ĐT: 0939.923988
Thứ tư, 26-3-25 09:54:56
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tự hào vùng đất Tây Nam

Báo Cà Mau Nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, vùng biên giới khu vực Tây Nam Bộ, nơi từng chịu nhiều biến động lịch sử, nay đang vươn mình mạnh mẽ, trở thành phên dậu vững vàng, giàu đẹp của Tổ quốc. Biên giới không chỉ là những đường ranh trên bản đồ, mà còn là tình đất, tình người, là thế trận lòng dân vững chắc. Khu vực ven biển, từ Bến Tre, Cà Mau... đến Kiên Giang, những “cột mốc sống” - ngư dân ngày đêm bám biển cùng lực lượng chức năng giữ vững chủ quyền. Trên bộ, từ An Giang, Ðồng Tháp đến Kiên Giang, những cung đường mới mở, những cây cầu bắc qua sông biên giới, những khu kinh tế cửa khẩu sôi động... cho thấy một Tây Nam Bộ đang bứt phá, vươn lên bằng chính nội lực, tiềm năng.

Bài 1: Hồng Ngự - Sức bật thượng nguồn

Biên giới bộ vùng đất Tây Nam (địa bàn Quân khu 9) trải 3 tỉnh: An Giang, Ðồng Tháp và Kiên Giang, với chiều dài đường biên gần 200 km. Trong thời chiến tranh, nơi đây máu xương thấm đẫm. Trải qua 50 năm ươm mầm cho giấc mộng hoà bình, thịnh vượng, giờ đây toàn tuyến biên giới đã thay đổi; giao thương kết nối, đời sống Nhân dân phát triển mọi mặt.

Ði lên đầy tự hào

Trong ánh bình minh của ngày đầu năm mới 2025, chúng tôi đứng trên cầu Hồng Ngự, nơi dòng Sông Tiền chảy xiết về phía biên giới, lòng bất giác lắng lại khi nghĩ về hành trình 1/2 thế kỷ đã qua. Mảnh đất Hồng Ngự kiên cường từng chịu bao đau thương của chiến tranh, giờ đây đang khoác lên mình chiếc áo mới của sự sống bình yên và hy vọng. Ông Huỳnh Thanh Dũng, 87 tuổi, cựu chiến binh phường An Thạnh, TP Hồng Ngự (Ðồng Tháp), giọng trầm ấm, kể: “Hơn 50 năm trước, biên giới chẳng yên tiếng súng. Ðất ruộng bỏ hoang, đồng bào tha phương cầu thực. Nhưng chúng tôi biết rằng, chỉ cần giữ được thì đất nước mới bình yên. Vậy là, bao lượt những người lính thời xuân trẻ bám trụ, vừa chiến đấu, vừa cùng Nhân dân khôi phục cuộc sống”.

Thành phố Hồng Ngự vươn mình nơi thượng nguồn Sông Tiền.

Thành phố Hồng Ngự vươn mình nơi thượng nguồn Sông Tiền.

Khi biên giới Tây Nam được giải phóng, Hồng Ngự dần lấy lại nhịp sống bình yên. Nhưng bài toán về đói nghèo, thiếu thốn vẫn là nỗi trăn trở lớn. Những năm đầu thập niên 80, người dân nơi đây sống dựa vào lúa và mưu sinh theo mùa nước nổi. Chiến tranh qua đi, vết thương lòng và vết thương đất vẫn còn nhức nhối. Từ trong gian khó, những con người ở vùng phên dậu này đã khắc phục khó khăn, biến vùng biên thành nơi khởi nguồn của niềm tin và khát vọng. Từ thị xã nhỏ nằm sát biên giới, nay Hồng Ngự vươn mình trở thành thành phố trẻ, đầy sức sống. Năm 2020, thị xã Hồng Ngự chính thức được công nhận là thành phố trực thuộc tỉnh Ðồng Tháp, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển.

