Chủ nhật, 6-9-26 22:46:03
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

បង្គោលទង់

ចំណុចលេចធ្លោនៃវត្តអារាម Khmer

Báo Cà Mau បង្គោលទង់សាសនានៅតាមទីធ្លានៃវត្តអារាម Khmer Nam Bộ មិនត្រឹមតែជាចំណុចលេចធ្លោផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបខាងវិញ្ញាណដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជន Khmer ទៀតផង។

នៅគល់បង្គោលទង់ ធម្មតាតែងមានចម្លាក់រូបសត្វកំណាន់ៗយោងតាមទេវកថាក្នុងនោះមានសត្វពស់នាគរាជ ឬសត្វតោជាដើម បង្កើតបានភាពស្រស់ស្អាតដល់វត្តទៀតផង។

រាល់វត្តអារាម Khmer នីមួយៗមានការរចនាបង្គោលទង់ខុសៗគ្នា ដែលបង្ហាញពីសិល្បៈដ៏សម្បូរបែបរបស់សិប្បករជាមួយនឹងព័ត៌មានលម្អិតដ៏ប្រណិតបំផុតនៅផ្នែកខាងលើនៃសសរ។ ហើយវត្តខ្លះទៀតមានកំពូលនៃបង្គោលសាសនាដែលមានរាងដូចឡង់ ដែលលាតសន្ធឹងខ្ពស់ដើម្បីផ្តល់ទីជម្រក។ វត្តខ្លះទៀតពណ៌នាអំពីសត្វស្លាបទេវកថាដ៏ប្រណិត និងឆើតឆាយ តួយ៉ាងដូចជាសត្វហង្សជាដើម ដែលហាក់ដូចជាហើរឆ្លងកាត់វេហាស៍ ឬគ្រាន់តែជាផ្កាឈូកដ៏បរិសុទ្ធ និងស្ងប់ស្ងាត់ក៏មាន។

ផ្ទុយពីផ្នែកខាងលើដ៏អស្ចារ្យ ចំណែកនៃបង្គោលទង់សាសនាធម្មតាមានក្បូរក្បាច់រចនាដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។ ចំណែកផ្នែកខាងក្រោមវិញមានរូបចម្លាក់សត្វដ៏កំណាន់ៗ ដូចជា៖ ពស់ នាគ សត្វតោ ដែលបម្រើទាំងការគាំទ្រដ៏រឹងមាំ និងជានិមិត្តរូបនៃការការពារ និងការការពារភាពឧឡារិករបស់វត្តអារាមផងដែរ។

ទោះបីជាមានការរចនាខុសៗគ្នាក៏ដោយ បង្គោលទង់សាសនានៅតាមវត្តអារាមផ្សេងៗមានអត្ថន័យរួមតែមួយ៖ វាគឺជា "សំព័ន្ធមិត្តលោកធាតុ" ដែលភ្ជាប់ពិភពមនុស្ស និងពន្លឺព្រះពុទ្ធសាសនា។ ជាពិសេស កំពូលបង្គោលទង់មានទីតាំងពីរសម្រាប់ដាក់ទង់ជាតិ និងទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា  ដែលជានិមិត្តរូបនៃចំណងជិតស្និទ្ធរវាងព្រះពុទ្ធសាសនា និងប្រជាជាតិ។

វត្តអារាម Khmer ភាគច្រើនសុទ្ធតែមានបង្គោលទង់នៅពីមុខព្រះវិហារ ឬចំកណ្តាលទីធ្លារវត្ត។

បង្គោលទង់សាសនាក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពឧឡារិកនៃសកម្មភាពសាសនាផងដែរ។ មុនពេលប្រារព្ធពិធីព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងវត្តអារាម ជាពិសេសពិធីបុណ្យកឋិនទាន ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទតែងនាំគ្នាធ្វើពិធីគោរពទង់សាសនាយ៉ាងឧឡារិកផងដែរ។ មានតែពេលដែលទង់ជាតិ និងទង់សាសនាកំពុងបក់រវិចនៅលើបង្គោលប៉ុណ្ណោះ ទើបពិធីកិច្ចសាសនាអាចចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការបាន។

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer បង្គោលទង់សាសនា គឺជាស្នាដៃសិល្បៈដែលបង្ហាញពីទេពកោសល្យនៃស្ថាបត្យកម្ម និងការគោរពចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា ជានិមិត្តរូបនៃមោទនភាពនៅក្នុងទេសភាពវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ៕

Đờ Ni - Danh Điệp

ចំណុចលេចធ្លោនៃវត្តអារាម Khmer

បង្គោលទង់សាសនានៅតាមទីធ្លានៃវត្តអារាម Khmer Nam Bộ មិនត្រឹមតែជាចំណុចលេចធ្លោផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបខាងវិញ្ញាណដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជន Khmer ទៀតផង។

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។