Thứ tư, 26-8-26 19:56:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

លក្ខណៈដ៏ប្រពៃនៃពិធីបុណ្យសែនដូនតា

Báo Cà Mau ប្រព្រឹត្តឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ១៤រោច ខែភទ្របទ រហូតដល់ ថ្ងៃ ១កើត ខែអាស្សុជ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌសែនដូនតា ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីដ៏ធំ និងមានអត្ថន័យសំខាន់មួយរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ។

ថ្ងៃទី២ ជាថ្ងៃ “សែនទទួល” តាំងពីព្រឹងព្រលឹម មាមីង Khmer បាននាំគ្នាយកបាយស្ពកទៅវត្ត រួមជាមួយគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដើម្បីនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនបុព្វការីជនរបស់ខ្លួន។

ស្រដៀងជាមួយបុណ្យ Vu Lan តបស្នងគុណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Kinh ផងដែរ យោងតាមទំនៀមប្រជាប្រិយរបស់ Khmer ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា ជាឱកាសដែលយមបាលបានបើកទ្វារនរក ដូច្នេះហើយបណ្តាដូងព្រលឹងពួកអមនុស្សទាំងឡាយនឹងត្រូវបានដោះលែងឱ្យវិលត្រឡប់មកឋានមនុស្សដើម្បីស្វែងរកសាច់ញាតិសន្តានរបស់ខ្លួន។ អាស្រ័យដូច្នេះហើយ រដូវកាន់បិណ្ឌ ក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅសម្តែងនូវការដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងបុព្វការីជន ព្រមទាំងបុព្វបុរសទាំងឡាយដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការបង្ករបង្កើតទឹកដី​ និងការពារភូមិស្រុកផងដែរ។ នេះក៏ជារយៈពេលសម្រាប់កូនចៅដែលបានទៅធ្វើការរកស៊ីនៅស្រុកឆ្ងាយ វិលត្រឡប់មកជួបជុំគ្រួសារទទួលអំណរបុណ្យភ្ជុំដោយភាពកក់ក្តៅ។

មាមីងពុទ្ធបរិស័ទទៅវត្តបោះបាយបិណ្ឌ និងនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់បុព្វការីជន។

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា តែងប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ​ ដោយមានយ៉ាងច្រើនពិធីកិច្ចជំនឿផ្សេងៗដ៏មានអត្ថន័យ។ ថ្ងៃដំបូង “ពិធីសែនទទួល” គ្រួសារ  Khmer ទាំងឡាយនាំគ្នាបោសសម្អាតលំនៅឋានយ៉ាងជ្រះស្អាត រៀបតុបតែងទីសក្ការៈ និងត្រៀមបាយស្ពក មុខម្ហូបឆ្ងាញ់ៗសម្រាប់សែនជូនបុព្វការីជនដែលកាលគាត់នៅរស់រានមានជីវិតតែងនិយមចូលចិត្ត។

ថ្ងៃទី២ជាថ្ងៃ “សែនធំ” ប្រព្រឹត្តឡើងនៅក្នុងវត្ត។ តាំងពីព្រឹកព្រលឹមស្រាងស្រាង មាមីងបងប្អូន Khmer ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដ៏សែនស្រស់ស្អាត យកចង្ហាន់ទៅវត្ត មានទាំងផ្លែឈើ នំនេក ចេកអំពៅជាដើម រួចនិមន្តព្រះសង្ឃដារឧទ្ទិសជូនដួងវិញ្ញណក្ខន្ធបុព្វការីជនទាំងឡាយ។ ដល់ពេលថ្ងៃត្រង់ នៅតាមគ្រួសារនីមួយៗក៏មានរៀបចំបាយស្ពកសម្រាប់សែនដូនតាជាមុន រួចហើយនាំគ្នាទទួលរាក់ទាក់ភ្ញៀវជិតខាង បង្កើនចំណងមិតភាពរវាងភូមិផងរបងជាមួយទៀតផង។

ក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំ បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer តែងមានស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដើម្បីទៅវត្តបោះបាយបិណ្ឌ។

ចំណែកថ្ងៃចុងបញ្ចប់ គឺជាថ្ងៃ “សែនជូន” គ្រួសារ Khmer ទាំងឡាយបានរៀបចំបានស្ពកសម្រាប់សែនជូនយាយតាវិលត្រឡប់ទៅប្រភពដើមរបស់ខ្លួនវិញ។ បន្ទាប់ពីសែនព្រេនរួចរាល់ ក៏មានគ្រួសារជាច្រើនបានធ្វើសំពៅដោយស្រទបចេក ខាងក្នុងវេចខ្ជាប់ស្បៀងអាហារ និងគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗរួចហើយបណ្តែតតាមខ្សែទឹក ដោយមានអត្ថន័យដើម្បីបញ្ញើនូវអានីតវត្ថុសម្រាប់ពួកអមនុស្សទាំងឡាយ។

ក្នុងថ្ងៃចុងបញ្ចប់នៃបុណ្យភ្ជុំ គ្រួសារជាច្រើនបានធ្វើសំពៅដោយស្រទបចេក ខាងក្នុងវេចខ្ជាប់ស្បៀងអាហារ និងគ្រឿងដង្វាយផ្សេងៗរួចហើយបណ្តែតតាមខ្សែទឹក ដោយមានអត្ថន័យដើម្បីបញ្ញើនូវអានីតវត្ថុសម្រាប់ពួកអមនុស្សទាំងឡាយ។

ទំនៀមនៃពិធិបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា គឺជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្រមសីលធម៌ “ផឹកទឹកនឹកប្រភព” របស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer រួមចំណែកធ្វើឱ្យកាន់តែសម្បូរបែបនូវផ្ទាំងរូបភាពវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាល ​និងបរិបូរណ៌ថែមទៀតនៃខឿនវប្បធម៌ Việt Nam៕

Đờ Ni - Danh Điệp

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។