Ðưa chúng tôi về xã Tân Hội, nơi cánh đồng lúa ven tuyến biên giới đang thì con gái. Trung tá Lê Văn Cần, Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự TP Hồng Ngự, xởi lởi: “Như những bậc lão thành bám trụ vùng đất này kể lại, sau chiến tranh hầu như đồng lúa ở đây phần lớn là cỏ dại vì bom mìn. Nhưng giờ thì khác, cuộc sống của người dân đã đổi thay, phát triển tương đối toàn diện”.

Anh Thái Công Thới, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Tân Hội, chia sẻ: “Giữ biên giới giờ đây không chỉ là chuyện ngăn chặn xâm nhập từ bên ngoài hay buôn lậu. Ðó còn là giúp dân phát triển kinh tế, giảm nghèo. Khi dân giàu, đất nước mạnh, biên giới sẽ vững chắc”. Nhờ chính sách hỗ trợ của Nhà nước và bộ đội giúp đỡ, Nhân dân vùng biên Hồng Ngự không chỉ đủ ăn, mà còn khá giả. Cánh đồng Tân Hội nay trồng 2 vụ lúa, xen canh hoa màu và nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển dịch thành những vườn cây trái, hay những trang trại chăn nuôi thu nhập hàng trăm triệu đồng/ha/năm.

Tiếp lời đồng chí chỉ huy trưởng, lão nông Nguyễn Văn Niếu, 62 tuổi, ấp Tân Hoà Trung, xã Tân Hội (TP Hồng Ngự), bày tỏ: “Ở đây, bộ đội không chỉ làm nhiệm vụ tuần tra, giữ vững vùng biên giới mà còn trở thành những người đồng hành của dân, giúp xây cầu, đào kênh, thậm chí hướng dẫn người dân ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất”. Ông Niếu là một trong những điển hình cựu chiến binh sản xuất, kinh doanh giỏi ở Tân Hội. Tuổi trẻ ông cống hiến trọn cho cuộc chiến giữ biên giới, ngày trở về xây dựng mái ấm gia đình chỉ còn một phần sức lực. Nhưng với bản lĩnh và ý chí của người lính bộ đội Cụ Hồ, ông đã biến giấc mơ thành hiện thực, xây dựng mái ấm gia đình khang trang với 2 con học hành và có việc làm ổn định. Vẫn tính tỉ mẩn của bộ đội, ông không cho đất nghỉ, áp dụng phương kế lấy ngắn nuôi dài, tăng gia bờ đất trống, nuôi bò... vợ chồng ông miệt mài với 2 ha lúa và hoa màu, thu nhập trên 200 triệu đồng/năm.

Hay lão nông Nguyễn Văn Dai, ấp Tân Hoà, xã Tân Hội, năm nay bước sang tuổi 71. Ông Dai được Nhân dân trong vùng biết đến là người tiên phong xây dựng thành công mô hình nuôi lươn không bùn trong chậu nhựa. Hiện, ông xuất bán mỗi năm hàng chục tấn lươn thịt và hàng triệu con giống, thu về trên 300 triệu đồng. “Mình nghèo là có tội với người ngã xuống giành lại tự do, độc lập cho mảnh đất này. Xưa vì chiến tranh nên không có thời gian sản xuất, sau hoà bình, tôi dốc toàn bộ sức lực và học tập kinh nghiệm để quyết chí làm giàu”, ông Dai khẳng khái.

Khát vọng vươn xa

Cầu Hồng Ngự 2 bắc qua sông Sở Thượng, kết nối trung tâm thành phố với huyện Tân Hồng, giúp việc đi lại thuận lợi; Quốc lộ 30 được mở rộng, rút ngắn thời gian từ TP Hồng Ngự về TP Cao Lãnh chỉ còn hơn 1 giờ đồng hồ; hệ thống trường học, bệnh viện cũng được đầu tư mạnh mẽ. “Cú huých” vùng biên ở Ðồng Tháp thực sự mở ra khi cửa khẩu quốc tế đường bộ, đường sông Thường Phước (xã Thường Phước 1, huyện Hồng Ngự) giữa tỉnh Ðồng Tháp với tỉnh Prey Veng (Vương quốc Campuchia) thông suốt. Việc khai thông cửa khẩu quốc tế này giúp đồng bộ hoạt động xuất, nhập khẩu cả đường bộ và đường sông với Cửa khẩu Kaoh Roka (Campuchia), tiến thêm một bước trong việc hiện thực hoá quy hoạch cửa khẩu trên toàn tuyến biên giới Việt  Nam - Campuchia.

