Thứ sáu, 3-4-26 17:02:06
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

មកទស្សនាវត្តខ្មែរនៅតំបន់ព្រំដែន

Báo Cà Mau An Giang ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខេត្តដែលជនរួមជាតិខ្មែររស់នៅយូរជំនាន់ ហើយក៏ជាខេត្តមួយដែលមានវត្តខ្មែរយ៉ាងច្រើនផងដែរ (ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ បន្ទាប់ពីខេត្ត Trà Vinh, Sóc Trăng និង Kiên Giang)។ រស់នៅប្រមូលផ្តុំច្រើនបំផុតនៅស្រុក Tri Tôn និង Tịn Biên ដែលមានទាំងអស់វត្តជិត៧០វត្ត។ វត្តនិមួយៗមិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពបុរាណរៀង ៗខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងរក្សានូវតម្លៃវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់ជនជាតិខ្មែរណាមបូនិយាយរួម និងវត្តរាជទស្សនារាម ស្តេចទត ផងដែរ។

ស្ថាបត្យកម្មនៃព្រះវិហារវត្តរាជទស្សនា ស្តេចទត។

វត្តស្តេចទត ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៨០ មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ Vĩnh Hạ ឃុំ Vĩnh Trung ស្រុក Tịnh Biên ហើយក៏ជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តខ្មែរដែលមានផ្ទៃដីធំទូលាយគួរសម បើប្រៀបជាមួយបណ្តាវត្តខ្មែរដទៃទៀតរបស់ស្រុក ព្រមទាំងមានសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រកបដោយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទខ្មែរ។ ដោយបានដឹងថា វត្តរាជទស្សនារាម ស្តេចទត ក៏ជាកន្លែងប្រឡងធម្មវិន័យ បាលី និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរសម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងកូនក្មួជនរួមជាតិខ្មែរប្រចាំឆ្នាំនៅតំបន់ព្រំដែននេះផងដែរ។ 

ចំណាប់អារម្មណ៏ដំបូងពេលចូលដល់ទីធ្លារវត្តស្តេចទត គឺបណ្តាបដិមាករសាវ័កឈរប្រថាប់ទាំងសង្ខាងផ្លូវ ហាក់បីដូចជាចាំទទួលស្វាគមន៍ពុទ្ធបរិស័ទជិតឆ្ងាយមកគោរពបូជា។

ក្រៅពីនោះ វត្តរាជទស្សនារាម  ស្តេចទត ថែមទាំងសម្បូរស្ថាបត្យកម្មវិសេសវិសាល បង្កើតបាននូវចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ជិតឆ្ងាយ ដែលបានអញ្ជើញមកទស្សនា គោរពបូជាវត្ត។ 

ព្រះពុទ្ធបដិមាករដ៏ធំមហិមា គង់ព្រះថាប់លើផ្កាឈូក បង្កើតនូវភាពអស្ចារ្យគួរជាទីជ្រះថ្លាក្រៃលែង។ 

ដំបូងចូល​ដល់​ទីធ្លារ​វត្ត​ យើង​នឹងបានឃើញនៅបណ្តាបដិមាករជាសាវ័កព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ​ឈរ​ព្រះថាប់តាមសង្ខាង​ផ្លូវ ហាក់បី​ដូច​ជា​ស្វាគមន៍​ពុទ្ធបរិស័ទ​ជិត​​ឆ្ងាយ​ដែលបានអញ្ជើញមក​ទស្សនា គោរពបូជា។ ទន្ទឹមនិងនោះផងដែរ ក៏មានព្រះពុទ្ធបដិមាករយ៉ាងធំមហិមា គង់លើបល្ល័ង្កផ្កាឈូក ហើយហ៊ុំព័ទ្ធដោយរូបបដិមាករសាវ័កជាច្រើនអង្គ បង្កើតបានជាសក្ការៈដ៏ពិសិដ្ឋថ្លៃថ្លា។ 

គន្ធកុដិចេតិយ​​ត្រូវ​បាន​កសាង​​តាមបែបលក្ខណៈ​ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​ផ្ទះ​រត​បុរាណ​នៅ​វត្ត​ ស្តេច​ទត។ 

វត្ត​រាជទស្សនា ស្តេចទត ​មិន​ត្រឹមប្រកបដោយ​តម្លៃផ្នែក​ខាង​ជំនឿ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ ព្រមទាំងជា​កន្លែង​សម្រាប់​សកម្មភាព​សាសនា​របស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ​ខ្មែរ​នៅភូមិភាគ​​នោះទេ ​ថែមទាំង​ជា​មណ្ឌល​សម្រាប់​សកម្មភាព​វប្បធម៌​សហគមន៍ ជា​កន្លែង​ទេសចរណ៍​ផ្លូវចិត្ត ​មិនអាចមើលរំលងសម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​គ្រប់​ទិសទី​ដែល​បានអញ្ជើញមកកាន់តំបន់​ព្រំដែននៃខេត្ត An Giang ៕ 

 

អត្ថបទនិងរូបថត៖ ចន្តា

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។