ tăng  từ 8 - 9%. Đồng thời đẩy mạnh đầu tư phát triển hệ thống thương mại - dịch vụ từ thành thị đến nông thôn, gắn với thực hiện tốt cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam.

KIM TRUNG