Chỉ tính riêng giai đoạn 2022-2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hoá qua biên giới giữa 2 tỉnh Ðồng Tháp với Prey Veng đạt trên 1,4 tỷ USD, giá trị xuất nhập khẩu năm sau luôn cao hơn năm trước. Từ cửa khẩu này, nếu đi bằng đường bộ đến Thủ đô Phnom Penh (Campuchia) chỉ mất khoảng 60 phút. Ðây là tuyến đường kết nối với các thành phố lớn của Campuchia và sang Thái Lan, tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh Ðồng Tháp đón lượng khách du lịch quốc tế di chuyển bằng đường bộ qua các nước trong khối ASEAN.

Nhìn lại chặng đường 10 năm khi bắt tay thực hiện Ðề án phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh trật tự 8 xã biên giới tỉnh Ðồng Tháp đã phản ánh rõ nét bức tranh phát triển. Ðến nay, kinh tế khu vực biên giới của tỉnh sản xuất tăng bình quân 4,7%/năm, hàng hoá xuất khẩu biên mậu tăng 12%/năm. Ðời sống vật chất và tinh thần của người dân khu vực biên giới được nâng lên, thu nhập bình quân đạt khoảng 44 triệu đồng; nhiều xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới.

Chí thú làm ăn, đời sống Nhân dân khấm khá, nhiều hộ thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm (ông Nguyễn Văn Dai, hào hứng với mô hình nuôi lươn hiệu quả).

Chí thú làm ăn, đời sống Nhân dân khấm khá, nhiều hộ thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm (ông Nguyễn Văn Dai, hào hứng với mô hình nuôi lươn hiệu quả).

Biên giới tỉnh Ðồng Tháp từng chứng kiến bao mất mát, nhưng cũng từ đây, khát vọng hoà bình, thịnh vượng đã được ươm mầm. Những cánh đồng, khu chợ vùng biên ngày một đông đúc; những cung đường, chiếc cầu khai thông huyết mạch đang chứng minh rằng: đau thương không phải điểm cuối cùng. Thành phố Hồng Ngự, nơi trải qua một chặng đường từ những ngày khói lửa chiến tranh đến đô thị vùng biên đầy tiềm năng. Hôm nay, đứng trước dòng chảy xiết của Sông Tiền trên cầu Hồng Ngự, chúng tôi cảm nhận rõ hơn lời hứa của những thế hệ đi trước: bảo vệ, dựng xây để đất này mãi mãi hoà bình, xanh tươi và thịnh vượng.

Rời TP Hồng Ngự, xuôi theo Quốc lộ 80 hướng về biển Tây là những chuỗi kết nối cung đường trải rộng dọc dài sông Giang Thành và kênh Vĩnh Tế. Ðiểm cuối là TP Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang đang chuyển mình mạnh mẽ - nơi hội tụ vành đai biên giới biển và bộ, như hai cánh tay nối dài giữ nhịp biên cương.


Tỉnh Ðồng Tháp có 2 cửa khẩu quốc tế là: Thường Phước (xã Thường Phước 1, huyện Hồng Ngự) và Dinh Bà (xã Tân Hộ Cơ, huyện Tân Hồng) và 5 cửa khẩu phụ (Bình Phú, Thông Bình, Mộc Rá, Á Ðôn, Sở Thượng) thuộc địa giới của huyện Hồng Ngự, Tân Hồng và TP Hồng Ngự. Ðây là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, gồm: công nghiệp - thương mại - dịch vụ - du lịch - đô thị và nông, lâm, ngư nghiệp gắn với các cửa khẩu quốc tế, là khu vực đô thị biên giới có ảnh hưởng, lan toả thúc đẩy sự phát triển vùng phía Bắc tỉnh Ðồng Tháp hiện hữu và tương lai.


