Chủ nhật, 18-10-26 08:39:44
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

លក្ខណៈដ៏ប្រពៃនៃពិធីបុណ្យសែនដូនតា

Báo Cà Mau ប្រព្រឹត្តឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ១៤រោច ខែភទ្របទ រហូតដល់ ថ្ងៃ ១កើត ខែអាស្សុជ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌសែនដូនតា ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីដ៏ធំ និងមានអត្ថន័យសំខាន់មួយរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ។

ថ្ងៃទី២ ជាថ្ងៃ “សែនទទួល” តាំងពីព្រឹងព្រលឹម មាមីង Khmer បាននាំគ្នាយកបាយស្ពកទៅវត្ត រួមជាមួយគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដើម្បីនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនបុព្វការីជនរបស់ខ្លួន។

ស្រដៀងជាមួយបុណ្យ Vu Lan តបស្នងគុណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Kinh ផងដែរ យោងតាមទំនៀមប្រជាប្រិយរបស់ Khmer ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា ជាឱកាសដែលយមបាលបានបើកទ្វារនរក ដូច្នេះហើយបណ្តាដូងព្រលឹងពួកអមនុស្សទាំងឡាយនឹងត្រូវបានដោះលែងឱ្យវិលត្រឡប់មកឋានមនុស្សដើម្បីស្វែងរកសាច់ញាតិសន្តានរបស់ខ្លួន។ អាស្រ័យដូច្នេះហើយ រដូវកាន់បិណ្ឌ ក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅសម្តែងនូវការដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងបុព្វការីជន ព្រមទាំងបុព្វបុរសទាំងឡាយដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការបង្ករបង្កើតទឹកដី​ និងការពារភូមិស្រុកផងដែរ។ នេះក៏ជារយៈពេលសម្រាប់កូនចៅដែលបានទៅធ្វើការរកស៊ីនៅស្រុកឆ្ងាយ វិលត្រឡប់មកជួបជុំគ្រួសារទទួលអំណរបុណ្យភ្ជុំដោយភាពកក់ក្តៅ។

មាមីងពុទ្ធបរិស័ទទៅវត្តបោះបាយបិណ្ឌ និងនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់បុព្វការីជន។

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា តែងប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ​ ដោយមានយ៉ាងច្រើនពិធីកិច្ចជំនឿផ្សេងៗដ៏មានអត្ថន័យ។ ថ្ងៃដំបូង “ពិធីសែនទទួល” គ្រួសារ  Khmer ទាំងឡាយនាំគ្នាបោសសម្អាតលំនៅឋានយ៉ាងជ្រះស្អាត រៀបតុបតែងទីសក្ការៈ និងត្រៀមបាយស្ពក មុខម្ហូបឆ្ងាញ់ៗសម្រាប់សែនជូនបុព្វការីជនដែលកាលគាត់នៅរស់រានមានជីវិតតែងនិយមចូលចិត្ត។

ថ្ងៃទី២ជាថ្ងៃ “សែនធំ” ប្រព្រឹត្តឡើងនៅក្នុងវត្ត។ តាំងពីព្រឹកព្រលឹមស្រាងស្រាង មាមីងបងប្អូន Khmer ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដ៏សែនស្រស់ស្អាត យកចង្ហាន់ទៅវត្ត មានទាំងផ្លែឈើ នំនេក ចេកអំពៅជាដើម រួចនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនដួងវិញ្ញណក្ខន្ធបុព្វការីជនទាំងឡាយ។ ដល់ពេលថ្ងៃត្រង់ នៅតាមគ្រួសារនីមួយៗក៏មានរៀបចំបាយស្ពកសម្រាប់សែនដូនតាជាមុន រួចហើយនាំគ្នាទទួលរាក់ទាក់ភ្ញៀវជិតខាង បង្កើនចំណងមិតភាពរវាងភូមិផងរបងជាមួយទៀតផង។

ក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំ បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer តែងមានស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដើម្បីទៅវត្តបោះបាយបិណ្ឌ។

