Thứ ba, 28-7-26 05:09:47
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Xây dựng chính quyền năng động để phục vụ - Bài 2: Nhiều tồn tại mang tên “chi phí”

Báo Cà Mau (CMO) Chi phí, bao gồm cả “chi phí không chính thức” và “chi phí thời gian thực hiện các quy định của Nhà nước”, là 2 chỉ số thành phần được người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư đặc biệt quan tâm. Ðây cũng chính là nhóm chỉ số mà tỉnh bị tụt hạng mạnh và có vị trí xếp hạng rất thấp so với các tỉnh, thành phố trong cả nước.

>>Bài 1: PCI sụt giảm do đâu?

Kết quả này phần nào cho thấy, hiệu quả và chất lượng hoạt động của một bộ phận cán bộ, công chức trong hệ thống chính quyền các cấp chưa cao, chậm trong đổi mới tư duy, cách làm, trong chỉ đạo điều hành và thực hiện nhiệm vụ được giao, thậm chí còn phát sinh tiêu cực.

Sự thân thiện và hiệu quả chưa như kỳ vọng

Chính quyền điện tử, chính quyền số xây dựng nền hành chính dân chủ, minh bạch, chuyên nghiệp, từng bước hiện đại; sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp là mục tiêu mà tỉnh hướng tới. Tuy nhiên, đến nay mục tiêu này còn rất xa khi kết quả chỉ số “chi phí thời gian trong thực hiện các quy định của Nhà nước” năm 2022 tụt giảm đáng lo ngại, đến 29 bậc so với năm 2021.

Nếu như năm 2021, “chi phí thời gian trong thực hiện các quy định của Nhà nước” được xếp hạng 9/63 tỉnh, thành phố thì sang năm 2022 tụt xuống đứng ở vị trí 38. 14 chỉ tiêu thành phần của chỉ số này đều liên quan mật thiết đến cán bộ, công chức trong bộ máy hành chính Nhà nước. Tuy nhiên, có 10 chỉ tiêu trong số đó được đánh giá chuyển biến tiêu cực so với điểm số trung bình cả nước.

Trung tâm Giải quyết thủ tục hành chính tỉnh tăng cường hỗ trợ, để có thể giải quyết nhanh, gọn, chính xác các TTHC của doanh nghiệp.

Qua phân tích của Trung tâm Giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tỉnh Cà Mau cho thấy, có rất nhiều nguyên nhân, từ khách quan đến chủ quan, khiến chỉ số này tụt hạng. Trong đó, đáng chú ý là chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức dù có nâng lên nhưng sự thân thiện và hiệu quả trong giải quyết công việc chưa đạt như kỳ vọng của doanh nghiệp, chưa thật sự đặt người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của sự phục vụ. Từ đó, có doanh nghiệp đánh giá cán bộ, công chức lợi dụng thực thi công vụ để nhũng nhiễu.

Ngoài ra, công tác cải cách TTHC liên quan đến đầu tư, kinh doanh vẫn còn rất rườm rà, giấy tờ chưa được đơn giản hoá như kỳ vọng; cơ sở dữ liệu dân cư, dữ liệu doanh nghiệp đang trong giai đoạn thiết lập hoặc làm sạch nên quá trình thực hiện các dịch vụ công của doanh nghiệp còn khó khăn nhất định; thời gian khi giải quyết hồ sơ trực tuyến dài hơn so với trực tiếp do các quy định về bảo mật, xác thực thông tin.

Vẫn còn phải “bôi trơn”

Thiếu sự phối hợp, dẫn đến chồng chéo, trùng lặp trong thanh tra, kiểm tra của các cơ quan hành chính Nhà nước và cơ quan thuế, đây cũng là nguyên nhân dẫn đến khó khăn, phiền hà cho doanh nghiệp và cả phát sinh tiêu cực, từ đó đẩy chi phí không chính thức của doanh nghiệp lên cao.

“Chi phí không chính thức” được hiểu là khoản chi không có trong quy định của pháp luật, được doanh nghiệp chi ra cho cán bộ, công chức cơ quan Nhà nước giải quyết TTHC, nhằm giải quyết công việc nhanh hơn. Ðó như khoản “bôi trơn” để tránh bị gây phiền hà, sách nhiễu, chậm trễ... “Chi phí không chính thức” là chỉ số nhạy cảm trong chỉ số thành phần cấu thành PCI. Sự hiện hữu của chỉ số này là rào cản lớn trong hoạt động cải cách hành chính, cũng là trở ngại trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, gây ra mất công bằng trong hoạt động kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Phương Lam, chi phí không chính thức là vấn đề lớn hiện nay. Hiện các doanh nghiệp đang phải gồng gánh các khoản chi phí rất lớn. Trong đó, chi phí không chính thức trong các cơ quan hành chính Nhà nước còn khá cao. Riêng đối với tỉnh Cà Mau, khoản chi phí này nằm ở mức trung bình của cả nước, tức không quá cao nhưng cũng chưa thấp.

Có 12 trong 16 chỉ tiêu của chỉ số chi phí không chính thức năm 2022 chuyển biến tiêu cực so với điểm số trung bình cả nước, cho thấy vẫn còn tình trạng “bôi trơn” để tránh bị gây phiền hà, sách nhiễu, chậm trễ... Cụ thể, các doanh nghiệp cùng ngành thường phải trả thêm các khoản chi phí không chính thức (45%); công việc đạt kết quả mong đợi sau khi đã trả chi phí không chính thức (51%); tỷ lệ doanh nghiệp chi trả chi phí không chính thức cho cán bộ thanh tra, kiểm tra (16%); tỷ lệ doanh nghiệp trả chi phí không chính thức cho cán bộ thanh tra, kiểm tra phòng cháy, chữa cháy (46%); tỷ lệ doanh nghiệp trả chi phí không chính thức cho cán bộ quản lý thị trường (57%); tỷ lệ doanh nghiệp trả chi phí không chính thức cho cán bộ thanh tra, kiểm tra thuế (45%); DN phải chi hơn 10% doanh thu cho các loại chi phí không chính thức (10%); tỷ lệ DN chi trả chi phí không chính thức để đẩy nhanh việc thực hiện thủ tục đất đai (56%); chi trả hoa hồng để có cơ hội thắng thầu (46%).

Là đơn vị được giao nhiệm vụ tham mưu cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh trong thực hiện một số chỉ tiêu thành phần để cải thiện chỉ số PCI của tỉnh, trong đó có chỉ số chi phí không chính thức, ông Nguyễn Minh Phụng, Chánh Thanh tra tỉnh, nhận định, vẫn còn tình trạng cán bộ, công chức, viên chức thiếu trách nhiệm. Thái độ phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế, một số còn phát sinh tiêu cực “chung - chi”. Vai trò của người đứng đầu một số đơn vị và địa phương chưa thật sự quyết tâm trong việc triển khai các giải pháp, phân công, kiểm tra, đôn đốc và mạnh dạn xử lý tiêu cực liên quan đến hoạt động doanh nghiệp.


Theo ông Trịnh Văn Lên, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, hiện nay Trung tâm Phát triển quỹ đất của Sở đang quản lý 33 khu đất. Tuy nhiên, các khu đất này phần lớn chưa đủ điều kiện hoặc không có khả năng kêu gọi đầu tư do mặt bằng chưa sạch, các thửa đất có diện tích nhỏ, vị trí không thuận lợi để thực hiện dự án, thu hút đầu tư.


 

Nguyễn Phú

Bài cuối: BẮT ÐẦU TỪ GỐC

 

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.