Thứ sáu, 3-4-26 16:54:31
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

វត្តឃោសិតារាម - សារមន្ទីរសិល្បៈ

Báo Cà Mau ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៥ គីឡូម៉ែត្រពីមណ្ឌលនៃសង្កាត់ Bạc Liêu (ចាស់) វត្តឃោសិតារាម (មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ Cù Lao ឃុំ Hưng Hội) ប្រៀបបាននឹងសារមន្ទីរដែលរស់រវើកសម្រាប់ផ្នែកខាងសិល្បៈនៃស្ថាបត្យកម្ម Khmer ដែលត្រូវបានថែរក្សា និងអភិរក្សអស់រយៈពេលជាង ១៦០ ឆ្នាំកន្លងមកហើយ។

នៅតាមជញ្ជាំងមានរូបចម្លាក់ជាច្រើនដែលបង្ហាញពីទស្សនវិជ្ជារបស់ព្រះពុទ្ធ។

ខាងមុខទីធ្លាវត្តរួមមានបណ្តាក្បាច់កម្លាក់ដ៏ល្អប្រណិត រួមទាំងសរាយដុះរាយលើក្បឿង បង្កើតបានជាទិដ្ឋភាពដ៏ស្រណោះស្រណោក ប៉ុន្តែបង្កប់ដោយភាពអាថ៌កំបាំងផងដែរ។

វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៨៦០ លើផ្ទៃដីទំហំ ៤ ហិកតា រួម ដូចជា៖ ព្រះវិហារ កុដិ ឧបដ្ឋានសាលា សាលារៀនអក្សរ Khmer និងសំណង់ផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត។

ពេលដើរឆ្លងកាត់ខ្លោងទ្វារវត្ត ភ្ញៀវទេសចរនឹងចាប់អារម្មណ៍ដោយបានឃើញស្ថាបត្យកម្មដ៏ស្កឹមស្កៃ និងក្បាច់លម្អដ៏រស់រវើក។ សំណង់ទាំងនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីលក្ខណៈនៃពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ ឆ្លងតាមរយៈដំបូលមានច្រើនជាន់ និងងកោង ដោយរូបបដិមារាប់រយដែលត្រូវបានរៀបចំរចនាបទយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ទាំងក្នុងព្រះវិហារ និងក្រៅបរិវេណ។

ក្បាច់ផ្កាឈូកដ៏ស្រស់ស្រទន់នៅតាមព្រះវិហារ កុដិ សាលានិងលើសសរ បង្អួចជាដើម។ល។ ចំណែកតាមញ្ជាំងព្រះវិហារវិញ មានរូបចម្លាក់អណ្តែតដែលនិទានពីពុទ្ធប្រវត្តិ រឿងរ៉ាវនៃព្រះត្រៃបិដក បានបង្ហាញតាមរយៈទេពកោសល្យចម្លាក់ ហាក់ដូចជានាំអ្នកទេសចរណ៍ឱ្យត្រឡប់ទៅកាន់រឿងទេវកថានៃព្រះពុទ្ធសាសនារាប់ពាន់ឆ្នាំមុន។

នៅក្បែរព្រះវិហារមានព្រះពុទ្ធរូបធំមួយអង្គដាក់នៅលើកំពូលចេតិយដែលខ្ពស់ជាងគេ។

អ្វីដែលពិសេសនៅវត្តឃោសិតារាម មិនមែនត្រឹមតែស្ថាបត្យកម្មនោះទេ បណ្តាផ្តាំងគំនូរ និងរូបចម្លាក់ផ្សេងៗសុទ្ធតែជាផ្នែកមួយដ៏រស់រវើកផ្នែកខាងលក្ខណៈវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលបង្ហាញពីជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនាផង និងបង្ហាញពីទេពកោសល្យរបស់សិប្បករផងដែរ។ ដើម្បីបញ្ចប់ពីរបរចម្លាក់ក្បាច់ និងលម្អទាំងអស់ សិប្បករ Khmer បានរចនាយ៉ាងលំបាកអស់រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ ដោយបានប្រមូលផ្តុំកម្លាំងកាយចិត្តដើម្បីជួសជុល និងបង្កើតសោភ័ណភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនិងអាថ៌កំបាំងសម្រាប់វត្តផងដែរ។

ក្បាច់លម្អិតយ៉ាងប្រណិត ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាបាននូវស្មារតី និងរចនាបទនៃស្ថាបត្យកម្មពិសេសរបស់វត្ត Khmer នៅតំបន់ Nam Bộ។

ក្រៅពីលន្លែងទេសចរណ៍ដូចជា៖ តំបន់ទេសចរណ៍ Nhà Mát តំបន់រំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធតន្ត្រីករ Cao Văn Lầu ឬគេហដ្ឋាន Công Tử Bạc Liêu។ល។ វត្តឃោសិតារាមក៏ជាកន្លែងមួយសម្រាប់ថតរូប និងជាកន្លែងទេសចរណ៍បែបសាសនាដែលយុវជនជាច្រើននិយមចូលចិត្ត  ពីព្រោះទីតាំងនេះនៅជិតមណ្ឌលសង្កាត់ Bạc Liêu។

នៅខាងមុខព្រះវិហារមានដងទង់ក្រពើពីរដែលខ្ពស់ជាង ៤០ ម៉ែត្រ។

នៅចំមណ្ឌលបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ បរិសុទ្ធ និងមានសរាយដុះរាយនៅលើក្បឿងនីមួយៗ ការទស្សនាវត្តឃោសិតារាមពិតជានឹងនាំមកនូវបទពិសោធន៍ថ្មីៗ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើន ដោយបន្សល់ទុកនូវការចងចាំដ៏ជ្រាលជ្រៅក្នុងចិត្តអ្នកទេសចរណ៍នៅពេលមានឱកាសបានមកទស្សនា និងគោលរពបូជា៕

Hữu Nghĩa

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។