ចំណែកថ្ងៃចុងបញ្ចប់ គឺជាថ្ងៃ “សែនជូន” គ្រួសារ Khmer ទាំងឡាយបានរៀបចំបានស្ពកសម្រាប់សែនជូនយាយតាវិលត្រឡប់ទៅប្រភពដើមរបស់ខ្លួនវិញ។ បន្ទាប់ពីសែនព្រេនរួចរាល់ ក៏មានគ្រួសារជាច្រើនបានធ្វើសំពៅដោយស្រទបចេក ខាងក្នុងវេចខ្ជាប់ស្បៀងអាហារ និងគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗរួចហើយបណ្តែតតាមខ្សែទឹក ដោយមានអត្ថន័យដើម្បីបញ្ញើនូវអានីតវត្ថុសម្រាប់ពួកអមនុស្សទាំងឡាយ។

ក្នុងថ្ងៃចុងបញ្ចប់នៃបុណ្យភ្ជុំ គ្រួសារជាច្រើនបានធ្វើសំពៅដោយស្រទបចេក ខាងក្នុងវេចខ្ជាប់ស្បៀងអាហារ និងគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗរួចហើយបណ្តែតតាមខ្សែទឹក ដោយមានអត្ថន័យដើម្បីបញ្ញើនូវអានីតវត្ថុសម្រាប់ពួកអមនុស្សទាំងឡាយ។

ទំនៀមនៃពិធិបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា គឺជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្រមសីលធម៌ “ផឹកទឹកនឹកប្រភព” របស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer រួមចំណែកធ្វើឱ្យកាន់តែសម្បូរបែបនូវផ្ទាំងរូបភាពវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាល ​និងបរិបូរណ៌ថែមទៀតនៃខឿនវប្បធម៌ Việt Nam៕

Đờ Ni - Danh Điệp

អត្ថន័យ “បាយបិណ្ឌ” ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។

ប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចសាសនា ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍

នៅតាមបណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ទាំងឡាយតែងអញ្ជើញទៅវត្តដើម្បីបំពេញកិច្ចសាសនាជាប្រចាំ ៤ លើកក្នុងមួយខែ រួមមានថ្ងៃ៖ ៨ កើត, ១៥ កើត (ពេញបូណ៌មី), ៨ រោច និងថ្ងៃដាច់ខែតាមចន្ទគតិ។

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អត្ថន័យនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសត្វមករ និងនាគ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។

លក្ខណៈវប្បធម៌ពេញដោយក្តីករុណា

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតសហគមន៍ ចាប់ពីពិធីកិច្ចសាសនាដ៏ឧឡារិករហូតដល់សកម្មភាពជាប្រចាំថ្ងៃ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវត្តអារាម។ ទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះបានបង្កឱ្យមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃសេចក្តីករុណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ "ការធ្វើទាន" (ការធ្វើវេនចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម)។

ទីតាំងបុរាណនៅកណ្តាលទីក្រុង

ដោយមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយប្រឡាយ Bạc Liêu - Cà Mau នៃភូមិសាស្ត្រសង្កាត់ Bạc Liêu វត្តបុរាណ Phước Đức (ឬហៅថាវត្ត Bang) ជាបេតិកភណ្ឌផ្នែលខាងស្ថាបត្យកម្មបុរាណ និងសិល្បៈដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Hoa ដ៏ស្រស់ស្អាត និងអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់។

សាយភាយនៃស្មារតីកត្តញ្ញូ និងក្ដីស្រឡាញ់

ក្នុងបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃខែ ៧ តាមច័ន្ទគតិ វត្តអារាមខាងឧត្តរនិកាយទូទាំងខេត្ត Cà Mau បានរៀបចំពិធីបុណ្យ Vu Lan យ៉ាងឱឡារិកដើម្បីជាការតបស្នគុណរបស់កូនចៅចំពោះឪពុកម្តាយ។ ផ្តើមពីពិធីកិច្ចនៃព្រះពុទ្ធសាសនា បុណ្យ Vu Lan បានក្លាយជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ដោយរំលឹកដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាឱ្យសម្តែងអំពីកត្តញ្ញូរបស់ខ្លួនចំពោះកូនបុព្វការីជន មានមាតាបិតាជាដើម។

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។

ចំណុចលេចធ្លោនៃវត្តអារាម Khmer

បង្គោលទង់សាសនានៅតាមទីធ្លានៃវត្តអារាម Khmer Nam Bộ មិនត្រឹមតែជាចំណុចលេចធ្លោផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបខាងវិញ្ញាណដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជន Khmer ទៀតផង។

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។