 

Chí Công - Phong Phú

Bài 2: Hà Tiên - Giữ nhịp hai vùng biên cương

Nhiều bất cập trong hỗ trợ cước phí hành trình tàu cá - Bài cuối: Sớm khắc phục sai sót

Nghị quyết 03 được ban hành với mục tiêu giảm bớt gánh nặng chi phí cho ngư dân trong việc lắp đặt và duy trì thiết bị giám sát hành trình, thực tế cho thấy nhiều ngư dân vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện chính sách này. Các nhà mạng, mặc dù đã nhận được hỗ trợ từ Nhà nước, vẫn thu phí cước từ ngư dân, điều này gây khó khăn cho các chủ tàu đã được xác nhận đủ điều kiện hưởng hỗ trợ. Trước những phản ánh đó, các cơ quan chức năng đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm cải thiện tình hình và đảm bảo quyền lợi cho ngư dân.

Nhiều bất cập trong hỗ trợ cước phí hành trình tàu cá - Bài 2: Ngư dân bức xúc nhà mạng

Với quy định hỗ trợ 100% phí cước kết nối VMS cho tàu cá đến hết năm 2026, Nghị quyết 03 được kỳ vọng sẽ giúp ngư dân giảm bớt gánh nặng tài chính và thúc đẩy hoạt động khai thác thuỷ sản bền vững. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này đang gặp phải không ít khó khăn, khiến ngư dân bức xúc.

Nhiều bất cập trong hỗ trợ cước phí hành trình tàu cá

Ðể nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống khai thác IUU theo khuyến nghị của EC, đồng thời giúp ngư dân giảm bớt khó khăn, duy trì thường xuyên hoạt động khai thác thuỷ sản theo hướng bền vững và bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới trên biển, ngày 1/8/2021, HÐND tỉnh Cà Mau ban hành Nghị quyết 03/2021/NQ-HÐND Nghị quyết 03 về hỗ trợ cước phí thuê bao dịch vụ giám sát tàu cá. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/2/2021- 31/12/2026.

Cà Mau hướng tới “thủ phủ” năng lượng xanh - Bài cuối: Chìa khoá đến Net zero

Tận dụng nguồn năng lượng “trời ban” để tạo ra năng lượng xanh, tích hợp vào quy trình sản xuất sạch không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế. Quan trọng hơn, đây là bước đi chiến lược hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), xu hướng tất yếu trong nền kinh tế bền vững. Tại Cà Mau, nhiều doanh nghiệp đang chủ động đón đầu xu thế này, từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, giảm thiểu tác động đến môi trường và kiến tạo giá trị phát triển dài hạn.

Cà Mau hướng tới “thủ phủ” năng lượng xanh - Bài 2: “Kho báu xanh” đang chờ đánh thức

Nhắc đến Cà Mau, người ta thường nghĩ ngay đến những cánh rừng bạt ngàn, ôm trọn lấy mảnh đất tận cùng Tổ quốc. Rừng ngập mặn vươn mình ra biển, kiên cường chắn sóng, bảo vệ bờ cõi; rừng tràm U Minh Hạ trải dài xanh thẳm, đóng vai trò như lá phổi xanh của đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Những khu rừng này không chỉ giúp cân bằng hệ sinh thái mà còn mang lại giá trị kinh tế to lớn từ thị trường tín chỉ carbon. Nếu khai thác hiệu quả, nguồn tài nguyên quý giá này sẽ trở thành động lực giúp Cà Mau vươn lên trên bản đồ kinh tế xanh, đồng thời góp phần hiện thực hoá mục tiêu Netzero vào năm 2050.

Cà Mau hướng tới “thủ phủ” năng lượng xanh

Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế trung tâm năng lượng tái tạo của Việt Nam, không chỉ phát triển điện gió, điện mặt trời mà còn hướng tới sản xuất hydrogen, amoniac xanh và khai thác thị trường tín chỉ carbon. Với lợi thế rừng ngập mặn rộng lớn của khu vực, tỉnh có tiềm năng to lớn trong việc giảm phát thải, góp phần hiện thực hoá mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Netzero) vào năm 2050. Ðồng hành cùng cam kết mạnh mẽ của Việt Nam tại COP26 và lộ trình loại bỏ nhiệt điện than, Cà Mau đang vươn lên thành điểm sáng trong chiến lược tăng trưởng xanh, hướng tới “thủ phủ” năng lượng sạch bền vững.

Chuyển đổi ngành nghề cho cư dân ven biển - Gỡ khó hiện tại, khơi mở tương lai - Bài cuối: Không thể chậm trễ hơn

Gắn với chiến lược phát triển kinh tế biển, tỉnh Cà Mau đã cụ thể hoá các định hướng, chỉ đạo của Trung ương và địa phương với những giải pháp toàn diện, đồng bộ, hướng đến mục tiêu từng bước giảm dần cường lực khai thác, hạn chế các nghề ảnh hưởng lớn đến môi trường, nguồn lợi, hệ sinh thái biển; hướng đến phục hồi và cân bằng nguồn lợi thuỷ sản trong tự nhiên; góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất và phát triển sinh kế cho cộng đồng ngư dân ven biển.

Chuyển đổi ngành nghề cho cư dân ven biển - Gỡ khó hiện tại, khơi mở tương lai - Bài 2: Gian nan tìm sinh kế mới

Ðể giải quyết căn cơ, bền vững sinh kế cho hàng chục ngàn lao động không phải là vấn đề dễ dàng của bất kỳ địa phương nào. Bức tranh tổng thể đời sống cư dân ven biển ở địa phương cho thấy, vấn đề chuyển đổi ngành nghề cho người dân là yêu cầu cấp bách và cần được đánh giá thấu đáo, toàn diện, đặc biệt là nhìn thẳng vào những kết quả và cả những hạn chế trong thực tiễn triển khai thực hiện.

Cái Tàu - Ngọn nguồn thương nhớ!

Ðịa danh Cái Tàu ở U Minh Hạ gợi biết bao nỗi nhớ niềm thương với những ai gắn bó và cả sự háo hức tò mò với những người chưa đến. Cũng như nhiều địa danh lâu đời khác ở Cà Mau, Cái Tàu không chỉ là một cái tên, mà còn ẩn chứa trong lòng biết bao vỉa tầng trầm tích văn hoá, lịch sử gắn với biết bao thế hệ con người đã làm nên hồn cốt, bản sắc độc đáo của một vùng đất địa linh, nhân kiệt với bề dày lịch sử hàng trăm năm.

Chuyển đổi ngành nghề cho cư dân ven biển - Gỡ khó hiện tại, khơi mở tương lai

Là địa phương duy nhất ở Việt Nam có 3 mặt giáp biển, ngư trường rộng lớn, sản lượng khai thác luôn ở mức trên 200 ngàn tấn/năm, Cà Mau xác định kinh tế biển là một trong những trụ cột nền tảng và mũi nhọn đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Toàn tỉnh hiện có hơn 40 ngàn lao động gắn với nghề biển, tuy nhiên, đời sống của cư dân ven biển gặp nhiều khó khăn, thiếu tính bền vững, dễ tổn thương khi đối diện với hàng loạt thách thức từ biến đổi khí hậu, nguồn lợi thuỷ hải sản cạn kiệt, yêu cầu tái cấu trúc nghề biển trong bối cảnh mới... Dù đã nhận diện rõ vấn đề cấp bách của địa phương là chuyển đổi ngành nghề phù hợp, tạo sinh kế và hướng phát triển bền vững cho cư dân ven biển, thế nhưng hơn chục năm qua, công việc cấp bách này vẫn loay hoay ở mức... thí điểm.